OSTEODENZITOMETRIJA

OSTEODENZITOMETRIJA (engl. osteodensitometry), metoda za procenu koštane mineralne gustine. Koristi se u dijagnozi osteoporoze.

Opširnije

OSTEOCIT

OSTEOCIT (engl. osteocyte), ćelija koja se nalazi u koštanom matriksu. Smatra se da ima ulogu u ishrani kosti i održavanju homeostaze kalcijuma u kosti.

Opširnije

OSTEOBLAST

OSTEOBLAST (engl. osteoblast), ćelija koja se nalazi u koštanom matriksu i koja ima zadatak izgradnje kosti.

Opširnije

OSTEOARTROZA (engl. osteoarthritis), degenerativno oboljenje zglobova koje karakterišu oštećenje i propadanje hrskavice uz istovremenu reakciju okolne kosti u vidu skle-roze subhondralne kosti i stvaranja koštanih izraštaja – osteofita.

Opširnije

OSTEOARTROPATIJA

OSTEOARTROPATIJA (engl. osteoarthropathy), oboljenje zglobova i kostiju različite prirode – zapaljenjske, metaboličke ili dege-nerativne.

Opširnije

OSTEITIS FIBROZA CISTIKA

OSTEITIS FIBROZA CISTIKA (engl. osteitis fibrosa cystica), karakteristične cistične promene u kostima posle dužeg trajanja nelečenog hiperparatireoidizma. Karakte-ristična je subperiostalna resorpcija kostiju. Česta su posledica patološke frakture kostiju. Ciste i…

Opširnije

OSTEITIS DEFORMANS

OSTEITIS DEFORMANS (engl. Morbus Paget), oboljenje kostiju koje karakterišu povećana razgradnja ili izgradnja kosti i haotična arhitektura kosti zbog čega nastaju spontani bolovi i deformacije kostiju.

Opširnije

OSTEITIS

OSTEITIS (engl. osteitis), zapaljenjski proces u koštanom tkivu koji nastaje usled infekcije, metaboličkih oboljenja ili drugih oštećenja.

Opširnije

OSPOSOBLJAVANJE

OSPOSOBLJAVANJE (engl. rehabilitation), proces postizanja maksimalnog potencijala za normalan fizički, psihički, socijalni i profesionalni život. V. rehabilitacija.

Opširnije

OSPA

OSPA (engl. rash), akutna ili hronična pojava većeg broja sitnih (tačkastih, kao sočivo ili većih) patoloških promena na koži, obično u sklopu infekcije, toksične reakcije ili reakcije preosetljivosti na lek…

Opširnije

OSNOVNI UZROK SMRTI

OSNOVNI UZROK SMRTI (engl. underlying cause of death), bolest ili povreda koja je uslovila niz nepovoljnih događaja okončanih smrću, zatim nastanak okolnosti nesrećnog slučaja ili nasilnog akta (samoubistvo, ubistvo) koji…

Opširnije

OSNOVNI NIVO, OSNOVNA STOPA

OSNOVNI NIVO, OSNOVNA STOPA (engl. background level, rate), sinonim: polazni nivo, stopa. Koncentracija, najčešće niska, u kojoj su neke supstance, atene, prisutne ili se javljaju pod određenim vremenskim ili prostornim…

Opširnije

OSNOVNI ČINIOCI ZDRAVLJA POPULACIJE

OSNOVNI ČINIOCI ZDRAVLJA POPULACIJE , savremena socijalna medicina definiše četiri osnovne determinante zdravlja po-pulacije: prva d. , ekonomska sposobnost poje-dinca, porodice i društva (obezbeđenje mo-gućnosti kupovanja određenih roba i usluga:…

Opširnije

OSNOVNA AMORFNA SUPSTANCA

OSNOVNA AMORFNA SUPSTANCA (engl. ground substance, lat. substantia fundamentalis), jedna od komponenata međućeliske mase (ekstracelularnog matriksa) vezivnih i potpornih tkiva. Različite je viskoznosti i okr-užuje ćelije i vlakna. Sastoji se…

Opširnije

OSMOZA

OSMOZA (engl. osmosis), prelazak čistog rastvarača u rastvor kroz polupropustljivu membranu koja ih razdvaja. Na taj način iz dela suda u kome se nalazi rastvarač molekuli prelaze kroz membranu u…

Opširnije

OSMOTSKA FRAGILNOST ERITROCITA

OSMOTSKA FRAGILNOST ERITROCITA (engl. osmotic erythocyte fragility), oset-ljivost eritrocita na promene osmotskog pritiska. Izloženi hipotoničnim rastvorima natrijuma, eritrociti upijaju vodu, bubre i kad bubrenje prevaziđe otpornost ćelijske membrane eritrocit prska.…

Opširnije

OSMORECEPTOR

OSMORECEPTOR (engl. osmoreceptor), grupa ćelija u hipotalamusu koja meri osmolalnost telesnih tečnosti. Promena osmolalnosti izaziva promenu broja nervnih impulsa hipotalamohipofiznim traktusom što je signal za promenu sekrecije antidiureznog hormona iz…

Opširnije

OSMOMETAR

OSMOMETAR (engl. osmometer), instrument kojim se meri osmolalitet u rastvoru. Najčešći osmometri se zasnivaju na snižavanju tačke mržnjenja supstance.

Opširnije

OSMOLARITET

OSMOLARITET (engl. osmolarity), osmolarnost; koncentracija rastvora izražena u osmolima čestica rastvorka u jednom litru rastvora (Osm/L).

Opširnije

OSMOLALITET

OSMOLALITET (engl. osmolality), koncentracija rastvora izražena u osmolima čestica rastvorka u kilogramu rastvarača (Osm/kg). U kliničkoj hemiji osmolalnost seruma i urina meri se osmometrom.

Opširnije

OSMOL

OSMOL, Osm (engl. osmole), količina supstance koja disocira u rastvoru do jednog mola čestica. Za supstance poput glukoze, koja se ne disocira, jedan mol je jednak jednom osmolu. Za supstance…

Opširnije

OSLER-WEBER-RENDU SINDROM

OSLER-WEBER-RENDU SINDROM (engl. Osler-Weber-Rendu syndrome, William Osler, Frederick Weber i Henry Rendu ), nasledna vaskularna anomalija koja se prenosi autosomno dominantno. Klinički se ispoljava hemoragičkim teleangijektazijama na koži i sluzokožama,…

Opširnije

OSLEROVI ČVORIĆI

OSLEROVI ČVORIĆI (engl. Osler’s nodes ), male osetljive rozikastoljubičaste tačkaste (kao ubod iglom) promene na koži veličine 3 – 5 mm. Lokalizovani su najčešće na jago-dicama prstiju ruku i nogu,…

Opširnije

OSIPNA GROZNICA ROCKY MOUNTINES

OSIPNA GROZNICA ROCKY MOUNTINES (engl. Rocky Mountain spotted fever), bolest rikecijskog porekla, koja predstavlja prototip pegavca spotted fever – grupe, rikecijski endoangitis. Karakterišu je nagli početak, dvonedeljna povišena temperatura, glavobo-lja,…

Opširnije

OSIFIKACIJA

OSIFIKACIJA (engl. ossification, lat. ossificatio), osifikacija, okoštavanje, proces nastanka kostnog tkiva. Normalno, osifikacija može biti: direktna, endesmalna (npr. kosti lica i lobanje), pri čemu iz embrionalnog vezivnog tkiva nastaju osteoblasti…

Opširnije

OSIFICIRAJUĆI MIOZITIS

OSIFICIRAJUĆI MIOZITIS (engl. ossificatory myositis, lat. myositis osificans), retka, nasledna bolest vezivnog tkiva mišića, tetiva, ligamenata i mišićnih ovojnica, u kojima dolazi do bujanja nedovoljno diferenciranog vezivnog tkiva, koje se…

Opširnije

OSGOOD-SCHLATTEROVA BOLEST

OSGOOD-SCHLATTEROVA BOLEST (engl. Osgood-Schlaters disease), osteohondroza tuberositas tibije (gornje kvrge golenjače), aseptička nekroza tibije usled hroničnih povreda (npr. skijaša). Češće se javlja kod dečaka starosti 10 – 15 godina i…

Opširnije

OSEĆANJA

OSEĆANJA (engl. emotions), specifičan emocionalni odnos čoveka prema konkretnim predmetima i pojavama stvarnosti. Imaju subjektivan karakter i predstavljaju kvalitet neposrednog doživljavanja našeg „Ja“. Osećanja održavaju naš stav, naš odnos prema…

Opširnije

OSEĆAJI

OSEĆAJI (engl. sense), elementi opažanja spoljnog sveta. Vezani su za čula i imaju naj-češće objektivan karakter. Osećaji odražava-ju stanje objekta percepcije (npr. oblik, kvali-tet, boju i dr.).

Opširnije

OSCILOSKOP

OSCILOSKOP (engl. oscilloscope), katodna vakuum cev tako konstruisana da vizuelno pokazuje skretanja ili oscilacije elektromotorne sile u funkciji vremena. V. katodni oscilo-skop.

Opširnije

OSCILACIJA

OSCILACIJA (engl. oscillation), jedan vremenski i prostorno kompletan poremećaj: odlazak iz ravnotežnog položaja u maksimalan, povratak preko ravnotežnog položaja u minimalan i ponovni povratak u ravnotežan polo-žaj.

Opširnije

OS

OS (engl. bone, lat. oss), kost. Organ i deo skeleta nastao okoštavanjem vezivnog ili hrskavičavog tkiva. Površinu kosti pokriva tanka, beličasta vezivna opna koja se naziva pokosnica (periost). Delovi kosti…

Opširnije

ORTOSTATSKA ALBUMINURIJA

ORTOSTATSKA ALBUMINURIJA (engl. orthostatic albuminuria), prisustvo albumina u mokraći (posturalna proteinurija). Javlja se kod inače zdravih, mlađih osoba pri stajanju. Smatra se da u osnovi leži lakši poremećaj funkcije membrane…

Opširnije

ORTOSTATIČKI REFLEKS

ORTOSTATIČKI REFLEKS (engl. orthostatic reflex), refleksno povećanje frekvencije srca i perifernog otpora u ortostazi kada su vene nogu izložene delovanju dodatnog hidrostatskog pritiska. Posledica je dilatacije vena i akumulacije krvi…

Opširnije

ORTOJODHIPURAT

ORTOJODHIPURAT (engl. ortho-iodo-hippurate), derivat hipurne kiseline, iz organizma se izlučuje pretežno tubulskom sekrecijom i delimično, glomerulskom filtracijom. Obeležen izotopima joda (123I ili 131I) u orto položaju, primenjuje se u nuklearnoj…

Opširnije

ORTOHROMATSKI

ORTOHROMATSKI (engl. isochromatic lenses), sočiva koja imaju podjednako obojene površine, za razliku od drugih, koja su na konveksnim delovima svojih površina jače obojena nego na perifernim delovima.

Opširnije

ORTODONCIJA

ORTODONCIJA (engl. orthodontics), grana stomatologije koja se bavi nadzorom, vođe-njem rastenja i razvića ili maturacijom dentofacijalnih struktura, uključujući i ona stanja koja iziskuju pomeranja zuba ili korekciju lošeg položaja, odnosno…

Opširnije

ORSOMUKOID

ORSOMUKOID (engl. orsomucoid), plazma protein iz grupe a1-globulina i a1-glikoproteina. Ovo je protein akutne faze koji se pove-ćava sa drugim reaktantima akutne faze u slu-čaju nekog inflamatornog stanja.

Opširnije

OROFARINKS

OROFARINKS (engl. oral part of pharynx, lat. oropharynx), usni sprat ždrela ili ždrelne duplje. Deo ždrelne duplje koji se nalazi neposredno iza usne duplje, sa kojom komunicira preko usno-ždrelnog suženja…

Opširnije

ORO-FACIJALNO-DIGITALNI SINDROM

ORO-FACIJALNO-DIGITALNI SINDROM (engl. orofaciodigital syndrome), 1. hereditarni kompleks simptoma koji se karakteriše ožiljavanjem gornjih i donjih vestibularnih sulkusa koji obezbeđuju gornji i donji alveolarni nastavak. Karakterišu ga: rascepi jezika i…

Opširnije