VITALNA REAKCIJA

VITALNA REAKCIJA , u sudskoj medicini pojava koja sa sigurnošću ili sa verovatnoćom ukazuje da je neka povreda nastala za vreme života. Prema dijagnostičkoj vrednosti mogu biti apsolutne i relativne.…

Opširnije

VIŠESTRUKI PRELOMI

VIŠESTRUKI PRELOMI (lat. farcturae multiplices), komplikovana vrsta preloma kod kojih akcidentalna sila dejstvuje na različite anatomske regije i izaziva prelome više kostiju.

Opširnije

VIŠEJEDINIČNI GLATKI MIŠIĆI

VIŠEJEDINIČNI GLATKI MIŠIĆI (engl. multi-unit smooth muscle), mišići koje čine individualna mišićna vlakna bez veznih mostova, pa se električna aktivnost ne propagira sa jednog na drugo mišićno vlakno, već njegova…

Opširnije

VISOKORAFINISANA I PREČIŠĆENA HRANA, VISOKOENERGETSKA

VISOKORAFINISANA I PREČIŠĆENA HRANA, VISOKOENERGETSKA (engl. refined and processed food, high energy ), čista i fina hrana, oslobođena drugih sastojaka, nečistoća, taloga, primesa, sedimenata, koja ima veliku energetsku gustinu. Po…

Opširnije

VISOKOADAPTIRANO MLEKO

VISOKOADAPTIRANO MLEKO (engl. infant adapted milk formula), kravlje mleko posebno obrađeno da bi se maksimalno prilagodilo digestivnim sposobnostima odojčeta, odnosno mleko čiji su sastojci izmenjeni tako da po količinama odgovaraju…

Opširnije

VISKOZNI

VISKOZNI (engl. viscous), fluid okarakterisan visokim stepenom trenja molekula pri njihovom međusobnom klizanju.

Opširnije

VISKOZITET

VISKOZITET (engl. viscosity), fizičko svojstvo fluida koje određuje internu otpornost prema silama cepanja

Opširnije

VISINSKA BOLEST

VISINSKA BOLEST (engl. high altitude disease), javlja se kod osoba pri penjanju ili boravku na velikim visinama. Poremećaji nastaju zbog opadanja parcijalnih pritisaka ki-seonika i ugljen-dioksida, snižene spoljašnje temperature, povećanog…

Opširnije

VISINA

VISINA (engl. ), telesna karakteristika koja je pokazatelj ishrane u prošlosti za razliku od težine koja je pokazatelj tekućeg stanja uhranjenosti. Zaostajanje u vrednosti visine može da bude posledica malnutricije…

Opširnije

VISCEROPTOZA

VISCEROPTOZA (engl. visceroptosis, enteroptosis ), spuštanje organa. Stanje u kome su organi trbušne duplje spušteni, odnosno anatomska granica im je pomerena nadole. Ekstreman oblik je ispadanje (prolaps) organa na telesne…

Opširnije

VISCERALNI MIŠIĆI

VISCERALNI MIŠIĆI (engl. visceral muscles), mišići šupljih unutrašnjih organa, prvenstveno onih smeštenih u abdomenu, iner-visani od strane autonomnih nerava, čiji je rad nezavisan od naše volje. Uglavnom su splanhičnog mezodermalnog…

Opširnije

VISCERALNA LAJŠMANIJAZA

VISCERALNA LAJŠMANIJAZA (engl. visceral leishmaniasis, kala azar), veoma teško hronično, parazitarno oboljenje retikuloendotelnog sistema izazvano parazitom Leishmania donovani. Pojavljuje se u ograničenim geografskim predelima gde postoji prenosilac, komarac iz roda…

Opširnije

VIRUS ŽUTE GROZNICE

VIRUS ŽUTE GROZNICE , RNK virus porodice flavi virusa (lat. flavus – žut). Kod čoveka izaziva žutu groznicu, bolest koja može varirati od umerenog febrilnog obolje-nja do fulminantnog oblika sa…

Opširnije

VIRUSNI ARTRITIS

VIRUSNI ARTRITIS (engl. viral arthritis), artritis koji spada u infekcijske artritise, obi-čno se javlja u prodromalnom stadijumu ne-kih infektivnih bolesti (hepatitis B, rubeola, varicela, parotitis, infektivna mononukleoza i dr.) istovremeno…

Opširnije

VIRUSNA PNEUMONIJA

VIRUSNA PNEUMONIJA (engl. viral pneumonia), zapaljenje plućnog parenhima distalno od terminalne bronhiole izazvano virusima. Najčešće se javlja kao komplikacija vi-rusnih infekcija gornjih disajnih puteva, osip-nih groznica ili kod imunosuprimiranih oso-ba.…

Opširnije

VIRUS KRPELJNOG ENCEFALITISA

VIRUS KRPELJNOG ENCEFALITISA, RNK virus porodice flavi viridae. Kompleks od 14 antigenski srodnih virusa. Najznačajnija su dva podtipa: virus centralnoevropskog encefalitisa i virus ruskog proletnje-letnjeg encefalitisa. Bolest je prisutna u…

Opširnije

VIRUS

VIRUS (engl. virus), najsitniji i po građi najjednostavniji mikroorganizam. Sadrže samo jednu nukleinsku kiselinu, DNK ili RNK, nemaju enzime za metabolizam energije, pa se mogu razmnožavati samo u živoj ćeliji.…

Opširnije

VIRULENCIJA

VIRULENCIJA (engl. virulence), stepen patogenosti virusa, njegove sposobnosti da izazove oboljenje. Može se menjati genetskim ili veštački izazvanim promenama.

Opširnije

VIROID

VIROID (engl. viroid), po veličini sitnije i po građi jednostavnije čestice od virusa. Sastoje se samo od jednolančane RNK, bez proteinskog omotača. Najmanje su autonomno replikativne jedinice i nije tačno…

Opširnije

VIRION

VIRION (engl. virion), kompletna virusna čestica. Kod virusa bez spoljašnjeg omotača sastoji se od nukleinske kiseline i proteinskog omotača. Pojedine grupe virusa imaju još i spoljašnji lipoproteinski omotač.

Opširnije

VIRILIZAM

VIRILIZAM (engl. virilism), razvoj sekundarnih muških karakteristika (dlakavost, habitus, boja glasa, mišićavost, masna koža) kod žena. Klitoris je veliki. Adrenalna virilizacija nastaje zbog pojačanog lučenja androgena u kori nadbubrežnih žlezda.

Opširnije

VIREMIJA

VIREMIJA (engl. viremia), prisustvo virusa u cirkulaciji. Virusi mogu slobodno cirkulisati u plazmi, apsorbovati se na eritrocite, vezati se sa leukocitima i razmnožavati se u makro-fagima ili limfocitima. Može se…

Opširnije

„VINYL CHLORIDE” BOLEST

„VINYL CHLORIDE” BOLEST (engl. poly-vinyl chloride disease), pojava nekrotizirajućeg vaskulitisa zbog intoksikacije polivinilhloridom u toku hemodijalize. Histo-patološki je karakterišu tromboza krvnih sudova u koži, depoziti fibrina u zidovima arteriola i…

Opširnije

VINSKA KISELINA

VINSKA KISELINA (engl. tartaric acid), HOOC-(CHOH)2-COOH (RMM 150,09), kiselina koja postoji u tri izomerna oblika i to kao D-, L- i DL- kiselina. U prirodi se u različitim biljnim izvorima…

Opširnije

VINKULIN

VINKULIN (engl. vinculin), intracelularni protein koji se nalazi na mestima završetka mi-krofilamenta, prevashodno aktina (zonula adherens, gustih tela glatke mišićne ćelije, fascia adherens, kostamere itd.) u ćelijskoj membrani različitih ćelija,…

Opširnije

VINKRISTIN

VINKRISTIN (engl. vincristine), sličan vinblastinu, ali manje mijelotoksičan. Koristi se u lečenju akutnih leukemija, Hodgkinovih i non Hodgkinovih limfoma, retikulo-sarkoma, neuroblastoma i karcinoma koji ne reaguju na druge lekove. Neurotoksičnost…

Opširnije

VINDEZIN

VINDEZIN (engl. vindesine), citostatik, sličan vinblastinu i vinkristinu. Dodatni neželjeni efekti su alopecija i periferna neuropatija. Preparat: Eldisine.

Opširnije

VINCENTOVA ANGINA

VINCENTOVA ANGINA, ulceronekrotični gingivostomatitis koji se širi prema tonzilama i farinksu. V. ulceronekrotični gingivitis.

Opširnije

VINBLASTIN

VINBLASTIN (engl. vinblastine), alkaloid iz biljke Vinca rosea, citostatik. Zaustavlja mitozu u metafazi tako što se vezuje za mikrotubularni protein mitotičkog vretena i inaktivira ga. Indikacije su široke: karcinomi, sar-komi,…

Opširnije

VILOZNI ADENOM

VILOZNI ADENOM (engl. villous adenoma), uglavnom solitarni tumor, najčešće lokalizovan u rektosigmoidnom delu kolona, kada dovodi do pojačane crevne peristaltike, lučenja sluzi i dijareje. Vilozni adenom je građen od resičastih,…

Opširnije

VILLARETOV SINDROM

VILLARETOV SINDROM (engl. Villaret syndrome ), lezija retroparijetalnog prostora; paraliza IX, X, XI, XII i ponekada VII kranijalnog nerva dajući Bernard-Hornerov sindrom.

Opširnije

VIGILNOST

VIGILNOST (engl. vigility), karakteristika pažnje koja podrazumeva sposobnost usmeravanja pažnje na određeni sadržaj.

Opširnije

VIDNO EVOCIRANI POTENCIJALI

VIDNO EVOCIRANI POTENCIJALI (engl. visual evoked response), svetlom izazvan elektroencefalogram, kojim ispitujemo sprovođenje poruke od retine do vidnog korteksa, kao i sam prijemni mehanizam mozga. Snimanje se vrši korišćenjem flash…

Opširnije

VIDNA POLJA

VIDNA POLJA (engl. visual fields), projekcija funkcionalnog, optičkog dela retine u prostoru. Razlikujemo monokularno i binokularno vidno polje. Monokularno vidno polje je prostor koji se vidi jednim okom, kada se…

Opširnije

VIDEO-KONFERENCIJA

VIDEO-KONFERENCIJA (engl. videoconference), istovremena, direktna konferencija nekoliko ljudi sa dva ili više udaljenih mesta pomoću opreme i programa za video i govornu podršku, pri čemu se učesnici međusobno vide i…

Opširnije

VIDEO-ASISTIRANA TORAKOSKOPSKA HIRURGIJA

VIDEO-ASISTIRANA TORAKOSKOPSKA HIRURGIJA (engl. video assisted thoracoscopic surgery, VATS ), torakohirurška procedura zasnovana na sistemu posebno konstruisanih instrumenata i introduktora, koji se vode teleskopskom optikom i videosistemom. Podrazumeva dve do…

Opširnije