OPERACIJA
(engl. operation, surgical procedure ), manipulativni terapeutski zahvat, koji se prema pravilima
hirurških disciplina i ope-rativne tehnike izvodi u cilju uklanjanja patoloških promena, korekcije
anomalija i le-čenja povreda. Operaciju izvodi hirurški tim, koji se satoji od rukovodioca tima
(operator, glavni hirurg), anesteziologa, anestetičara, prvog i drugog hirurškog asistenta,
instrumentarke, pomoćne instrumentarke i spremača. U timskom radu, svaki član vrši i odgovara za
svoj deo posla. Odgovornost za operativni rad snosi operator, za uvođenje u ane-steziju, buđenje i
neposredan postoperativni tok anesteziolog, za sterilnost instrumenata, operativnog polja i hururški
materijal instrumentarka. Operacije se dele na elektivne (hladne, planirane) i urgentne (hitne,
neplanirane). Po težini, operacije se dele na: lake (izvode se na površini tela, daleko od vitalnih
organa, kratko traju i tehnički su lako izvod-ljive praktično bez mortaliteta); srednje (otvaraju se
telesne duplje i radi se u blizini vitalnih organa i velikih sudova, ali bez njihovog angažovanja, uz
prosečan mortalitet do 2%); teške (zahvati na vitalnim organima i krvnim sudovima, dužeg trajanja i
mortaliteta do 5%); veoma teške i dugotrajne (uključuju ne samo rad na više vitalnih organa uz
zbrinjavanje velikih krvnih sudova, nego i primenu posebnih, veštačkih uslova rada –
ekstrakorporalni krvotok, hipotermija, rad u skafanderu i sl., sa mortalitetom 5 – 10 %). Primeri lake
operacije su uklanjanje kožnih tumora, manje plastične operacije, hernijektomija i apendektomija;
primeri srednje operacije su holecistektomija, ovarijektomija, vagotomija, resekcija želuca; primeri
teške operacije su totalna gastrektomija, totalna kolektomija, operacije na velikim krvnim sudovima
trbuha i eks-tremiteta, totalna histerektomija; primeri veoma teških su operacije na srcu uz vantelesni
krvotok, operacije tumora mozga, ope-racije na velikim krvnim sudovima grudnog koša,
transplantacija kostiju i sl. Svaka, pa i najmanja operacija može postati rizična ukoliko je stanje
bolesnika teško. Hitne operacije imaju daleko veći mortalitet od elektivnih.
Zaprati nas
