Citomegalovirus (CMV) i trudnoća

Kada je u pitanju citomegalovirus i trudnoća, treba početai od samog početka i značenja ovog virusa…

Citomegalovirus spada u grupu herpes virusa. Ime je dobio na osnovu promena koje izaziva u celijama domacina stvaraju se gigantske celije. Kao i herpes virus sačinjen je iz dva lanca DNK. Infekcija ovim virusom prenosi se putem krvi i seksualnim odnosom. U zaraženom domacinu, virus se može naći u: mleku, suzama, pljuvački, spermi, mokraći, sekretu iz disajnih puteva i donjim partijama genitalnog trakta. Kod mnogih dugo vremena može ostati u latentnom stanju ne izazivajući nikakve simptome.

Zbog toga se ne može govoriti o određenom periodu inkubacije. Simptomi bolesti ako se jave, mogu se ispoljiti kraće ili duže vreme po infekciji, a po njenom stišavanju nastaje latentni period u kome prisutni virusi čekaju novu priliku za nastanak recidiva. Recidivi se javljaju u vreme smanjene otpornosti organizma nastale iz bilo kojih razloga: trudnoća, stres, maligna oboljenja i slično.

Citomegalovirus i trudnoća Simptomi

Simptomi bolesti su nekarakteristični, slični su simptomima infektivne mononukleoze. Zbog toga primarna infekcija citomegalovirusom, u visokom procentu ostaje nedijagnostikovana ali za sobom ostavlja imuni odgovor u vidu antitela u organizmu inficiranog. Žene generativnog doba mogu se inficirati citomegalovirusom pre graviditeta i u toku same trudnoće. Takođe, ako se primarna infekcija odigrala pre’ trudnoće, u toku graviditeta može nastati reaktivacija prethodno smirene infekcije.

U svakoj od ovih situacija infekcija ploda može nastati prenošenjem virusa: krvotokom transplacentarno, ushodnim putem iz donjih partija genitalnog trakta izazivajući horioamnionitis i kontaktom ploda s-a virusom u toku porođaja prolaskom kroz porođajni kanal. Isto tako, majka u toku dojenja mlekom prenosi infekciju na novorođenče. Kad se žena inficira citomegalovirusom u trudnoći, posledice po plod su mnogo ozbiljnije nego kad je u pitanju rekurentni oblik. Takođe, oštećenja ploda zavise i od perioda gestacije u kome se infekcija javi.

U prvim mesecima trudnoće, često dolazi do intrauterine smrti ploda i pobačaja. Ako plod preživi rađa se sa znatnim oštećenjima. Što se infekcija desi u poznijoj trudnoći, to su oštećenja ploda lakša. Ako se infekcije dogodi u trećem trimestru obično plod nije oštećen. Deset odsto od svih novorođenčadi intrauterino inficiranih, pokazuje znake oštećenja: intrauterini zastoj u rastu, žutica, trombocitopenija, anemija, mikrocefalija, hepatosplenomegalija, petehije i intrakranijalne kalcifikacije, a takođe može nastupiti i prevremeni porođaj.

Prognoza

Prognoza za dalji život ove novorođenčadi je loša. Smrtnost ove dece po rođenju je do 30%, a preživela imaju teške posledice. Te posledice podrazumevaju komplikacije: slabljenje ili gubitak čula sluha i vida, mentalna retardacija i psihomotomi poremećaji. Kod ostale, pri rođenju naizgled zdrave dece, u 15% javljaju se kasne posledice: neuobičajeno ponašanje, gubitak sluha i nizak stepen inteligencije.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja serološkim putem ili direktnim kultivisanjem virusa u ćelijama krvi cervikalnog brisa i pljuvačke. Serološkim analizama traže se u krvi trudnice antitela. Prisustvo specifičnih IgM antitela u krvi potvrđuje sumnju na primamu virusnu infekciju. Četvorostruko uvećanje vrednosti antitela IgG u krvi u odnosu na prethodna merenja ukazuje na reinfekciju. Kod primarno inficiranih, IgM antitela su pozitivna u 80%, akod nastanka recidiva svega u 20% slučajeva.

Zbog toga se u dijagnostici ne možemo osloniti samo na serološke reakcije, već se dijagnoza mora potvrditi dokazivanjem virusa u ćelijama inficiranih. U dijagnostici virusne infekcije ploda koriste se iste ove metode, na materijalu dobijenom kordocentezom (za određivanje IgM i IgG), i amniocentezom (kultura ćelija iz amnionske tečnosti).

Citomegalovirus Terapija

Prava uzročna terapija oboljenja izazvanog citomegalovirusom ne postoji. Ipak u teškim oblicima bolesti može se koristiti Acyclovir i Ganciclovir per os. Postoji mišljenje da trudnoću kod trudnica inficiranih u prvim mesecima gestacije treba prekinuti.