IZVOR INFEKCIJE

IZVOR INFEKCIJE (engl. source of infection), osoba, životinja, predmet ili supstancija sa kojih se infektivni agensi prenose na osetljivog domaćina. Izvor infekcije treba jasno razlikovati od izvora kontaminacije, kakav je…

Opširnije

IZOTONIČAN

IZOTONIČAN (engl. isotonic), 1. rastvor koji ima isti osmotski pritisak kao krvna plazma; 2. koji ima isti pritisak (tenziju, tonus); 3. v. izotonička kontrakcija.

Opširnije

IZOSPORIJAZA

IZOSPORIJAZA (engl. isosporiasis), oportunistička crevna parazitska infekcija čoveka protozoom Isospora belli koja živi i razmnožava se u crevnoj sluzokoži. Kod osoba obo-lelih od AIDS izaziva zapaljenje creva i uporne dugotrajne…

Opširnije

IZOSORBID MONO-, DINITRAT

IZOSORBID MONO-, DINITRAT (engl. isosorbide mono-, dinitrate), estri izosorbida, nitrati za profilaksu i terapiju angine pektoris i srčane insuficijencije. Izazivaju prvenstveno perifernu venodilataciju (smanjuju priliv krvi u srce i opterećenje…

Opširnije

IZOSORBID

IZOSORBID (engl. isosorbide), derivat sorbitola, ranije korišćen kao osmotski diuretik i u terapiji glaukoma, pošto brzo snižava intraokularni pritisak.

Opširnije

IZOPRENALIN

IZOPRENALIN (engl. isoprenaline; isoproterenol), simpatomimetik, sintetski neselektivni b-adrenergički agonist koji se u organizmu razlaže pod uticajem enzima COMT, ali ne i MAO. Izaziva perifernu vazodilataciju, bronhodilataciju, tahikardiju i stimulaciju kontraktilnosti…

Opširnije

IZONIAZID

IZONIAZID (engl. isoniazid), antituberkulotik prvog reda koji se, ukoliko ne postoje kontraindikacije, obavezno koristi u terapiji tuberkuloze. Deluje selektivno na Mycobacterium tuberculosis, nedovoljno poznatim mehanizmom. Primenjuje se oralno, u kombinaciji…

Opširnije

IZOMETRIJSKA KONTRAKCIJA

IZOMETRIJSKA KONTRAKCIJA (engl. isometric contraction), kontrakcija koja se ostvaruje povećanjem tonusa dok dužina mišića ostaje konstantna; prava i. k. moguća je u eksperimentalnim uslovima, dok su u organizmu kontrakcije mešovite:…

Opširnije

IZOMETRIČKA VEŽBA

IZOMETRIČKA VEŽBA (engl. isometric exercise), statičke mišićne kontrakcije pri kojima se prvenstveno povećava zategnutost (to-nus) mišićnih vlakana, dok se vlakna samo u maloj meri skraćuju. Primenjuju se radi suzbijanja mišićne…

Opširnije

IZOMERIZACIJA

IZOMERIZACIJA (engl. isomerization), hemijska reakcija u kojoj je glavni proizvod izomeran sa glavnim reaktantom.

Opširnije

IZOMERAZE

IZOMERAZE (engl. isomerase), veliki rod enzima koji se označavaju sa EC 5. Ovi enzimi katalizuju međumolekulsko preorganizovanje ili reakcije izomerizacije (npr. prevođenje aldoza u ketoze, racemizaciju oko optički aktivnog atoma,…

Opširnije

IZOMER

IZOMER (engl. isomer), jedno od dva ili više različitih hemijskih jedinjenja koja imaju istu molekulsku formulu, ali različite strukture ili fizičko-hemijske osobine.

Opširnije

IZOLEUCIN

IZOLEUCIN (engl. isoleucine), 2-amino-3- -metilpantanoinska kiselina, prirodna amino-kiselina (RMM 131,17) koja se u organizam unosi putem proteina iz hrane.

Opširnije

IZOLACIJA

IZOLACIJA (engl. isolation), dijagnostička metoda kojom se u bolesničkom materijalu dokazuje prisustvo živog, infektivnog virusa. Pošto se virusi razmnožavaju samo u živoj ćeliji, za izolaciju se upotrebljavaju: tkivne kulture, embrionisana…

Opširnije

IZOKARBOKSAZID

IZOKARBOKSAZID (engl. isocarboxazid), antidepresiv, neselektivni inhibitor MAO. Danas se ređe primenjuje u terapiji endogene depresije zbog brojnih neželjenih dejstava.

Opširnije

IZOIMUNITET

IZOIMUNITET (engl. isoimmunity ili alloimmunity), sposobnost imunog sistema jednog organizma da reaguje na unete antigene drugog organizma koji pripada istoj vrsti. Ovo omogućava prisustvo odgovarajućih antitela. Na primer: antitela, protiv…

Opširnije

IZOHROMOZOM

IZOHROMOZOM (engl. isochromosome), vrsta strukturne aberacije hromozoma, u kojoj je jedan krak hromozoma dupliran, a drugi je deletiran, tj. nedostaje. Izohromozom ima dva identična p (izo p) ili q kraka…

Opširnije

IZOFAN INSULIN

IZOFAN INSULIN (engl. isophane insulin, neutral protamine Hagedorn, NPH), suspen-zija kristalnog insulina različitog porekla u kompleksu sa protaminom i cinkom u fosfatnom puferu. Pripada insulinima srednje du-gog delovanja: prve efekte…

Opširnije

IZOENZIMI KREATIN KINAZE, CK

IZOENZIMI KREATIN KINAZE, CK (engl. creatine kinase isoenzymes), dimer sa M (mišićnim) i/ili B (moždanim) subjedinicama, čijim kombinacijama nastaju tri izoenzima: CK-MM, CK-MB i CK-BB. U serumu od ukupne aktivnosti…

Opširnije

IZOENZIMI

IZOENZIMI (engl. isoenzyme), enzimi koji katalizuju istu hemijsku reakciju, ali se razlikuju po svojim strukturnim i hemijskim oso-binama, a nalaze se kod iste vrste. Raspod-e-ljuju se različito u pojedinim tkivima…

Opširnije

IZOELEKTRIČNO FOKUSIRANJE

IZOELEKTRIČNO FOKUSIRANJE (engl. isoelectric focusing), posebna vrsta elektroforeze kod koje se pH gradijent uspostavlja duž potpornog medijuma (gela), a svaki protein iz rastvora se kreće prema tački gde mu je…

Opširnije

IZOELEKTRIČNI

IZOELEKTRIČNI (engl. isoelectric), izraz koji se obično koristi za molekule koji nose istu količinu pozitivnog i negativnog naelektrisanja.

Opširnije

IZOELEKTRIČNA TAČKA, pI, pHi

IZOELEKTRIČNA TAČKA, pI, pHi (engl. isoelectric point), pH pri kome molekuli (obično amonikiseline ili proteini) nemaju ukupno naelektrisanje i ne kreću se u električnom polju.

Opširnije

IZOCITRAT DEHIDROGENAZA, ICD, NAD+ ili NADP+

IZOCITRAT DEHIDROGENAZA, ICD, NAD+ ili NADP+ (engl. isocitrate dehydrogenase), enzim iz roda oksidoreduktaza koji prevodi izocitrat u aketoglutarat procesom oksidativne fosforilacije u ciklusu limunske kiseline. ICD je klinički značajan za…

Opširnije

IZOANTITELO

IZOANTITELO (engl. isoantibody), antitelo koje se stvara u organizmu jedne jedinke na komponente tkiva druge jedinke koja pripada istoj životinjskoj vrsti.

Opširnije

IZOALEL

IZOALEL (engl. isoallele), alelni oblik gena čiji fenotipski efekti mogu da se razlikuju od efekata normalnog alela samo putem specijalnih testova.

Opširnije

IZMRŠAVELOST

IZMRŠAVELOST (engl. thin, lose weight), stanje organizma koje može da pređe u obo-ljenje, nastalo kao posledica nedovoljnog unošenja energetskih materija, tj. ugljenih hi-drata i masti, tako da organizam gladuje. Organizam…

Opširnije

IZDAH

IZDAH (engl. expiration), pasivni deo disajnog ciklusa pri kome vazduh izlazi iz pluća delovanjem elastičnih sila nakon opuštanja di-sajnih mišića.

Opširnije

ITRAKONAZOL

ITRAKONAZOL (engl. itrakonazole), antimikotik za sistemsku primenu. Koristi se kod velikog broja površnih gljivičnih infekcija: oralne monilijaze, vulvovaginalne monilijaze, pitirijazisa verzikolora i dr. Preparati: Kanazol, Orungal.

Opširnije

ISUŠIVANJE LEŠA

ISUŠIVANJE LEŠA (lat. exsiccatio postmortalis), postmortalno isparavanje tečnosti iz kože i sluzokoža (npr. zamućenje rožnjače, isušivanje beonjača, isušivanje sluzokože usana), v. desikacija. Jedna je od lešnih osobina (v. lešne osobine).…

Opširnije

ISTRAŽIVANJE

ISTRAŽIVANJE (engl. research), sistemsko prikupljanje podataka, analiza i interpretacija dobijenih rezultata, da bi se odgovorilo na određeno pitanje ili rešio određeni naučni problem. Osnovne karakteristike su jasna formulacija naučno-istraživačkog problema…

Opširnije

ISTMUS

ISTMUS (engl. narrow part, lat. isthmus), suženje ili suženi deo anatomske strukture. I. aorte, aortno suženje. Spoj luka i nishodnog dela aorte koji je lako kružno sužen, v. arkus aorte.…

Opširnije

ISPLJUVAK

ISPLJUVAK (engl. sputum), sadržaj koji bolesnik iskašljava. Radi lakšeg pristupa dijagnozi neophodni su podaci o količini, izgledu i mirisu. Sluzav ispljuvak je pro-zirnosivkaste boje i obično se javlja kod zapaljenskih…

Opširnije

ISPIRANJE ŽELUCA

ISPIRANJE ŽELUCA (engl. gastric lavage), lavaža želuca; radi se u cilju pripreme za dijagnostičke procedure ili kao terapijska mera. Ispiranje se vrši kroz plasiranu nazogastričnu sondu.

Opširnije

ISKRVARENJE

ISKRVARENJE (engl. bleeding to death, lat. effusio sanguinis), smrtonosni gubitak krvi. Može nastati usled spoljašnjeg, unutrašnjeg ili kombinovanog krvnog izliva (v. krvni izliv). Jedna od ozleda (v. ozleda) i jedna…

Opširnije

ISHRANA

ISHRANA (engl. nutrition), pravilan unos hrane, koja treba da obezbedi proces asimilacije, tj. anabolizma i proces disimilacije, tj. katabolizma, pod uslovom da je funkcija ćelija, tkiva i organa odgovornih za…

Opširnije

ISHIKAWA SINDROM

ISHIKAWA SINDROM (engl. Ishikawa syndrome), autosomno recesivno prenosiv sindrom sistemske hialinoze. Karakteristike su: kontrakture zglobova, bolovi mišića i/ili zglobova, grubo lice, relativna makrokefalija, hipertrofija gingive, razvojna retardacija viđe-na kao kratak…

Opširnije

ISHEMIJSKA NEKROZA KOSTI

ISHEMIJSKA NEKROZA KOSTI (engl. avascular necrosis of bone), označava raza-ranje kosti izazvano nedovoljnom ishranom pojedinih zona koštanih epifiza usled lo-kalnog poremećaja cirkulacije. Kao sinonimi se upotrebljavaju „avaskularna“ i „aseptič-ka“ nekroza.…

Opširnije

ISHEMIJSKA NEKROZA

ISHEMIJSKA NEKROZA (engl. ischemic necrosis), 1. smrt ili oštećenje tkiva izazvano smanjenim dotokom krvi. Promene su naj-ćešće posledica arteriosklerotično izmenjenih krvnih sudova, ili pak tromoboze ili embolije, ređe podvezivanja ili…

Opširnije

ISHEMIJA

ISHEMIJA (engl. ischaemia), lokalna anemija, beskrvnost, stanje koje nastaje zbog smanjene ili poremećene cirkulacije u srčanom mišiću i umanjenog priliva krvi u srčani mišić. Pore-mećena cirkulacija u srčanom mišiću posledica…

Opširnije