PYP

PYP (engl. pyrophosphate), pirofosfat, Na4P2O7, kompleksno jedinjenje obeleženo sa 99mTc služi za scintigrafsku lokalizaciju infarkta srčanog mišića.

Opširnije

PYODERMA GANGRENOSUM

PYODERMA GANGRENOSUM (engl. gangrenous pyoderma), vaskulitis koji se manifestuje kao destruktivna, nekrozna, nezarazna ulceracija kože u vidu pustule (gnojanice), hemoragijske bule ili furunkulusa.

Opširnije

P-VREDNOST

P-VREDNOST (engl. p-value), u testiranju statističkih hipoteza, verovatnoća opserviranja rezultata kao što je dobijeni ili još ekstremniji, pod pretpostavkom da je nulta hipoteza tačna.

Opširnije

PUTRESCIN

PUTRESCIN (engl. putrescine), NH3+(CH2)4NH3+, poliamin koji se formira dekarboksilacijom ornitina i ima podsticajno dejstvo na rast si-sarskih i bakterijskih ćelija.

Opširnije

PUTAMEN (engl. putamen, lat. putamen), velikomoždana ljuska. Spoljašnji deo sočivastog jedra (v. nukleus lentiformis) koji se nalazi spolja od bledog jedra (v. globus palidus), od koga je odvojen spoljašnjom sržnom…

Opširnije

PUT

PUT (engl. tract, pathway), u neurofiziologiji, pravac duž nervnog vlakna kojim impuls putuje bilo od periferije prema centru (afe-rentni put) ili od centra prema efektorskom organu (eferentni put). V. traktus.

Opširnije

PUSTULOZNI ARTROOSTEITIS

PUSTULOZNI ARTROOSTEITIS (engl. pu-stular arthroosteitis), aseptični artritis sternoklavikularnog zgloba udružen sa pustuloznim promenama na koži dlanova ili tabana. Laboratorijske analize su u granicama normale.

Opširnije

PUSTULA

PUSTULA (engl. pustule), gnojanica; vidljivo nakupljanje slobodnog gnoja. Može da se javi unutar pilosebaceumskog folikula ili izvodnog kanala znojne žlezde, ređe na neobrasloj koži. Najčešće je u pitanju manifestacija stafilokokne…

Opširnije

PUS

PUS (engl. pus), gnoj, stvara se u toku akutnih i hroničnih infekcija izazvanih bakterijama; osnovni sastojak gnoja su izumrli polimorfonuklearni neutrofilni leukociti.

Opširnije

PURPURA

PURPURA (engl. purpura), tamno crvene makule na koži ili sluzokožama koje nastaju usled izlaska crvenih krvnih zrnaca iz krvnih sudova. Važan su klinički znak i ukazuju na moguće mnogobrojne poremećaje:…

Opširnije

PURKINJEOVA VLAKNA

PURKINJEOVA VLAKNA (engl. Purkinje’s fibers), modifikovane srčane ćelije koje se nalaze u subendokardijumu i učestvuju u sprovođenju električnih impulsa na radnu muskulaturu srca. Gusta mreža ovih vlakana učestvuje u formiranju…

Opširnije

PURIN

PURIN (engl. purine), heterociklično organsko jedinjenje koje je osnovno za grupu jedinjenja poznatih kao purinske i pirimidinske baze. Neka od ovih jedinjenja su konstituenti nukleinskih kiselina. Kod čoveka mokraćna kiselina…

Opširnije

PUPILA

PUPILA (engl. pupil, lat. pupilla), zenica. Kružni otvor tamne boje koji se nalazi u središnjem delu dužice. Prolaskom kroz zenicu svetlost prodire u unutrašnjost očne jabučice. Kroz zenicu protiče očna…

Opširnije

PUPČANA VRPCA

PUPČANA VRPCA (engl. umbilical cord, lat. funiculus umbilicalis), vrpca dužine oko 50 cm, debljine malog prsta koja povezuje fetus sa placentom (posteljicom). Kroz pupčanik se odvija krvotok između posteljice i…

Opširnije

PUNA KRV

PUNA KRV (engl. blood), tečnost koja struji kroz krvne sudove, a sastoji se od krvne plazme u kojoj su suspendovane zrele diferentovane ćelije: eritrociti, leukociti i trombociti.

Opširnije

PULSUS ALTERNANS

PULSUS ALTERNANS (engl. pulse alternans), puls kod koga postoji regularno sme-njivanje slabih i jakih udaraca bez promene dužine srčanog ciklusa, a koji se obično javlja kod slabljenja srca.

Opširnije

PULSNI PRITISAK

PULSNI PRITISAK (engl. pulse pressure), razlika između sistolnog i dijastolnog pritiska. Pulsni pritisak (PP) je u osnovi funkcija udarnog volumena i komplijanse arterijskih krvnih sudova. Pri istom udarnom volumenu smanjenje…

Opširnije

PULSNI OKSIMETAR

PULSNI OKSIMETAR (engl. pulse oximeter), uređaj za kontinualno merenje nivoa kiseonika u krvi, i to na oba načina – vizuelno i zvučno, za vreme opšte anestezije. Glavni cilj je da…

Opširnije

PULS

PULS (engl. pulse), ritmičke oscilacije zidova arterijskih krvnih sudova. Lako se detektuje palpacijom površinskih arterija, najčešće arterije radijalis u sulcusu pulsusu i karotidne arterije na vratu. Kod zdravih ljudi puls…

Opširnije

PULPOTOMIJA

PULPOTOMIJA (engl. pulpotomy), amputacija obično kruničnog dela pulpe sa ciljem da se sačuva vitalnost korenskog dela.

Opširnije

PULPITIS

PULPITIS (engl. pulpitis), zapaljiv proces zubne pulpe, najčešće bakterijskom infekcijom u zubnom karijesu, njegovoj frakturi, ili ostalim uslovima izloženosti zubne pulpe dej-stvu bakterija

Opširnije

PULPEKTOMIJA

PULPEKTOMIJA (engl. pulpectomy), ekstripacija vitalne ili zapaljene pulpe; potpuno uklanjanje pulpe iz kruničnog i korenskog dela zuba. Termin se ne koristi za uklanjanje ne-krotične pulpe.

Opširnije

PULPALGIJA

PULPALGIJA (engl. pulpalgia), bol pulpe. Zbog specifičnosti pulpe, kao što su veliki broj nervnih vlakana i nemogućnost širenja u komori pulpe, bolovi pulpe su vrlo jaki.

Opširnije

PULMONES

PULMONES (engl. lungs, lat. pulmones), plu-ća. Središnji organ respiratornog sistema koji se nalazi u bočnim delovima grudne duplje (maramično-plućni prostori) obmotan pluć-nom maramicom (v. pleura). Pluća su pove-zana sa organima…

Opširnije

PULMONALNE ARTERIOVENSKE MALFORMACIJE

PULMONALNE ARTERIOVENSKE MALFORMACIJE (engl. pulmonary arteriovenous malformations), direktne komunikacije između plućne arterije i plućnih vena (desno-levi šant). U jednoj trećini slučajeva su višestruke i mogu biti udružene sa naslednim hemoragičnim…

Opširnije

PUL

PUL (engl. pool), 1. pomešana plazma od nekoliko davalaca; 2. nakupljanje (akumulacija), kao npr. krvi u nekom delu tela usled zastoja venske krvi; 3. mali ribnjak; 4. ulog u igri.

Opširnije

PUKOTI

PUKOTI (engl. crackles), auskultatorno, nemuzički plućni tonovi frekvencije od 200 do 2.000 Hz koji se čuju iznad grudnog koša a ponekad i ispred otvorenih usta bolesnika, pojedinačno (pukot) ili u…

Opširnije

PUFERSKI SISTEM

PUFERSKI SISTEM (engl. buffer system), svi konjugovani kiselo-bazni parovi koji regulišu pH u nekom hemijskom sistemu, a naročito u ekstracelularnim i intracelularnim tečnostima u organizmu. Najznačajniji puferski sistemi u organizmu…

Opširnije

PUFERSKI KAPACITET

PUFERSKI KAPACITET, b (engl. buffer capacity), vrednost kojom se označava moguć-nost pufera da spreči promenu pH ako se dodaju kiselina ili baza. Predstavlja se brojem ekvivalenata jake baze (kiseline) potrebnih…

Opširnije

PUFER

PUFER (engl. buffer), hemijski sistem koji sprečava ili umanjuje promene koncentracije nekog hemijskog jedinjenja. Puferi su smese slabih kiselina i njihovih soli, ili slabih baza i njihovih soli, čija se…

Opširnije

PUERPERIUM

PUERPERIUM (engl. puerperium), babinje; vreme od 6 do 8 nedelja posle porođaja i sve promene koje se u tom periodu dešavaju u organizmu žene, a u vezi sa prethodnom trudnoćom…

Opširnije

PUERICIDIUM

PUERICIDIUM, ubistvo deteta u širem smislu, a u užem smislu ubistvo deteta od strane bilo koje druge osobe (v. čedomorstvo i deteubistvo).

Opširnije

PUBERTET

PUBERTET (engl. puberty), tranzitorni period između detinjstva i adultnog doba. Faza raz-voja obeležena seksualnim sazrevanjem, somatskim rastom, psihološkim promenama i uspostavljanjem sposobnosti reprodukcije. To je vreme kada reproduktivni organi postaju…

Opširnije

PTT

PTT (engl. partial thromboplastin time), laboratorijski test za utvrđivanje koagulacionih poremećaja unutrašnjeg sistema koagulacije, koji se izvodi dodavanjem aktiviranog parcijalnog tromboplastina u uzorak plazme koja se testira i uzorak normalne…

Opširnije

PTOZA

PTOZA (engl. ptosis), spuštenost gornjeg kapka, usled njegovog oslabljenog aktivnog podizanja. Klinički, otvor kapaka je sužen, a rub gornjeg kapka pokriva delimično i predeo zenice. Može da bude urođena i…

Opširnije

PTERION

PTERION (engl. pterion, lat. pterion), krani-ometrijska tačka koja odgovara sredini klinasto-temenog šava (sutura sfenoparijetalis) u slepoočnoj jami.

Opširnije

PTERIGIJUM

PTERIGIJUM (engl. pterygium), degenerativna promena vežnjače. Karakteriše je pojava duplikature vežnjače, koja prelazi na rož-njaču, najčešće sa nazalne strane. Ima glavu, vrat i telo. Terapija je operativna.

Opširnije

P TALAS

P TALAS (engl. P wave), razdraženje (depola-rizacija) pretkomora. Kod razdraženja prouz-rokovanog iz sinusnog čvora P talas je pozitivan u svim odvodima izuzev u odvodu aVR i interval od početka P…

Opširnije

PSORIJAZNI SPONDILITIS

PSORIJAZNI SPONDILITIS (engl. psoriatic spondylitis), atipični spondilitis koji se javlja u okviru psorijazne spondiloartropatije, a karakterišu ga asimetrični sakroilitis i para-spinalne osifikacije, koje su asimetrične i retko zahvataju čitav kičmeni…

Opširnije

PSORIJAZNA SPONDILOARTROPATIJA

PSORIJAZNA SPONDILOARTROPATIJA (engl. psoriatic spondyloarthropathy), hro-nično seronegativno zapaljenje zglobova udruženo sa psorijazom, u kome pored pe-rifernih zglobova mogu biti zahvaćeni sakro-ilijačni zglobovi i kičmeni stub.

Opširnije