MRTVAČNICA

MRTVAČNICA (engl. mortuary), prostor u kome se čuvaju leševi. Mogu biti pri bolnicama, institutima za patologiju i sudsku medicinu i na grobljima. U njima se pripremaju leševi za sahranu, a…

Opširnije

MRTVAČKO BLEDILO

MRTVAČKO BLEDILO (lat. palor mortis), jedna od lešnih osobina (v. lešne osobine). Nastaje na koži delova tela koji nisu zahva-ćeni hipostazom (v. hipostaza) i na mestima gde je koža izložena…

Opširnije

MRTVAČKE MRLJE (engl. post-mortem lividity, lat. livores ), mrlje na koži najnižih delova leša, najčešće sivoljubičaste boje, koje nastaju usled sleganja krvi (v. hipostaza). Jedna je od lešnih osobina (v.…

Opširnije

MRTVAČKA UKOČENOST

MRTVAČKA UKOČENOST (engl. post-mortem stiffening, rigor mortis, lat. rigor mortis) postmortalna ukočenost mišića. Jedna od lešnih osobina (v. lešne osobine). Skoro uvek joj prethodi primarna, a sledi sekundarna mrtvačka mlitavost…

Opširnije

MRTVAČKA MLITAVOST

MRTVAČKA MLITAVOST (engl. postmortem flaccidity, lat. flacciditas mortis), postmortalna mlitavost mišića može biti: primarna, nastaje neposredno posle nastupanja smrti usled gubitka tonusa mišća zbog denervacije i spada u lešne osobine…

Opširnije

MRTVAČKA HLADNOĆA

MRTVAČKA HLADNOĆA (engl. post-mor-tem cooling, lat. algor mortis), postmortalno hlađenje leša. Jedna od lešnih osobina (v. lešne osobine). Leš se postepeno hladi do temperature okolne sredine i to procesima radijacije,…

Opširnije

MR SIGNAL

MR SIGNAL (engl. MR signal), elektromagnetni signal u radiofrekvencijskom opsegu, koji se dobija pri precesiji transferzalne magnetizacije spina, odnosno komponente koja leži u ravni upravnoj na pravac statičkog magnetnog polja.…

Opširnije

MRI SISTEM

MRI SISTEM (engl. MRI system), složeni elektronski sistem za kreiranje medicinske slike pomoću fenomena magnetne rezonancije. U osnovi, sistem se sastoji od magneta, najčešće superprovodnog, koji generiše sta-tičko magnetno polje…

Opširnije

MRI

MRI (engl. magnetic rezonance imaging), kreiranje medicinske slike koristeći fenomen magnetne rezonancije. Neposredna praktična primena omogućava slikanje raspodele jezgra vodonika (protona). Osvetljaj oblasti na slici zavisi od gustine spina i…

Opširnije

MREŽNJAČA

MREŽNJAČA (engl. retina, lat. retina), specijalno diferentovan fotosenzitivan deo centralnog nervnog sistema koji predstavlja jedan od slojeva omotača očne jabučice. Mrežnjača je podeljena na zadnji ili optički deo, koji se…

Opširnije

MREŽA TESTISA

MREŽA TESTISA (engl. testical network, lat. rete testis), labirintni sistem anastomozirajućih kanalića i komora koji formira sunđerast kompleks u medijastinumu testisa. Mreža testisa spaja prave tubule sa eferentnim duktusom. Omotač…

Opširnije

MOŽDANI TUMOR

MOŽDANI TUMOR (engl. tumor of the brain), strana izraslina u mozgu. Može biti benigni i maligni. U zavisnosti od histološkog tipa (porekla) ima ih više vrsta. Zbog ogra-ničenog prostora u…

Opširnije

MOŽDANI EDEM

MOŽDANI EDEM (engl. cerebral edema), stanje uvećane zapremine mozga koje je izazvano povećanjem sadržaja vode. Nastaje raz-ličitim patofiziološkim mehanizmima; citotoksični m. e. , nastaje kao rezultat hipoksije nervnog tkiva; intersticijski…

Opširnije

MOŽDANA SMRT

MOŽDANA SMRT (engl. brain death), ire-verzibilno oštećenje moždane funkcije. Za sudske medicinare ovaj pojam se odnosi na smrt vitalnog stabla, regiona u kome su smešteni za život važni centri –…

Opširnije

MOŽDANA HERNIJACIJA

MOŽDANA HERNIJACIJA (engl. brain herniation), pomeranje i uklještenje delova mozga na kritičnim mestima u lobanjskoj duplji, kao posledica ekspanzivnih intrakranijumskih lezija (kao što su tumori, hematomi i dr.); subfalksna h.…

Opširnije

MOTORNI NEURON

MOTORNI NEURON (engl. motor neurone), vrsta nervne ćelije (neurona), čiji aksoni prave puteve i tako povezuju mozak sa efektornim organom, skeletnim mišićem. Postoje dve vrste ovih neurona: motoneuroni čija se…

Opširnije

MOTIVACIJA

MOTIVACIJA (engl. motivation), složeni psihološki proces navođenja, podsticanja ili održavanja pobuda jedne individue za odre-đenu delatnost. Predstavlja dinamičko stanje, dok je motiv fiksno određen pojam, a predstavlja svesni ili nesvesni…

Opširnije

MOST

MOST (engl. bridge), 1. proizvod, konstrukcija koja spaja dve udaljene tačke, uključujući i delove organa; 2 .protetička zubna naprava kojom se nadoknađuju izgubljeni zubi. V. pons

Opširnije

MORSKA BOLEST

MORSKA BOLEST (engl. kinetosis), kinetoza; bolest kretanja, specifični poremećaji u vegetativnom nervnom sistemu koje karakterišu muka i povraćanje, bledilo, vrtoglavica. Radi se o pojačanoj podražljivosti osetnih ćelija vestibularnog aparata za…

Opširnije

MORFOLOGIJA

MORFOLOGIJA (engl. morphology), nauka koja se bavi istraživanjem izgleda, oblika i građe životinjskih i biljnih organizama.

Opširnije

MORFIN

MORFIN (engl. morphine), alkaloid, derivat fenantrena, najvažniji aktivni sastojak opijuma. Deluje preko opioidnih receptora:m ,k ,s i d. Kao veoma efikasan opijatni analgetik, koristi se za smirivanje najjačih bolova, naročito…

Opširnije

MORBUS WEGENER

MORBUS WEGENER (engl. Wegener’s granulomatosis ), Wegenerova granulomatoza; re-dak klinčko patološki entitet koji se odlikuje granulomatoznim vaskulitisom i zahvata gor-nje i donje disajne puteve i bubrege. Obično ga karakterišu opšti…

Opširnije

MORBOZNA POVREDA

MORBOZNA POVREDA , povreda koja je izazvana prethodnim ili pogoršana naknadnim oboljenjem. Po svojoj suštini nalazi se između nasilnog i prirodnog oštećenja zdrav-lja, odnosno između povrede (v. povreda) i oboljenja.…

Opširnije

MORBILI VIRUS

MORBILI VIRUS (engl. morbillivirus), RNK virus iz porodice paramikso virusa. Kod čoveka izaziva oboljenje poznato pod nazi-vom male boginje (morbili), najčešće u deč-jem uzrastu. Izvor zaraze je samo oboleli čo-vek,…

Opširnije

MORBILI

MORBILI (engl. morbilli, measles), male boginje su oboljenje koje se ubraja u dečije bolesti. Javlja se sve ređe s obzirom na sistematsku vakcinaciju od 1971. godine. Obo-ljenje izaziva morbili virus…

Opširnije

MORBIDITET

MORBIDITET (engl. morbidity), sinonimi: obolevanje, pobolevanje, odnos između broja obolelih tokom određenog perioda (obično tokom jedne godine) i procenjenog broja stanovnika sredinom tog perioda. Ovaj odnos se množi sa konstantom…

Opširnije

MONS

MONS (engl. mons, lat. mons), brežuljak. U anatomiji ovalno uzdignuće ili ispupčenje. M. pubis (lat. m. pubis, veneris), stidni brežuljak. Lako uzdignut predeo neposredno ispred stidnih kostiju čija je koža…

Opširnije

MONOZOMIJA

MONOZOMIJA (engl. monosomy), hromozomska konstitucija u kojoj je prisutan samo jedan hromozom iz homologog para. Kod ljudi su monozomije autozoma letalne. Jedina monozomija spojiva sa životom je monozomija X hromozoma…

Opširnije

MONOSAHARID

MONOSAHARID (engl. monosaccharide), jednostavni šećer koji ne mo‘e da se hidro-lizuje na manje jedinice (suprotno npr. disaharidima). Monosaharidi se klasifikuju kao trioze, tetroze, pentoze, heksoze itd., što znači da sadrže…

Opširnije

MONOOKSIGENAZA

MONOOKSIGENAZA (engl. monooxygenase), enzim iz roda oksidoreduktaza, koji katalizuje ugradnju jednog atoma kiseonika iz molekulskog kiseonika u supstrat.

Opširnije

MONONUKLEOTID

MONONUKLEOTID (engl. mononucleotide), fosfatni estar nukleozida koji može biti slobodan (npr. adenilna kiselina) ili je konstituent nukleinskih kiselina, iz kojih nastaje hidrolizom. Sastoji se od fosforne kiseline koja je vezana…

Opširnije

MONONEUROPATIJA

MONONEUROPATIJA (engl. mononeuropathy), proces bolesti u kome dolazi do dege-neracije ili demijelinizacije aksona specifičnih perifernih nerava.

Opširnije

MONONATRIJUM-URAT

MONONATRIJUM-URAT (engl. mononatrium urate), so mokraćne kiseline, koja se u povećanoj količini nalazi kod bolesnika sa gihtom.

Opširnije

MONOMER

MONOMER (engl. monomer), molekul koji može da se kombinuje sa drugim molekulima pri čemu formiraju polimer. Tako npr., proteini se sastoje od aminokiselinskih monomera.

Opširnije

MONOKULARNI VID

MONOKULARNI VID (engl. one eye vision), gledanje jednim okom. Vidno polje monokularnog je uže od binokularnog. Sa monokularnim vidom ne postoji mogućnost uočava-nja dubine (trodimenzionalno gledanje) i stereoskopskog gledanja.

Opširnije

MONOKLONSKE GAMAPATIJE

MONOKLONSKE GAMAPATIJE (engl. monoclonal gammopathy), oboljenja koja karakteriše proliferacija B-limfoidnih ćelija. Jedan klon B-limfoidnih ćelija proizvodi monoklonski protein ili tzv. M-protein. M- -protein se sastoji od jedne klase imunoglobulina koju…

Opširnije

MONOKLONALNA ANTITELA

MONOKLONALNA ANTITELA (engl. mo-noclonal antibodies), antitela koja su proizvedena od jednog klona ćelija. Stvaranje monoklonalnih antitela vrši se na veštački način tako što se uzme jedna ćelija koja stvara antitela…

Opširnije

MONOGLICERID

MONOGLICERID (engl. monoglyceride), monoglicerol, monoestar jednog molekula masnih kiselina sa jednim molekulom glice-rola. Posle emulzifikacije sa žučnim kiselinama, trigliceridi uneti hranom primarno se prevode u b-monogliceride pod dejstvom pankreasne lipaze,…

Opširnije

MONOCITNA LEUKEMIJA

MONOCITNA LEUKEMIJA (engl. monocy-tic leukaemia), maligna krvna bolest u kojoj su monociti dominantne ćelije. Bolest karakterišu malaksalost, slabost, gubitak apetita, gubitak u težini, temperatura, splenomegalija, anemija, krvarenje i rezistencija na…

Opširnije

MONOCIT

MONOCIT (engl. monocyte), vrsta leukocita krvi, spada u mononuklearne agranulocite. Sa tkivnim makrofagima čini mononuklearni fagocitni sistem, čije su uloge: fagocitoza stranih i mrtvih ćelija, prerada i predaja antigena limfocitima,…

Opširnije