KOLIFORMNA BAKTERIJA

KOLIFORMNA BAKTERIJA (engl. bacteria Coli), pripada grupi tzv. koliformnih bakterija, koje se nalaze u intestinalnom traktu ljudi, pa njihov nalaz u vodi za piće ukazuje na fekalno zagađenje. Bakterije fekalnog…

Opširnije

KOLIČINA SUPSTANCE

KOLIČINA SUPSTANCE (engl. amount of substance), fizička veličina koja označava broj čestica određenog elementarnog entiteta (npr. atomi nekog elementa, molekuli nekog jedinjenja ili elektroni) koje se nalaze u nekom sistemu.…

Opširnije

KOLESTIPOL

KOLESTIPOL (engl. colestipol), hipolipidemik iz grupe anjonskih smola. Vezuje u crevu žučne soli i sprečava njihov povratak u jetru i uključivanje u sintezu holesterola. Koristi se za ublažavanje svraba kod…

Opširnije

KOLERA

KOLERA (engl. cholera), akutna infektivna bolest uzrokovana bacilom Vibrio Cholere, tipovima Vibrio cholere classica i Vibrio cholere El Tor. To je endemsko-epidemijska bolest Dalekog istoka odakle se povremeno širi i…

Opširnije

KOLEKTOMIJA

KOLEKTOMIJA (engl. colectomy), operativni zahvat kojim se uklanja deo debelog creva (parcijalna kolektomija) ili celo debelo crevo (totalna kolektomija). Parcijalna kolektomija može biti: segmentna , kada se uklanja deo tj.…

Opširnije

KOLATERALNA CIRKULACIJA

KOLATERALNA CIRKULACIJA (engl. co-llateral circulation), dopunski krvotok naknadno stvoren za neki organ ili deo organa čije je snabdevanje krvlju nepotpuno ili sasvim obustavljeno, pošto je veliki krvni sud koji snabdeva…

Opširnije

KOLATERALAN

KOLATERALAN (engl. collateral, lat. collateralis), sporedan, dopunski, drugorazredan, pobočni, onaj koji se nalazi bočno. U anatomiji može da se odnosi na zglobne veze, anastomotične krvne sudove ili ogranke aksona nervnih…

Opširnije

KOLAPS PLUĆA

KOLAPS PLUĆA (engl. collaps of the lung), smanjenje zapremine pluća zbog smanjene količine vazduha u alveolama jednog ili više režnjeva ili segmenata pluća. Masivni kolaps zahvata celo pluće ili veliki…

Opširnije

KOLAPS

KOLAPS (engl. collaps), privremeno stanje naglo nastale slabosti, malaksalosti i nemoći, obično praćeno omaglicom, nesvesticom i kratkotrajnim gubitkom svesti. Javlja se kao posledica iznenadnog emocionalnog stresa, neprijatnog doživljaja (pogled na…

Opširnije

KOLAGENAZA

KOLAGENAZA (engl. collagenase), proteinaza koja je specifična za kolagen.

Opširnije

KOLAGEN

KOLAGEN (engl. collagen), protein vezivnih tkiva. Formiraju ga fibroblasti iz osnovnih elemenata konektivnih tkiva, elastina i proteoglikana.

Opširnije

KOKSARTROZA

KOKSARTROZA (engl. hip osteoarthritis), degenerativno oboljenje zgloba kuka.

Opširnije

KOKSALGIJA

KOKSALGIJA (engl. coxalgia), bol u kuku bilo kog uzroka.

Opširnije

KOKSAKI VIRUSI

KOKSAKI VIRUSI (engl. Coxsackie virus), grupa enterovirusa, čiji naziv potiče od mesta gde su prvi put izolovani (Coxsackie – gradić u SAD). Na osnovu antigene građe dele se na grupu…

Opširnije

KOKOBACIL

KOKOBACIL (engl. coccobacillus), bakterija u obliku veoma kratkog štapića tako da daje ovalni, pa čak okrugli izgled pa se teško razlikuje od koka. (npr. Yersinia pestis, Brucella i dr.).

Opširnije

KOKE

KOKE (engl. cocci), bakterije loptastog, sferičnog ili ovalnog oblika. Naziv potiče od grčke reči kokkos – zrno. Izazivači su mnogih zaraznih bolesti (npr. gonoreje – gonokok, pneumonije – pneumokok i…

Opširnije

KOKCIDIOIDOMIKOZA

KOKCIDIOIDOMIKOZA (engl. Coccidioidomycosis), sistemsko gljivično oboljenje čiji je uzročnik Coccidioides immitis. Obo-ljenje je poznato i kao Valleyova groznica. Čovek se zarazi inhalacijom spora. Bolest se najčešće manifestuje kao akutna plućna…

Opširnije

KOKARCINOGEN

KOKARCINOGEN (engl. cocarcinogen), supstanca koja pojačava dejstvo karcinogena. Samostalno ne može da dovede do pojave karcinoma, ali u kombinaciji sa drugim agensima potencira njihovo dejstvo i olakšava razvoj malignog tumora.

Opširnije

KOKAINIZAM

KOKAINIZAM (engl. cocainism), sin. koka-inomanija, zavisnost od kokaina, ima odlike psihološke zavisnosti, ali se ne razvija apstinencijalni sindrom ako se prekine unošenje droge. Kokainisti mogu uzimati drogu povremeno i dobro…

Opširnije

KOILOCITOZA

KOILOCITOZA (engl. koilocytosis), vakuo-lizacija ćelija (beli halo oko jedra) pločasto-slojevitog epitela (npr. pločasto-slojevitog epitela kože ili grlića materice). Često je znak infekcije tog epitela humanim papiloma virusom. Česta pitanja o…

Opširnije

KOHORTNE KRIVE

KOHORTNE KRIVE (engl. cohort slopes), sređivanje podataka na način da, kada se predstave grafički, linije povezuju tačke koje označavaju uzrasno-specifične stope za gene-racijski (po rođenju) iste segmente populacije. Ove krive…

Opširnije

KOHORTNA STUDIJA

KOHORTNA STUDIJA (engl. cohort study), naziv „kohorta“ danas u epidemiologiji ozna-čava grupu ljudi koje povezuje neko zajedničko iskustvo, npr. kohorta rođenih iste godine ili istovremeno upisanih na fakultet i sl.…

Opširnije

KOHORTNA ANALIZA

KOHORTNA ANALIZA (engl. cohort analysis), analiza stopa obolevanja i umiranja u odnosu na uzrast određene grupe ljudi (kohorte), identifikovane u određenom vremenskom periodu i praćene kroz sukcesivne vremenske intervale tokom…

Opširnije

KOHLEROVA BOLEST

KOHLEROVA BOLEST (engl. Kohler’s disease), poremećaj epifiznog rasta tarzalne navikularne kosti, koji može dovesti do degenerativnog oboljenja zglobova stopala i biti uzrok sindroma bolnog stopala.

Opširnije

KOHLEA

KOHLEA (engl. snail, lat. cochlea), koštani puž. Deo koštanog labirinta unutrašnjeg uva koji svojim oblikom podseća na kućicu baštenskog puža. Nalazi se u petroznom delu slepoočne kosti, spolja od dna…

Opširnije

KOHEZIJA

KOHEZIJA (engl. cohesion), u fizici, među-molekulska privlačna sila između dva bliska delića materije, posebno kod tečnog ili čvrstog stanja, koja drži delove materije zajedno. Međumolekulska sila takođe deluje između dve…

Opširnije

KOGNITIVNA TERAPIJA

KOGNITIVNA TERAPIJA (engl. cognitive therapy), vid psihoterapije koji korekcijom spoznajnih stavova menja (reguliše) emocionalne reakcije (poremećaje).

Opširnije

KOGNITIVNA PSIHOLOGIJA

KOGNITIVNA PSIHOLOGIJA (engl. cognitive psychology), psihološki pravac koji najveći značaj daje čulnoj spoznaji okoline i ljudi. Ovaj naziv preovlađuje u SAD, dok se u evropskoj psihologiji ustalio naziv genetička psihologija.

Opširnije

KOFEIN

KOFEIN (engl. caffeine), alkaloid koji se nalazi u kafi i čaju, stimuliše CNS i odgovoran je za poboljšanje stanja budnosti i radne sposobnosti. Pojačava analgetičko dejstvo aspirina i paracetamola i…

Opširnije

KOFAKTOR

KOFAKTOR (engl. cofactor), element ili sastavni deo (npr. koenzim) pomoću koga se drugi materijal (npr. apoenzim) mora ujediniti ili udružiti kako bi se ostvarila funkcija.

Opširnije

KOENZIM A

KOENZIM A (engl. coenzyme A), koenzim koji se sastoji od 4-fosfopantoteinske kiseline, b-merkaptoetilamina i adenozin-3đ,5đ-bifosfata. Prenosi acil grupe koje se vezuju za -SH grupe acetil CoA. Aktivirani oblik sirćetne kiseline…

Opširnije

KOENZIM

KOENZIM (engl. coenzyme), organski neproteinski molekul, često fosforilisani derivat vitamina rastvorljivih u vodi, koji su neophodni za aktiviranje enzima. Vezivanjem koenzima za protein (apoenzim) nastaje aktivni enzim (holoenzim). Značajniji koenzimi…

Opširnije

KOEFICIJENT VARIJACIJE

KOEFICIJENT VARIJACIJE (engl. coefficient of variation), relativna mera varijabiliteta; odnos standardne devijacije prema sredini (obično pomnožen sa 100 daje koliki procenat vrednosti aritmetičke sredine iznosi vrednost standardne devijacije). Osetljiv je…

Opširnije