Živite u inostranstvu?
Do termina kod lekara se čeka, a strani lekar ne poznaje lekove iz Srbije. Postavite pitanje lekaru iz Srbije, na svom jeziku — o leku koji koristite, svojim tegobama ili zdravlju roditelja u Srbiji. Odgovor stiže na Vaš mejl, besplatno.
Pitajte lekara iz SrbijeOdgovor lekara je informativan i ne zamenjuje pregled.
Legioneloze — najkraće
- Odakle ime
- Po epidemiji upale pluća među učesnicima sastanka američkih legionara u Filadelfiji 1976.; uzročnik je nazvan Legionella pneumophila.
- Dva lica bolesti
- Teška legionarska bolest sa upalom pluća i blaga pontijačka groznica.
- Uzročnik
- Gram-negativni aerobni bacil; od 24 poznate vrste 14 izaziva bolest kod ljudi.
- Zašto je opasna u zgradama
- Zbog života uz modrozelene alge opstaje u vodi preko godinu dana — izvor su zatvoreni vodeni sistemi, pre svega ovlaživači vazduha i klima uređaji.
- Kako se zaražava
- Udisanjem sitnih kapljica vode (aerosola) — ne pije se, nego se udiše.
- Šta radi u plućima
- Fibrinsko-gnojnu upalu i zahvatanje više režnjeva, obično na oba plućna krila.
- Čime se brani od odbrane
- Endotoksinom drugačijim od ostalih gram-negativnih bakterija i egzotoksinom koji slabi sposobnost belih krvnih zrnaca da je ubiju.
Ovaj pregled je informativan i ne zamenjuje pregled kod lekara. Ceo tekst je ispod.
Legioneloze su novootkrivene bakterijske bolesti respiratornog trakta čije je otkriće usledilo nakon epidemične pojave respiratorne bolesti kod učesnika sastanka američkih legionara (Filadelfija 1976 god.), Ubrzo je otkriveni uzročnik legionarske bolesti dobio naziv Legionella pneumophila jer je infekcija bila udružena sa opštim simptomima i teškom pneumonijom. Međutim infekcija može da protekne u blažoj formi u vidu pontijačne groznice.
Legionele su gram negativni, aerobni bacili, podeljene u više vrsta i seroloških grupa. Od ukupno 24 otkrivenih vrsta, 14 vrsta uzrokuje bolest ljudi.
Ponašaju se kao fakultativno intracelularni organizmi. Poseduju endotoksin koji se razlikuje od ostalih gram negativnih bakterija i egzotoksin sa hemolizinom i citotoksinom koji smanjuju baktericidnu aktivnost fagocita. Za rast zahtevaju posebna hranilišta, a zbog simbioze sa modrozelenim algama mogu da opstanu u vodi preko godinu dana. Iz tih razloga su vrlo često izvor infekcije kontaminirani vodeni ekosistemi u kojima cirkuliše voda u zatvorenom sistemu (ovlaživači vazduha).
Legionarska bolest
Vazdušnim putem, aerosoli koji sadrže legionele dospevaju u pluća gde legionele izazivaju fibrinopurulentnu upalu i multilobarnu konsolidaciju Proces je obično bilateralan. Pored alveolitisa koji se karakteriše prisustvom eritrocita, neutrofila, makrofaga, bakterija, eksudacijom fibrina, postoji i inflamacija intersticijuma sa edemom, eksudacijom fibrina i ćelijskom infiltracijom. U vrlo teškim slučajevima i kod imunokompromitovanih moguće su hemoragije i nekroze sa stvaranjem multiplih apscesa. Ekstrarespiratome promene kod legionarske bolesti se manifestuju u vidu generalizovane limfadenopatije, hepatosplenomegalije, jer se uzročnik nalazi u RES-u, ali su mogući i miokarditis, perikarditis, pijelonefritis.
Nakon inkubacije od 2-10 dana započinju kliničke manifestacije bolesti. Početak bolesti je nagao sa skokom temperature, jezom, malakslošću. Ubrzo bolesnik postaje tahipnoičan, počinje da kašlje najpre neproduktivno, ali sa mogućim hemoptizijama. Oseća bolove u grudima pa zbog hemoragične ekspektoracije može da se posumnja na plućni embolizam. Žali se na jaku glavobolju, bolove u zglobovima. Vrlo često se javlja mentalna konfuzija, a moguće su i halucinacije, letargija. Kao posledica toksemije prisutni su relativna bradikardija, mučnina, povraćanje, vodenasti prolivi.
U laboratorijskim analizama se zapaža leukocitoza (do 20.000) sa neutrofilijom, ponekada trombocitopenija, porast azotnih produkata, povećana aminotransferazna aktivnost, patološki sediment urina. Radiografija pluća u početku pokazuje mnogobrojne mrljaste senke koje kasnije konfluiraju zahvatajući segmente ili režanj. Moguće su pleuralne efuzije. Regresija radioloških promena je duga, traje mesec dana, a zaostale sekvele su u vidu atelektaza.
Kod nelečenih bolesnika bolest napreduje do vrlo ozbiljnih komplikacija u vidu respiratorne insuficijencije i hipoksije, septičkog šoka, bubrežne insuficijencije.
Dijagnoza bolesti se postavlja na osnovu izolacije uzročnika iz sputuma, bronhijalnog sekreta, pleuralnog izliva, krvi, mokraće. Direktnom imunofluorescencijom se legionela i njeni antigeni može da dokaže u sekretu bronha, tkivima, serumu, urinu, a indirektnim testom specifična antitela u serumu bolesnika.
U lečenju se koristi eritromicin (2-4 g dnevno), rifocin (2×300 mg), a kod sojeva legionela koje ne produkuju beta laktamazu može se ordinirati penicilin G, cefalosporini III generacije.
Pontijak groznica (Pontiac fever)
Znatno blaži oblik infekcije legionelom koji se karakteriše influenca-like sindromom. Nakon kratke inkubacije od par sati do 2 dana bolest započinje temperaturom, glavoboljom, bolovima u mišićima i zglobovima, kašljem, bolom u grudima. Bolest prolazi za sedam dana sa ozdravljenjem.
