IRITABILNI KOLON (engl. irritable colon), funkcionalni poremećaj creva, stanje u kome periodični, abdominalni bol sa zatvorom i/ili prolivom traje godinama, bez opšteg pro-padanja organizma. Prisutan je bol u donjem delu trbuha, češće levo. Obroci ga poja-čavaju. Vidljivo je nadimanje trbuha. Javlja se mala količina stolice kod zatvora i kod proliva. Postoji olakšanje po defekaciji. Ne postoji neko organsko oboljenje creva. Simptomi su izazvani nepravilnim mišićnim kontrakcijama u crevima kao posledica pore-mećaja autonomnog nervnog sistema. Kao etiološki činioci navode se stres, napetost, a može pratiti i neke infekcije u crevima. Rendgenski nalaz pri irigografiji može biti uredan, ali mogu biti prisutni i simptomi pojačanog motiliteta (hiperhaustracija kolona koja daje sliku naslaganih tanjira) i hipertonusa (lumen kolona sužen do širine 1 cm). Punjenje kolona kontrastom je lako i brzo, a pražnjenje skoro potpuno. Terapija je bazirana na uklanjanju napetosti, prilagođenoj dijeti i sedativima.
