OLAKŠANA DIFUZIJA

OLAKŠANA DIFUZIJA (engl. facilitated diffusion), nosačima posredovan transportni mehanizam u kome se molekuli kreću kroz membranu niz koncentracioni gradijent; rav-noteža se postiže kada se izjednače koncentracije na obe strane membrane.

Opširnije

OKUPACIONA TERAPIJA, RADNA TERAPIJA

OKUPACIONA TERAPIJA, RADNA TERAPIJA (engl. occupation therapy, working therapy), podrazumeva aktivnosti koje imaju za cilj da angažuju (okupiraju) bolesnika da vreme, najčešće u bolnici, provede na više ili manje kreativan…

Opširnije

OKULUS

OKULUS (engl. eye, lat. oculus), oko. Organ vida, sastoji se od tri dela: očne jabučice (v. bulbus okuli), vidnog živca (v. nervus optikus) i pomoćnih organa oka. Pomoćni organi oka…

Opširnije

OKULTNO KRVARENJE

OKULTNO KRVARENJE (engl. ocult bleeding), krvarenje u stolici ili mokraći koje nije okom vidljivo, ali se može dokazati speci-fičnim testovima (npr. hemokult test). Često je udruženo sa ranim stadijumima neoplazmi;…

Opširnije

OKULTAN

OKULTAN (engl. latent), skriven, nešto što nije ispoljeno, još uvek mirno, ne pokazuje se tj. ne može se dokazati, a sumnja se da postoji (npr. krvarenje unutrašnjeg organa).

Opširnije

OKULO-ORO-GENITALNI SINDROM

OKULO-ORO-GENITALNI SINDROM (engl. oculoorogenital syndrome), oboljenje nastalo zbog nedostatka značajnih elemenata u hrani, a ispitano na američkim zatvorenicima u japanskim logorima tokom drugog svetskog rata. Više od 75% zatvorenika posle…

Opširnije

OKULOGIRNE KRIZE

OKULOGIRNE KRIZE (engl. vestibular nystagmus), refleksni pokreti očnih jabučica, glave i vrata, zbog nadražaja vestibularnog aparata. Ovo se ostvaruje preko glavnog asocijacionog puta moždanog stabla – uzdužnog medijalnog snopa, koji…

Opširnije

OKULO-CEREBRO-FACIJALNI SINDROM

OKULO-CEREBRO-FACIJALNI SINDROM (engl. oculocerebrofacial syndrome ), sidrom prenosiv kao autosomno recesivna karakteristika. Karakterišu ga mentalna retardacija, mikrokefalija, mongoloidni nagib palpebralnih fisura, mikrokornea, strabizam, miopija, atrofija optičkog nerva, gotsko nepce i…

Opširnije

OKULO-AURIKULO-VERTEBRALNI SINDROM

OKULO-AURIKULO-VERTEBRALNI SINDROM (engl. oculoauriculovertebral syndrome), sindrom koga karakterišu epibulbarne dermoidne ciste, razne vertebralne nepravilnosti, nenormalnosti rebara, neurološke komplikacije, uključujuči i mentalnu retardaciju. Okularne komplikacije čine konjuaktivalne dermoide i/ili lipodermoide, kolobomi,…

Opširnije

OKTREOTID

OKTREOTID (engl. octreotide), sintetisani oktapeptid, analog somatostatina. Poseduje identična biološka svojstva kao i somatostatin, ali je vreme iščezavanja iz cirkulacije znatno produženo. Inhibiše sekreciju i dejstva hormona rastenja i peptida…

Opširnije

OKSPRENOLOL

OKSPRENOLOL (engl. oxprenolol), beta-blokator koji ima unutrašnju simpatičku aktivnost, pa zato izaziva bradikardiju i hladne noge ređe od ostalih beta-blokatora. Koristi se za lečenje angine pektoris, srčanih aritmija, hipertenzije i…

Opširnije

OKSOGLUTARAT DEHIDROGENAZA

OKSOGLUTARAT DEHIDROGENAZA (engl. oxoglutarate dehydrogenase), multienzimski kompleks (2-oksoglutarat:lipoamidoksidoreduktaza, EC 1.2.4.2), koji se sastoji od najmanje tri enzima koji katalizuju složenu enzimsku reakciju 2-oksoglutarat + CoA-SH + NAD+ = sukcinil koenzim…

Opširnije

OKSITOCIN

OKSITOCIN (engl. oxytocin), ciklični peptidni hormon koji sadrži osam aminokiselina. Deluje na ženski reproduktivni sistem i ima RMM 1.000. Stvara se u neuronima i para-ventrikularnim jedrima hipotalamusa, a oslobađa se…

Opširnije

OKSITETRACIKLIN

OKSITETRACIKLIN (engl. oxytetracyclin), stari tetraciklinski antibiotik širokog spektra dejstva. Kod sistemskih infekcija je preva-ziđen posle uvođenja novih grupa antibiotika, ali se koristi u kombinacijama sa nistatinom i kortikosteroidima za lečenje…

Opširnije

OKSIMETAR

OKSIMETAR (engl. oximeter), fotoelektrični instrument kojim se meri zasićenje krvi kiseonikom (oksigene frakcije hemaglobina, oxihemaglobina) u krvi koja cirkuliše. Oksimetri koriste fotoelektrične metode za detekciju razlike u boji krvi sa…

Opširnije

OKSIHEMOGLOBIN

OKSIHEMOGLOBIN (engl. oxyhaemoglobin), hemoglobin koji je vezao kiseonik. Za razliku od prave oksidacije, ova veza je labava i nastaje oksigenacijom.

Opširnije

OKSIDOREDUKTAZE

OKSIDOREDUKTAZE (engl. oxidoreductases), rod enzima (EC 1) kome pripadaju oni enzimi koji katalizuju reakcije u kojima se jedno jedinjenje oksiduje, a drugo redukuje. Neki od klinički značajnih enzima iz ovog…

Opširnije

OKSIDO-REDUKCIONA REAKCIJA

OKSIDO-REDUKCIONA REAKCIJA (engl. oxidation-reduction reaction), hemijska reakcija u kojoj se odigravaju oksidacija i redukcija, npr. 2H2 + O2 = 2H2O. Oksidovana supstanca (H2) naziva se redukcioni agens ili reduktant; redukovana…

Opširnije

OKSIDAZA L-AMINOKISELINA

OKSIDAZA L-AMINOKISELINA (engl. L-amino acid oxidase), enzim iz roda oksidoreduktaza ŠL-aminokiselina: kiseonik oksidoreduktaza (deaminirajuća), EC 1.4.3.2Ć. Po raspodeli i funkcijama ovaj enzim je sličan oksidazi D-aminokiselina, mada radije oksiduje L-aminokiseline…

Opširnije

OKSIDAZA D-AMINOKISELINA

OKSIDAZA D-AMINOKISELINA (engl. D-amino acid oxidase), enzim iz roda oksidoreduktazaŠD-aminokiselina: kiseonik oksidoreduktaza (deaminirajuća), EC 21.4.3.3Ć. Nalazi se u jetri i bubrezima gde katalizuje deaminaciju D-aminokiselina do a-keto kiselina i slobodnog…

Opširnije

OKSIDAZA

OKSIDAZA (engl. oxidase), bilo koji enzim iz roda oksidoreduktaza (EC 1.9), koji katalizuju reakciju u kojoj molekulski kiseonik deluje kao direktni akceptor elektrona sa supstrata kao donora pri čemu se…

Opširnije

OKSIDATIVNA FOSFORILACIJA

OKSIDATIVNA FOSFORILACIJA (engl. oxidative phosphorylation), krajnji stepen u aerobnom katabolizmu energetskih molekula u kome se deo njihovog energetskog sadržaja vezuje i čuva u visokoenergetskim fosfatnim vezama ATP-a.

Opširnije

OKSIDANT

OKSIDANT (engl. oxidant), jedinjenje koje podleže redukciji ili prima elektrone u oksidoredukcionim (redoks) reakcijama. Naziva se i oksidacioni agens.

Opširnije

OKSIDACIONI BROJ

OKSIDACIONI BROJ (engl. oxidation number), broj naznačen na svakom atomu u mole-kulu ili jonu koji ukazuje na teoretski broj primljenih elektrona (ako je oksidacioni broj negativan) ili izgubljen (ako je…

Opširnije

OKSIDACIJA

OKSIDACIJA (engl. oxidation), hemijska reakcija u kojoj se oksidacioni broj atoma povećava tj. gube se elektroni. Oksidacija se događa istovremeno sa redukcijom. U elektrohemijskoj ćeliji oksidacija se odigrava na anodi.…

Opširnije

OKSICEFALIJA

OKSICEFALIJA (engl. oxycephaly), prerano srastanje, zatvaranje, svih šavova kostiju lo-banje. Glava je izbočena u predelu velike fontanele. Česti su različiti neurološki ispadi, zbog pritiska na moždanu masu.

Opširnije

OKSAZEPAM

OKSAZEPAM (engl. oxazepam), benzodiazepin umereno dugog dejstva. Koristi se za lečenje akutne anksioznosti, nesanice i spastičnosti skeletnih mišića. Preparat: Adumbran.

Opširnije

OKSATOMID

OKSATOMID (engl. oxathomide), sedativni H1 antihistaminik. Koristi se za lečenje urtikarije, polenske kijavice, povraćanja na putovanju i histaminske glavobolje. Preparat: Tinset.

Opširnije

OKSALURIJA

OKSALURIJA (engl. oxaluria, hyperoxaluria), povećana količina oksalata u mo-kraći. Može dovesti do stvaranja kalkuloze u mokraćnim putevima. Javlja se posle veće resekcije ili oboljenja tankog creva kada dolazi do velike…

Opširnije

OKSALNA KISELINA

OKSALNA KISELINA (engl. oxalic acid), kristalna dikarboksilna kiselina, HOOC- -COOH, koja se nalazi u brojnim biljkama. Mala količina oksalata se sintetiše u organizmu čoveka u metabolizmu askorbata i glioksilata. Genetski…

Opširnije

OKRZOTINA

OKRZOTINA , (engl. scratch), specijalna vrsta razderine (v. razderina) koja nastaje tangencijalnim dejstvom tupine mehaničkog oruđa, što joj daje olučast izgled. Pored tupine, okrzotina može nastati i tangencijalnim dejstvom projektila…

Opširnije

OKLUZIJA RETINALNE VENE

OKLUZIJA RETINALNE VENE (engl. retinal vein occlusion), začepljenje toka krvi sa rastom intravaskularnog pritiska i stagnacijom toka krvi. Zbog toga dolazi do otoka okolne retine, nenormalnog curenja iz krvnih sudova,…

Opširnije

OKLUZIJA

OKLUZIJA (engl. occlusion), 1. akt ili proces zatvaranja; 2. odnos između svih komponenata mastikatornog sistema u normalnoj funkciji, disfunkciji i parafunkciji, uključujući i morfološke i funkcionalne karakteristike kontaktnih površina zuba…

Opširnije

OHRONOZNA SPONDILARTROPATIJA

OHRONOZNA SPONDILARTROPATIJA (engl. ochronotic spondylarthropathy), meta-bolička artropatija. Nastaje zbog urođenog nedostatka enzima oksigenaze homogenitizinske kiseline, zbog čega se polimeri homogentizinske kiseline talože u vezivnim i hrskavičnim tkivima organizma, u intervertebralnim…

Opširnije