DECIDUALIZACIJA

DECIDUALIZACIJA , proces transformacija fibroblastičnih ćelija endometrijalne strome u decidualne ćelije, a pod uticajem implantirane blastocite i njenog hormona, humanog horionskog gonadotropina – hCG, i progesterona žutog tela.

Opširnije

DECIDUA

DECIDUA (engl. decidua), dejstvom progesterona promenjena sluzokoža materice u koju se usadila oplođena jajna ćelija. To je, u stvari, zadebljan endometrijum (sluzokoža materice) sa rastresitim vezivnim tkivom i decidualnim ćelijama…

Opširnije

DECIBEL

DECIBEL, dB (engl. decibel), merna jedinica nivoa jačine zvuka. Definisan je izrazom: L = 10 log (I/Io), pri čemu je: L nivo jačine zvuka u dB, I intenzitet zvuka čiji…

Opširnije

DECEREBRACIJA

DECEREBRACIJA (engl. decerebration), odstranjivanje velikog mozga. Ova procedura se sprovodi na eksperimentalnim životinjama, ali određena oštećenja mozga kod ljudi mogu dati tešku simptomatologiju neuroloških defi-cita kao i kod životinja koje…

Opširnije

DEBRIDMAN

DEBRIDMAN (fr. débridement), uklanjanje stranog materijala, mrtvog, izumrlog, zatrovanog, inficiranog tkiva od okolnog, susednog, takođe traumatizovanog, inficiranog ili zatrovanog tkiva čije se ozdravljenje očekuje. Enzimski d. , uklanjanje fibrinoznog ili…

Opširnije

DEBLJINA KOŽNOG NABORA, DKN

DEBLJINA KOŽNOG NABORA, DKN (engl. skinfold thickness), antropometrijski pokazatelj koji služi za procenu količine masnog tkiva u organizmu čoveka. Merenje se obavlja na određenim tačkama tela posebnim instrumentom koji se…

Opširnije

DEBILITET

DEBILITET (engl. debility), urođena ili stečena mentalna zaostalost, retardacija deteta. Koeficijent inteligencije je smanjen i izno-si od 0,35 do 0,49. Dete je nesposobno za više intelektualne radnje, a često i…

Opširnije

DEAMINAZA

DEAMINAZA (engl. deaminase), enzim koji pripada rodu hidrolaza (EC 3.5.4) koja hidrolizuje veze ugljenik – azot u cikličnim amidinima (npr. gvanin deaminaza). U ove enzime spadaju i oni koji katalizuju…

Opširnije

DDT

DDT, insekticid koji nije u upotrebi više od 25 godina jer se dugo zadržava u masnom tkivu i ekološki je neprihvatljiv, mada nije mnogo toksičan: tek količine veće od 20…

Opširnije

D-ĆELIJE PANKREASNIH OSTRVA

D-ĆELIJE PANKREASNIH OSTRVA (engl. delta cells), delta-ćelije, ovalne ili poligonalne endokrine ćelije pankreasa. Ima ih oko 5%. Iz Golgi aparata nastaju specifične sekretorne granule promera 220 do 350 nm. Produkuju…

Opširnije

D-ĆELIJE GASTROINTESTINALNOG TRAKTA

D-ĆELIJE GASTROINTESTINALNOG TRAKTA, nalaze se razbacane u epitelu želuca i dvanaestopalačnog creva. Na osnovu citohemijskih proučavanja ustanovljeno je da produkuju somatostatin. Klasifikovane su kao ćelije APUD sistema

Opširnije

D-1 ĆELIJE

D-1 ĆELIJE , nalaze se pretežno u debelom crevu, kolonu, verovatno luče vazoaktivni intestinalni peptid i spadaju u ćelije APUD sistema.

Opširnije

DAVALAC KRVI

DAVALAC KRVI (engl. blood donnor), osoba čija se krv ili njeni delovi koriste za davanje drugoj osobi, primaocu, u medicinske svrhe.

Opširnije

DAUNORUBICIN

DAUNORUBICIN (engl. daunorubicin), citostatik iz grupe antibiotika, deluje direktno na sintezu DNK inhibicijom enzima topoizomeraza II i stvaranjem slobodnih radikala, usled čega se cepaju i ukrštaju lanci DNK. Koristi se…

Opširnije

DAPSON

DAPSON (engl. dapsone), lek sulfonske strukture, koristi se za lečenje lepre i herpetičkog dermatitisa. Nije registrovan u Jugoslaviji.

Opširnije

DANTROLEN

DANTROLEN (engl. dantrolene), mišićni relaksans, deluje direktno na skeletne mišiće i ublažava hroničnu spastičnost kod cerebralne paralize, multiple skleroze i povreda kičmene moždine. Preparat: Dantrium. Česta pitanja o DANTROLEN…

Opširnije

DANDY-WALKEROV SINDROM

DANDY-WALKEROV SINDROM (engl. Dandy-Walker’s syndrome ), kontaktni, opstruktivni hidrocefalus zbog stenoze ili opsturkcije akvedukta i začepljenja Lusckeovog i Megendieovog otvora koji su delovi lik-vornog sistema. Na taj način sprečeno je…

Opširnije

DANAZOL

DANAZOL (engl. danazol), sintetski progestagen, inhibira lučenje gonadotropina iz hipo-fize. Koristi se za lečenje preranog puberteta, prejake menstruacije i endometrioze kod žena i ginekomastije kod muškaraca. Preparati: Danol, Danoval.

Opširnije

DALTONIZAM

DALTONIZAM (engl. colour blindness), pore-mećaj raspoznavanja boja, koji se često pogrešno naziva opštim nazivom daltonizam. Nazvan je po engleskom fizičaru Daltonu, koji nije mogao da razli

Opširnije

DAKTILOMEGALIJA

DAKTILOMEGALIJA (engl. dactylome-galy), urođena anomalija kod koje postoji nenormalna veličina prstiju. Može da se javi kao izolovana anomalija ili u sklopu drugih sindroma.

Opširnije

DAKTILITIS

DAKTILITIS (engl. dactylitis), difuzni otok jednog ili više prstiju šaka ili stopala koji je izazvan istovremenim artritisom svih zglobova prsta ili tenosinovitisom u predelu prsta. Naj-češće se javlja kod psorijaznog…

Opširnije

DAKRIOCIT

DAKRIOCIT (engl. dakryocyte), eritrocit koji ima izgled suze. Javlja se pretežno u agno-genoj mijeloidnoj metaplaziji ili mijelofibrozi.

Opširnije

DAKRIOCISTORINOSTOMIJA

DAKRIOCISTORINOSTOMIJA (engl. dac-ryocystorhinostomy), operacija koja omogu-ćuje oticanje suza u nos kod upale suzne kesice. Ovom operacijom stvara se otvor kroz nosnu i suznu kost, a otvori na suznoj kesici i…

Opširnije

DAKRIOCISTITIS

DAKRIOCISTITIS (engl. dacryocystitis), upala suzne žlezde; nadovezuje se na zapušen suznonosni kanal. Prvo se javlja kao hronična upala, a zatim kao akutna. Karakterišu ga su-zenje, nakupljanje gnoja u unutrašnjem uglu…

Opširnije

DAKRIOADENITIS

DAKRIOADENITIS (engl. dacryoadenitis), akutno zapaljenje suzne žlezde; praćeno je bolom, crvenilom, otokom, temperaturom u gornjem lateralnom delu orbite, u kome je locirana suzna žlezda. Zbog otoka, gornji kapak se spušta.…

Opširnije

DAKARBAZIN

DAKARBAZIN (engl. dacarbazine), citostatik iz grupe antimetabolita koji se koristi za lečenje Hodgkinove bolesti i malignog me-lanoma. Među neželjenim dejstvima ističe se teško povraćanje. Preparat: Dacarbazin.

Opširnije

DAHTANJE

DAHTANJE (engl. panting), način gubitka toplote iz tela kod sisara koji nemaju znojne žlezde. To je površno, plitko disanje pri kome vrlo mala količina vazduha dolazi do alveola, tako da…

Opširnije

d-AMINOLEVULINSKA KISELINA

d-AMINOLEVULINSKA KISELINA, ALA (engl. d-aminolevulinic acid), metabolički intermedijer u produkciji hema. Sintetizuje se iz sukcinilkoenzima A i glicina u prisustvu piridoksal fosfata i ALA sintaze. Dva molekula ALA formiraju porfobilinogen.…

Opširnije

d-AMINOLEVULINAT SINTAZA

d-AMINOLEVULINAT SINTAZA (engl. d-aminolevulinate synthase), enzim iz roda transferaza (sukcinil-CoA: glicin Csukciniltransferaza, dekarboksilirajuća, EC 2.3.1.37) koji katalizuje reakciju: sukcinil-CoA + glicin = d-aminolevulinat + CoA + CO2, koja je prvi…

Opširnije