Živite u inostranstvu?
Do termina kod lekara se čeka, a strani lekar ne poznaje lekove iz Srbije. Postavite pitanje lekaru iz Srbije, na svom jeziku — o leku koji koristite, svojim tegobama ili zdravlju roditelja u Srbiji. Odgovor stiže na Vaš mejl, besplatno.
Pitajte lekara iz SrbijeOdgovor lekara je informativan i ne zamenjuje pregled.
Pneumokokni meningitis — najkraće
- Kako nastaje
- Najčešće kao komplikacija druge pneumokokne infekcije, a ne sam za sebe.
- Uzročnik
- Streptococcus pneumoniae — u parovima nalik plamičku sveće; luči pneumolizin i druge toksine koji oštećuju tkivo i nervni sistem.
- Koliko je bakterija česta
- Nalazi se u disajnim putevima kod 5–70% ispitanih zdravih osoba.
- Prvi put do mozga
- Krvlju iz žarišta — upale pluća, uva, srčane kese ili trbušne maramice. Tako najčešće oboljevaju osobe oslabljenog imuniteta, bolesnici bez slezine i alkoholičari posle upale pluća.
- Drugi put
- Iz upale u predelu glave (hronična upala uva, mastoiditis, sinusitis) ili kroz prelom kosti lobanje koji spoji unutrašnjost lobanje sa okolinom.
- Zašto se vraća
- Meningitis posle povrede glave ima sklonost ka ponavljanju dok se otvor u kosti ne zatvori.
Ovaj pregled je informativan i ne zamenjuje pregled kod lekara. Ceo tekst je ispod.
Oboljenje najčešće nastaje kao komplikacija nekog drugog oboljenja izazvanog pneumokokom, dakle ono je najčešće sekundarnog karaktera.
ETIOLOGIJA
Streptococcus pneumoniae je gram pozitivna bakterija koja se najčešće javlja u parovima koji podsećaju na plamičak sveće.
kao većina gram pozitivnih bakterija luči egzotoksine: pneumolizin, faktor koji izaziva purpuru, neuraminidazu i druge koji igraju važnu ulogu u oštećenju tkiva pa i nervnog sistema.
EPIDEMIOLOGIJ A
Pneumokok je čest stanovnik respiratornog trakta pa se kolonizacija nalazi u 5-70% ispitivanih osoba. Pneumokokni meningitis se najčešće sreće kao sporadično oboljenje.
PATOGENEZA
Pneumokok dospeva do CNS-a na dva načina. Prvi podrazumeva hematogenu diseminaciju iz nekog primarnog žarišta: pneumonija, otitis, perikarditis, peritonitis. Ovakav vid širenja se najčešće sreće kod imunokompromitovanih osoba i bolesnika bez slezine. Sličan je tip nastanka bolesti i kod alkoholičara nakon pneumonije.
Drugi tip nastanka je vezan za lokalne zapaljenske procese u predelu glave (hronični otitis, mastoiditis, sinuzitis), odnosno poremećaj integriteta kostiju, nakon čega dolazi do komunikacije endokranijuma sa okolinom. Najčešće se sreće kod posttraumatskih meningitisa. Njihova posebna karakteristika jeste sklonost ka recidivima i pojava rezistencije.
PATOANATOMIJA
Gnojni eksudat se nalazi na površini i bazi mozga, a u kasnijoj fazi bolesti gnojne kolekcije se mogu naći i u subarahnoidalnim prostorima.
Kao i kod meningokokne infekcije, može se sresti pneumokokna sepsa bez manifestne infekcije moždanih opni.
KLINIČKA SLIKA
Bolest protiče sa bumom simptomatologijom. Počinje obično naglo sa znacima opšteg infektivnog sindroma na koji se veoma brzo pridružuju objektivni i subjektivni meningealni znaci. Pored njih skoro stalni pratilac su znaci lezije kranijalnih nerava, nistagmus, pozitivan Babinski i dr.
U diferencijalnoj dijagnozi od izuzetne su važnosti anamnestički podaci o prethodnoj traumi glave, likvoreji, oboljenjima uha, sinusa i dr.
Radi otkrivanja primarnog žarišta u cilju njegove hirurške sanacije potrebna su dopunska ispitivanja: pregled specijaliste za ORL, Ro grafija paranazalnih prostora, mas.toida, pluća i CT mozga.
Lumbalnom punkcijom se dobija likvor karakteristika kao i kod ostalih bakterijskih meningitisa: zamućen, sa masom polimorfonukieara, uz pozitivnu Pandijevu reakciju, povišene vrednosti proteinorahije i snižene vrednosti glikorahije.
Etiološka potvrda bolesti takođe se sprovodi metodama za identifikaciju bakterijskih prouzrokovača zapaljenja CNS-a.
Pneumokokni meningitis i pored adekvatne terapije ima najveću stopu smrtnosti od tri najčešća prouzrokovača bakterijskih meningitisa i ona se kreće i do 42%.
Moguće su pojave komplikacija u vidu oštećenja sluha i ravnoteže.
Lek izbora je penicilin, a mogu se primeniti cefalosporini III genracije kao i hloramfenikol.
PREVENCIJA
Primena polivalentne pneumokokne vakcine dolazi u obzir kod svih osoba sa vekim rizikom (recidivni meningitisi, likvoreja, alkoholičari, splenektomisani). Kontraindikovana je kod dece do dve godine starosti i trudnica. Zaštita male dece je moguća injekcijom depo penicilina jednom mesečno.
