KISEONIK, O
(engl. oxygen), nemetalni element, gas bez boje i mirisa (dioksigen, O2) ili oštar, plavičast gas
(ozon, O3). Ima atom-ski broj 8, atomsku težinu 15,9994, pripada VI grupi periodnog sistema
elemenata i nalazi se u oksidacionim stanjima -2, -1 i +2. Esencijalan je za život biljaka i životinja.
Čini 20% atmosferskog vazduha. Ulazi i u sastav oksidnih ruda i vode. Nalazi se u brojnim organskim
jedinjenjima, kao što su alkoholi, aldehidi, ketoni (npr. ugljeni hidrati) i karboksilnim kiselinama
(npr. masnim kiselinama). Za anaerobne organizme kiseonik je akceptor elektrona u procesu
oksidativne fosforilacije. Supstrat je za brojne kataboličke enzime, oksidaze. Kiseonik iz alveolarnog
vazduha difunduje u krv plućnih kapilara, vezuje se za hemoglobin i cirkulacijom doprema do svake
ćelije u organizmu. Služi za inhalaciju kod plućnih i srčanih bolesnika.
Zaprati nas
