ILEOSTOMA (engl. ileostomy), ileostomija, izvođenje otvora završnog dela tankog creva (ileuma) na prednji trbušni zid u cilju omogućavanja pražnjenja (derivacije) crev-nog sadržaja. Radi se kao: terminalna ileosto-mija , kada se izvodi sam kraj presečenog creva; bipolarna (engl. loop ileostomy), kada se kao ileostomija izvede vijuga creva sa oba kraja (proksimalnim i distalnim); prizidna, kada se u cilju rasterećenja na prednji trbušni zid izvede samo bočni deo ileuma ili se spoj sa prednjim trbušnim zidom uspostavlja pomoću katetera uvučenog u lumen creva (tzv. Judinov postupak); kontinentna (rezervoarska), kada se ispred završnog otvora crevo konstruiše tako da sadrži rezervoar od 250 do 500 ml radi kontrolisanog pražnjenja; pendularna (everziona, Brookeova), vrsta terminalne ileostomije, izvrnute sluzokože (kao prst rukavice) u dužini od 7 do 10 cm, radi lakše nege i manipulacije. Ileostoma se izvodi kao samostalna operacija u cilju rešavanja prepreke kod tumora ili suženja, ili u cilju skretanja (derivacije) crevnog sadržaja sa obolelog (zapaljenog) creva ili distalnog šava (anastomoze kolona i rektuma). U tom slučaju ileostomija može biti privremena i izvodi se u sklopu drugih operacija (raznih oblika kolektomije), kao definitivna procedura kojom se uspostavlja kontinuitet pasaže digestivnog trakta, npr. posle totalne kolektomije (tj. potpunog uklanjanja debelog creva) ili koloproktektomije (tj. potpunog uklanjanja debelog creva i rektuma). Otvor ileostome zahteva pažljivu negu i promenu ileostomskih kesa za skupljanje sadržaja, pa postoje posebne službe koje se bave negom ileostome i savetovanjem i obukom pacijenata (jedinica za negu ileostome, engl. ileostomy care unit), kakva postoji i u Kliničkom centru Srbije.
Česta pitanja o ILEOSTOMA
Za šta se koristi ILEOSTOMA?
Ileostoma je hirurški izveden otvor završnog dela tankog creva (ileuma) na prednjem trbušnom zidu koji omogućava pražnjenje crevnog sadržaja kada normalan put kroz debelo crevo nije moguć ili ga treba privremeno rasteretiti. Radi se kod tumora ili suženja creva, zapaljenskih bolesti creva ili kao deo drugih operacija debelog creva (kolektomija, koloproktektomija), a može biti privremena ili trajna.
Kako se dozira ILEOSTOMA?
Ileostoma nije lek pa se ne „dozira” u uobičajenom smislu – vrstu ileostome (terminalna, bipolarna, kontinentna, pendularna…) i to da li je privremena ili trajna, određuje hirurg u zavisnosti od osnovnog oboljenja i stanja pacijenta. Način nege, pražnjenja i promene kesa takođe se prilagođava individualno, uvek prema uputstvu lekara i specijalizovane stomalne službe.
Koje su nuspojave ILEOSTOMA?
Kako debelo crevo više ne učestvuje u apsorpciji vode i soli, može doći do poremećaja tečnosti i elektrolita, a česta je i iritacija kože oko otvora stome zbog kontakta sa crevnim sadržajem. Moguć je i poremećaj protoka kroz stomu, zbog čega je potrebno redovno praćenje od strane lekara.
Da li ILEOSTOMA ide na recept?
Ileostoma nije lek koji se kupuje na recept, već hirurška intervencija koja se izvodi u bolničkim uslovima na osnovu odluke lekara specijaliste. Pribor za negu stome (kese i dodatna oprema) obično se obezbeđuje uz saradnju sa lekarom koji prati pacijenta, pa o tačnom načinu nabavke treba pitati nadležnu zdravstvenu ustanovu.
Na šta treba obratiti posebnu pažnju kod ileostome?
Zbog smanjene apsorpcije vode i soli važno je obratiti pažnju na znake dehidratacije i pratiti unos tečnosti prema savetu lekara. Nega kože oko stome i pravilna promena kesa su ključne za sprečavanje iritacije, a za sve nedoumice i eventualne komplikacije treba se obratiti lekaru ili specijalizovanoj stomalnoj službi.
Napomena: informacije su opšteg karaktera i ne zamenjuju savet lekara ili farmaceuta.
