MIDRIJAZA

MIDRIJAZA (engl. midriasis), proširenje zenica iznad 4 mm u prečniku, za koju je odgovoran m. dilatator pupillae. Nastaje u tami, u afektivnim stanjima zbog nadražaja simpatikusa, medikamentima.

Opširnije

MIDODRIN

MIDODRIN (engl. midodrine), derivat efedrina, simpatomimetik koji umereno povećava krvni pritisak kod bolesnika sa hipotenzijom. Preparat: Gutron.

Opširnije

MIDAZOLAM (engl. midazolam), hidrosolubilni benzodiazepin za oralnu i parenteralnu primenu. Deluje sedativno, hipnotički, anksiolitički, miorelaksantno, antikonvulzivno i pojačava efekte opštih anestetika. Primenjuje se u preanestetičkoj medikaciji. Posle intravenske primene može…

Opširnije

MICHAELIS-MENTENOVA JEDNAČINA

MICHAELIS-MENTENOVA JEDNAČINA, Km (engl. Michaelis-Menten equation), jednačina koja opisuje brzinu reakcija koje katalizuju enzimi, a koja je jednaka onoj koncentraciji supstrata pri kojoj se postiže polo-vina maksimalne brzine reakcije. Koristi…

Opširnije

MICELE

MICELE (engl. micelle), male čestice masti (3 – 6 nm) rastvorene u vodi, nastale u toku njihove digestije u tankom crevu pod dejstvom lipaze i žučnih soli. Sastoje se od…

Opširnije

MIBI, METOKSIISOBUTILISONITRIL

MIBI, METOKSIISOBUTILISONITRIL (engl. methoxyisobutylisonitrile), lipofilni preprat iz grupe izonitrila. Kompleks kojeg čine šest molekula MIBI (SESTAMIBI) obeleženih sa 99mTc, u nuklearnoj medicini služi za ispitivanje prokrvljenosti i životnosti srčanog mišića.…

Opširnije

MIBG, METAJODOBENZILGVANIDIN

MIBG, METAJODOBENZILGVANIDIN ( engl. meta-iodobenzylguanidine), kompleksno jedinjenje s izrazitim svojstvom akumulacije u hromafinim tkivima. Nastaje od benzil grupe bretilijuma i gvanidin grupe gvanetidina; analog je gvanetidina. Unet u cirkulaciju vezuje…

Opširnije

MIASTENIJA

MIASTENIJA (engl. myasthenia), mišićni umor; redukcija mišićne snage. Angiosklerotska paroksizmalna miastenija (engl. angiosclerotic paroxysmal myasthenia), v. intermitentna klaudikacija; m. gravis (engl. m. gravis), neuromuskularni poremećaj autoimunog porekla koga karakteriše slabost…

Opširnije

MIANSERIN

MIANSERIN (engl. mianserin), antidepresiv tetraciklične strukture, sa izraženim sedativnim svojstvima. Blokira presinaptičke a2-receptore u mozgu i pojačava dejstvo serotonina i noradrenalina. Koristi se u terapiji depresivnih stanja i ima manje…

Opširnije

MEZOTELIOM PLEURE

MEZOTELIOM PLEURE (engl. mesothelioma), benigni mezoteliom potiče od visce-ralne ili parijetalne pleure, dugo je bez simptoma. Kašalj i bol su posledica rasta tumora i pritisaka na okolne organe. Na snimku…

Opširnije

MEZOSALPINKS

MEZOSALPINKS (engl. mesosalpinx), peritoneum jajovoda koji se nastavlja nadole duplikaturom, koja pretstavlja donji deo široke materične veze. Na spoljnom kraju jajovoda peritoneum se spaja sa sluzokožom. Na taj način, peritonealna…

Opširnije

MEZOMETRIJUM

MEZOMETRIJUM (engl. mesometrium), donji deo široke materične veze (ligamentum latum uteri), distalno od pripoja mezovarijuma. Čine ga dva lista peritoneuma koji se pružaju od leve i desne ivice materice do…

Opširnije

MEZOKOLON

MEZOKOLON (engl. mesocolon, lat. mesocolon), peteljka debelog creva koju izgrađuje duplikatura organskog (visceralnog) lista trbušne maramice preko koje je debelo crevo povezano sa zadnjim trbušnim zidom. Peteljku imaju samo: slepo…

Opširnije

MEZOGASTRIJUM

MEZOGASTRIJUM (engl. mesogastrium, lat. mesogastrium), 1. deo primitivnog dorzalnog mezenterijuma iz koga dolazi do razvoja velikog opornjaka (omentum majus); 2. srednji trbušni predeo koji se nalazi između gornjeg (epigastrijum) i…

Opširnije

MEZOAPENDICITIS

MEZOAPENDICITIS (engl. mesoappendicitis), zapaljenje kratkog mezenterijuma apen-diksa koji se nalazi iza terminalnog ileuma i apendiksa.

Opširnije

MEZIODENS

MEZIODENS (engl. mesiodens), najčešće prekobrojni zub, pojedinačan ili u paru. Uglavnom je manji sa krunicom konusnog oblika i kraćim korenom, smešten između srednjih gornjih sekutića; mogu da budu iznikli, impaktirani…

Opširnije

MEZENTERIJUM

MEZENTERIJUM (engl. mesentery, lat. mesenterium), peteljka tankog creva koju iz-građuje duplikatura organskog (visceralnog) lista trbušne maramice preko koje je tanko crevo povezano sa zadnjim trbušnim zidom. Kroz peteljku prolaze krvni,…

Opširnije

MEZENTERIČNA TROMBOZA

MEZENTERIČNA TROMBOZA (engl. me-senteric thrombosis), formiranje ili prisustvo tromba, ugruška u krvnim sudovima mezenterijuma koji ishranjuju segment ili veći deo intestinuma, što može dovesti do infarkta tkiva. Oboljenje životno ugrožava…

Opširnije

MEZENCEFALON

MEZENCEFALON (engl. midbrain, lat. mesencephalon), srednji mozak. Deo moždanog stabla koji se nalazi između međumozga (dijencefalon) i moždanog mosta (pons). Sastoji se od tri osnovna dela: prednjeg ili velikomoždanog kraka…

Opširnije

METROSALPINGITIS

METROSALPINGITIS (engl. metrosalpingitis), istovremeno zapaljenje materice i jednog ili oba jajovoda. Nastaje širenjem zapaljenskog procesa sa materice na jajovode. Najčešći uzročnici su streptokok, stafilokok, gonokok, hlamidije i mikoplazme, E. koli…

Opširnije

METRORAGIJA

METRORAGIJA (engl. metrorrhagia), patološko, aciklično krvarenje iz materice koje nije povezano sa menstrualnim ciklusom že-ne. Predstavlja jedan od najčešćih simptoma u ginekologiji. Može da bude uzrokovana organskim poremećajima ženskih polnih…

Opširnije

METRONIDAZOL

METRONIDAZOL (engl. metronidazole), derivat imidazola, antimikrobni lek širokog spektra. Pre svega, deluje na protozoe (Trichomonas vaginalis, Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia, Entamoeba histolytica) i anaerobne bakterije (Bacteroides fragilis), a koristi se…

Opširnije

METROKOLPOCELA

METROKOLPOCELA , patološko stanje poremećene statike materice i vagine pri kome dolazi do njihovog spuštanja prema izlazu male karlice. Razlikuju se tri stepena spuštanja materice: spad kod koga spuštena materica…

Opširnije

METRITIS

METRITIS (engl. metritis), zapaljenje mi-šićnog dela materice koje nastaje širenjem zapaljenskog procesa sa sluzokože materice u dublje slojeve. Uzrokovano je prodorom patogenih bakterija u materičnu šupljinu, najčešće nakon porođaja, pobačaja…

Opširnije

METRIFONAT

METRIFONAT (engl. metrifonate; metriphonate), organofosforni antihelmintik, za lečenje šistosomijaza (Schistosoma haematobium, S. mansoni, S. japonicum). Aktivni metabolit metrifonata, dihlorvos, inhibiše enzime holinesteraze i dovodi do paralize parazita, a neželjena dejstva…

Opširnije

METRALGIJA

METRALGIJA (engl. metralgia), bol u materici. Predstavlja simptom koji ukazuje na postojanje patološkog procesa na unutrašnjim polnim organima žene.

Opširnije

METOTREKSAT

METOTREKSAT (engl. methotrexate), citostatik iz grupe antimetabolita, antagonist folne kiseline. Blokadom dihidrofolat-reduktaze zaustavlja sintezu purinskih i pirimidinskih nukleotida i nukleinskih kiselina, a time i proliferaciju malignih ćelija. Primenjuje se u…

Opširnije

METOPROLOL

METOPROLOL (engl. metoprolol), liposolubilni beta-adrenergički blokator, selektivan za B1-receptore. Nema parcijalne agonističke aktivnosti, ali stabilizuje ćelijsku membranu u terapijskim dozama. Primenjuje se u terapiji hipertenzije, angine pektoris, srčanih aritmija i…

Opširnije

METOKSALEN

METOKSALEN (engl. metoxalen), stimulator pigmentacije, koji se koristi u terapiji psorijaze kao pomoćni lek. Senzibiliše kožu na efekte UV zraka u toku PUVA terapije. Potencijalno je kancerogen. Preparat: Oxoralen ultra.

Opširnije

METOKLOPRAMID

METOKLOPRAMID (engl. metoclopramide), antiemetik i prokinetik, antagonist dopaminskih receptora. Periferno, ubrzava i pomaže pražnjenje želuca i tankog creva, ne utičući pri tome na sekreciju. Centralno, metoklopra-mid blokira dopaminske D2 receptore…

Opširnije

METOD PLODNIH DANA

METOD PLODNIH DANA (engl. rhythm method), u ginekologiji, prirodni metod kontracepcije koji se sprovodi uzdržavanjem od seksualnih odnosa tokom plodnih dana menstruacionog ciklusa. Zasniva se na činjenici da je jajna…

Opširnije

METOD MERENJA PROTOKA KRVI

METOD MERENJA PROTOKA KRVI (engl. method of blood flow measurement), primenjuje se ultrazvučna tehnika i to Doppler, uz primenu vizualizacije krvnih sudova ultrazvukom, poznata kao tehnika duplex-scanner. Pulsnim Dopplerom meri…

Opširnije

METOD IZBACIVANJA POSTELJICE IZ MATERICE

METOD IZBACIVANJA POSTELJICE IZ MATERICE (engl. tehnique of manual removal), akušerska tehnika kojom se posteljica ručno odlubljuje od materice i evakuiše iz materične šupljine. Spovodi se ukoliko nakon porođaja ne…

Opširnije

METODA

METODA (engl. method), sistematska procedura koja se izvodi na osnovu određenog protokola, npr. u lečenju ili izvoðenju operacije ili laboratorijskog ispitivanja. Metoda se zasniva na naučnom principu koji je uključen…

Opširnije

METIZERGID

METIZERGID (engl. methysergide), antagonist serotoninskih receptora za profilaksu napada migrene. Ima brojna i teška neželjena dejstva (poremećaji ponašanja, retroperitonealna fibroza i fibroza srčanih valvula) i primenjuje se samo intrahospitalno, u…

Opširnije

METIONIN

METIONIN, Met ili M (engl. methionine), prirodna esencijalna aminokiselina koja ulazi u sastav proteina i ima RMM 149,21. Kao donor metil-grupe, metionin ima lipotropno dejstvo. Može da nastane metilacijom sopstvenog…

Opširnije

METILJ

METILJ (engl. trematode), pljosnati crv (Platyhelminthes) u obliku lista, čije je telo pokriveno relativno debelom kutikulom. Ispod kutikule se nalazi mišićni sloj, dok je unutrašnjost tela ispunjena retikularnim parenhimom. Ovi…

Opširnije

METILTRANSFERAZA

METILTRANSFERAZA (engl. methyltransferase), potklasa enzima (EC 2.1.1) iz roda transferaza, koji katalizuju prenos metil-grupa sa jednog jedinjenja na drugo.

Opširnije

METILPREDNIZOLON

METILPREDNIZOLON (engl. methylprednisolone), sintetski kortikosteroid pogodan za oralnu i parenteralnu primenu (u obliku m. natrijum-sukcinata). Oralno se koristi kad je neophodna dugotrajna terapija steroidima: endokrine bolesti, kolagenoze, reumatizam i dr.,…

Opširnije

METILKSANTINI

METILKSANTINI (engl. methylxanthines), kofein, teofilin i teobromin, psihostimulansi i bronhodilatatori. Deluju na: centralni nervni sistem (stimulacija, tremor konvulzije); krvne sudove (vazodilatacija, povećan protok kroz bubrege sa pojačanom diurezom); srce (poja-čana…

Opširnije