Tihi pratilac današnjice: post-akutni COVID sindrom

Prisustvo upornih simptoma duže od 4 nedelje tokom akutne COVID infekcije ili odloženu pojavu simptoma kod osoba koje su imale asimptomatsku formu bolesti, podrazumeva fenomen poznat pod nazivom „Long“ COVID ili produženi COVID. Postoji velika raznolikost kada su u pitanju simptomi koji ga prate, a tegobe se mogu javiti na nivou svih sistema organa (Tabela 1.). Na osnovu dosadašnjih istraživanja 10-15% ljudi, nakon akutne COVID infekcije ima uporne simptome koji traju duže od 4 nedelje sa značajnim uticajem na smanjenje kvaliteta života. Pored umora, najučestalije se javljaju kardio-respiratorni i neurološki simptomi.

Tabela 1. Kliničke manifestacije post-COVID sindroma

Dosadašnja istraživanja potvrđuju da balansirana ishrana, unos amino-kiselina, vitamina i minerala mogu poboljšati imunski odgovor, posebno kod osoba kod kojih je imunitet kompromitovan prethodnim virusnim infekcijama, uključujuči i COVID. 

Imajući u vidu da je jedan od glavnih faktora rizika za nastanak virusne infekcije oslabljeni imunitet, važno je sagledati ulogu hrane, mikronutrijenata i suplementacije za vreme infekcije, ali i kasnije tokom oporavka. Zahvaljući antioksidativnim, antiinflamatornim i antivirusnim efektima, naučna javnost poslednjih godina potvrđuje benefite primene različitih suplementa u jačanju imunskog odgovora. Adekvatna suplementacija može uticati na imunski sistem. Posebna pažnja se poklanja primeni: vitamina C, vitamina D, cinka, selena, mangana i N-acetilcisteina.

Vitamin D pomaže da se smanji zapaljenje, posebno kod virusnih infekcija, i stimuliše imunološka funkcija na nivou sistema organa za disanje. Takođe, povećava stvaranje određene vrste peptide koji su odgovorni za antimikrobnu aktivnost u organizmu Poznato je da vitamin D može pomoći da se smanji oštećenje plućnog tkiva uzrokovano upalom. Imajući u vidu da nedostatak vitamina D može povećati rizik od infekcije COVID-19 i verovatnoću nastanka teškog oblika bolesti, suplementacija vitaminom D bila bi opravdana u preveniranju COVID-19 infekcije i njenih negativnih posledica.

Vitamin C je pronašao svoje mesto u brojnim bolestima i stanjima, uključujući i COVID-19, zahvaljući antioksidatvnim efektima, ali i efektu na ćelijski imunitet i integritet krvnih sudova. Znamo da primena vitamina C može skratiti trajanje respiratornih virusnih infekcija, pa njegova suplementacija predstavlja važnu podršku tokom trajanja infekcije i ublažavanja tegoba koje prate post-COVID sindrom.

Selen je važan zbog svoje značajne uloge u suzbijanju upale, popravljanju antioksidativnog statusa i urođenog imuniteta, a suplementacija može biti korisna u borbi protiv COVID-19 infekcije.

Sve je veći broj istraživanja o ulozi mangana u imunološkom sistemu i infektivnim bolestima. Rezultati ukazuju na značaj ovog nutrijenta u okviru ključnih bioloških procesa.

N-acetilcistein zahvaljujući imunološkoj modulaciji i uticaju na smanjenje zapaljenskih procesa predstavlja obećavajućeg saveznika tokom kompleksnog lečenja infekcija respiratornog trakta i prevencije simptoma post-COVID sindroma. 

Poznato je da virusne infekcije dovode do slabljenja imunskog sistema i posledičnog smanjenja rezervi vitamina i minerala u organizmu, što značajno može uticati na tok oporavka organizma. Tada je našem organizmu potrebna dodatna podrška. 

Preporučujem BiVits^® ACTIVA Recovery, jedinstvenu formulu koja u jednoj tableti sadrži kombinaciju cinka, selena, vitamina D3, mangana, vitamina C i N-acetilcisteina. Pažljivo odabrani aktivni principi ostavaruju obećavajuću sinergiju i snažniji antioksidativni efekat. U skladu sa tim, BiVits^® ACTIVA Recovery može biti odlčno rešenje i dodatak standardnim terapijskim protokolima lečenja COVID infekcije sa ciljem: postizanja bržeg i potpunog oporavka organizma od infekcije, ublažavanja upornih simptoma post-COVID sindroma i poboljšanja kvaliteta života pacijenata nakon infekcije.

Literatura:

1. Multidisciplinary Collaborative Group for the Scientific Monitoring of COVID-19. Lledó G, Sellares J, Brotons C, Sans M, Díez J, Blanco J, et al. Post-Acute COVID Syndrome (PACS): Definition, Impact and Management; 2021.
2. Onur Kaya  M, Pamukçu  E, Yakar  B. The role of vitamin D deficiency on COVID-19: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Epidemiol Health 2021; 43:e2021074.
3. Harri H, Anitra C, Elizabeth C. Vitamin C May Increase the Recovery Rate of Outpatient Cases of SARS-CoV-2 Infection by 70%: Reanalysis of the COVID A to Z Randomized Clinical Trial. Frontiers in Immunology 2021; 12:  674681.
4. Qian Wu, Qingdian Mu, Zhidan Xia, Junxia Min, Fudi Wang. Manganese homeostasis at the host-pathogen interface and in the host immune system. Seminars in Cell & Developmental Biology 2021; 115: 45-53.
5. Gaynitdinova V, Avdeev S, Merzhoeva Z, Nuralieva G. N-acetylcysteine (NAC) in the complex treatment of COVID-associated pneumonia. European Respiratory Journal Sep 2021; 58: PA3669.
6. https://publisher.medfak.ni.ac.rs/AMM_1/amm-stari/2012-html/4-broj/Jelena%20Radovic%20-%20Vitamin%20D%20srp.pdf