Pojmovi na d

DISULFIRAM

DISULFIRAM (engl. disulfiram), inhibitor metabolizma alkohola, zaustavlja njegovu razgradnju na nivou acetaldehida, koji se nakuplja i izaziva neprijatne i burne simptome: crvenilo, gušenje, glavobolju, palpitacije, muku i povraćanje (acetaldehidni sindrom).…

Opširnije

DISTORZIJA

DISTORZIJA (engl. distortion), 1. stanje kod ljudi u kome dolazi do promene normalnog stanja ili pozicije po tipu uvrtanja; 2. u psihijatriji, mehanizam sna u kom se materijal superega zamenjuje…

Opširnije

DISTOOKLUZIJA

DISTOOKLUZIJA (engl.distoclusion), malokluzija u kojoj je luk donje vilice u zadnjem, distalnom položaju u odnosu na luk gornje vilice. Naziva se još i drugom klasom po Angleu, distookluzija, posteriorna okluzija. …

Opširnije

DISTIHIJAZA

DISTIHIJAZA (engl. dystichia), nenormalnost rasporeda trepavica; dodatne trepavice rastu na ivici kapaka gde se spaja sluznica sa kožom, često iza otvora Meibomovih lojnih žlezda. Nekada mogu da nadražuju rožnjaču. Lečenje…

Opširnije

DISTIGMIN

DISTIGMIN (engl. distigmine), antiholinesteraza, reverzibilno inhibira enzim acetilholinesterazu i pojačava tonus skeletnih mišića. Koristi se oralno ili u vidu injekcija za lečenje mijastenije gravis i retencije mokraće. Preparat: Ubretid.   

Opširnije

DISTALIS

DISTALIS (engl. distal, lat. distalis), deo koji se nalazi dalje ili je udaljeniji u odnosu na početak, pripoj, koren, srednju liniju ili ravan. Pojam distalis je suprotan pojmu proksimalis.

Opširnije

DISRUPCIJA

DISRUPCIJA (engl. disruption), morfološka oštećenja organa ili većih delova tela nastala zbog spoljašnjih povreda koja podrazumevaju njihovo prskanje, cepanje, pucanje.

Opširnije

DISPROPORCIJA

DISPROPORCIJA (engl. disproportion), nedostatak pogodnog odnosa između dva elementa ili faktora, nesrazmernost, npr. kod novorođenčeta nesrazmerno velika glava u odnosu na trup kod postojanja hidrocefalusa

Opširnije

DISPNEJA

DISPNEJA (engl. dyspnea), subjektivni osećaj nedostatka vazduha ili otežanog disanja. Može biti inspirijumska , ekspirijumska i mešovita . Često je rezultat srčanih ili bronhopulmonalnih oboljenja, ali ne retko i anksioznog…

Opširnije

DISPERZIJA

DISPERZIJA (engl. dispersion), rasturanje, rasipanje; disperzija svetlosti predstavlja prelamanje svetlosti različitih frekvencija pod različitim uglom, tj. zavisnost indeksa prelamanja od frekvencije, pri prolasku kroz neku prozračnu sredinu. Prelamanjem bele svetlosti…

Opširnije

DISPEPSIJA

DISPEPSIJA (engl. dyspepsia), poremećaj varenja zbog smanjenja ili nedostatka pojedinih fermenata potrebnih da se varenje obavi i njegovi krajnji produkti apsorbuju. Javljaju se nespecifični simptomi vezani za gornji deo trbuha,…

Opširnije

DISPANZER

DISPANZER (engl. dispensary), specijalizovana organizaciona jedinica zdravstvene ustanove – doma zdravlja, bolnice i dr., u kojoj se obavljaju preventivno-medicinska dijagnostika i terapijska delatnost specijalističko polikliničkog tipa za određene starosne grupacije,…

Opširnije

DISMENOREJA

DISMENOREJA (engl. dysmenorrhea), menstruacija praćena bolovima i tegobama, obi-čno lokalizovanim u donjem delu trbuha ili krstima, i znatnim poremećajem opšteg stanja (glavobolja, jeza, drhtavica, muka, gađenje, psihička labilnost, prevelika osetljivost,…

Opširnije

DISKUS

DISKUS (engl. disc, lat. discus), kolut. Zarav-njena i lako uzdignuta struktura kružnog oblika. D. intervertebralis (engl. intervertebral d., lat. d. intervertebralis), međupršljenski kolut. Vezivnohrskavičavi kolut umetnut između tela dva susedna…

Opširnije

DISKOIDNI LUPUS ERITEMATOSUS

DISKOIDNI LUPUS ERITEMATOSUS (engl. lupus erythematosus discoides), promene na koži lica, ušima i kosmatom delu glave, ređe i na koži trupa i ekstremiteta. Na početku bolesti su jasno ograničene eritematozne…

Opširnije

DISKARTROZA

DISKARTROZA (engl. discarthrosis), dege-nerativno oboljenje intervertebralnog diskusa nepoznatog uzroka. U početku dolazi do biohemijskih promena pretežno u nukleus pulposusu sa postepenom fragmentacijom (podelom na više delova) i fibrilacijom (povećanje količine…

Opširnije

DISIDA

DISIDA , diizopropil iminodiacetil sirćetna kiselina, derivat IDA. Obeležen sa 99mTc, u nuklearnoj medicini služi za izvođenje hepatobilijarne scintigrafije i detekciju duodenogastričnog refluksa.

Opširnije

DISHONDROPLAZIJA

DISHONDROPLAZIJA (engl. dyschondroplasia), javlja se u obliku dva sindroma koja karakteriše nenormalan rast hrskavice. Kod jednog se taj rast dešava na spoljnoj površini kosti stvarajući brojne hrskavičave spoljašnje izraštaje (egzostoze),…

Opširnije

DISGERMINOM

DISGERMINOM (engl. dysgerminoma), re-dak maligni tumor jajnika, homolgni tumor seminomu testisa. Sastavljen je od nediferentovanih germinativnih ćelija.

Opširnije

DISGAMAGLOBULINEMIJA

DISGAMAGLOBULINEMIJA (engl. dysgammaglobulinemia), selektivna deficijencija jedne ili više klasa imunoglobulina. Praćena je imunološkom deficijencijom i povećanom osetljivošću na infektivna oboljenja.   

Opširnije

DISFONIJA

DISFONIJA (engl. dysphonia), promuklost, opšti naziv za poremećaj glasa po jačini, visini i boji. Promuklost je simptom brojnih obo-ljenja grkljana (zapaljenja, benigni i maligni tumori), centralnog i perifernog nervnog sistema…

Opširnije

DISFAGIJA

DISFAGIJA (engl. dysphagia), osećaj teškog gutanja, odnosno prolaska hrane kroz usta, ždrelo i jednjak. Disfagija može biti meha-nička , postoji prepreka prolasku hrane, najčešće suženja, i funkcionalna, motorička, koja je…

Opširnije

DISEMINOVANA INTRAVASKULARNA KOAGULACIJA

DISEMINOVANA INTRAVASKULARNA KOAGULACIJA, DIK (engl. disseminated intravascular coagulation), teška koagulopatija koja nastaje zbog prevelikog stvaranja tromba i antikoagulacionih procesa do kojih dolazi kod teške sepse, hipotenzije, šoka, tumora, porođajnih komplikacija,…

Opširnije

DISEMINOVANA INFEKCIJA

DISEMINOVANA INFEKCIJA (engl. disseminated infection), infekcija nekim mikroorganizmima koja zahvata istovremeno više organa i/ili organskih sistema.   

Opširnije

DISEKCIJA

DISEKCIJA (engl. dissection, lat. dissectio), jedan od prvih i najefikasnijih metoda u istraživanju građe životinjskog i ljudskog tela. 1. hirurški postupak preparisanja i izdvajanja anatomskih i tkivnih elemenata, organa i…

Opširnije

DISEKANTNI OSTEOHONDRITIS

DISEKANTNI OSTEOHONDRITIS (engl. osteochondritis dissecans), redak klinički entitet koji označava odvajanje manjih delova suphondralne kosti, najčešće na unutrašnjem okrajku femura, a znatno ređe na drugim kostima.   

Opširnije

DISEKANTNA ANEURIZMA

DISEKANTNA ANEURIZMA (engl. dissecting aneurysm), uzdužno cepanje zida aorte prilikom koje krv prodire između slojeva zida aorte. Prodor krvi među slojeve zida aorte može da nastane na različite načine. Na…

Opširnije

DISBARIZAM

DISBARIZAM (engl. dysbarism), zajednički izraz kojim se opisuje klinički sindrom nastao usled razlike između atmosferskog pritiska i ukupnog pritiska gasova u tečnostima i tkivima u organizmu, telesnim šupljinama. Odnosi se…

Opširnije

DISANJE „USTA NA USTA”

DISANJE „USTA NA USTA” (engl. mouth-to-mouth respiration), metod veštačkog disanja kojim se koristi izdahnuti vazduh. Spasilac pokriva svojim ustima usta osobe koja ne diše, kod male dece usta i nos,…

Opširnije

DISANJE „USTA NA NOS”

DISANJE „USTA NA NOS” (engl. mouth-to-nose ventilation), metod veš-tačkog disanja izdahnutim vazduhom spasioca. Spasilac svojim ustima pokriva nos osobe koja ne diše i uduvava joj vazduh u pluća, 12 do…

Opširnije

DISANJE

DISANJE (engl. breathing), automatski, nes-vesni proces tokom koga vazduh ulazi u pluća radi oksigencije krvi i uklanjanja ugljendioksida. Pri disanju se povremeno povećava zapremina grudnog koša usled spuštanja dijafragme i…

Opširnije

DISAJNI ZVUK

DISAJNI ZVUK (engl. breathing sound), blag, mekan šum, niske frekvencije (200 do 400Hz) koji nastaje kretanjem vazduha u disajnim putevima i naglim izjednačavanjem pritisaka pri širenju malih disajnih puteva koji…

Opširnije

DISAHARIDAZA

DISAHARIDAZA (engl. disaccharidase), glikozidaza, EC 3.2.1, uobičajeni naziv za enzim koji hidrolizuje O-glikozil disaharide do monosaharida. Nedostatak jednog ili više ovih enzima u intestinalnoj mukozi dovodi do niza kliničkih simptoma.

Opširnije

DISAHARID TOLERANS TEST

DISAHARID TOLERANS TEST (engl. disaccharide tolerance test), procedura kojom se ispituje da li postoji defekt u apsorpciji disaharida saharoze, izomaltoze ili laktoze, a usled enzima intestinalnih mukoznih disaharidaza. Pacijentu se…

Opširnije

DISAHARID

DISAHARID (engl. disaccharide), klasa šećera koji pri hidrolizi daju dva monosaharida. Najčešći disaharidi su maltoza (glukoza + glukoza), laktoza (glukoza + galaktoza) i saharoza (glukoza + fruktoza)

Opširnije

DIROFILARIJAZA

DIROFILARIJAZA (engl. dirofilariasis), parazitska zoonoza, infekcija domaćih i divljih životinja i ljudi valjkastim crvima iz roda Dirofilaria. Plućnu dirofilarijazu izaziva Dirofilaria imitis – pseći srčani crv, a potkožnu dirofilarijazu prouzrokuju…

Opširnije

DIREKTNA STANDARDIZACIJA

DIREKTNA STANDARDIZACIJA (engl. direct standardization), postupak formiranja uporedivih fiktivnih opštih stopa nekog vitalnog događaja (npr. smrtnosti) za populacije sa različitim strukturama (npr. starosnim). Direktan metod standardizacije ponderiše (množi) stopu pi…

Opširnije

DIPLOTEN

DIPLOTEN (engl. diplotene), stadijum profaze mejoze I kada homologi hromozomi počinju da se odvajaju i ostaju spojeni samo na hijazmama koje predstavljaju mesta genetičkog crossingovera. U oogenezi sisara i čoveka…

Opširnije

DIPLOPIJA

DIPLOPIJA (engl. diplopia), pojave duplih slika. Nastaje kao posledica pareze ili paralize pojedinih mišića pokretača očne jabučice. Javlja se pri pogledu u pravcu delovanja oštećenog mišića. Postoji i kod strabizma…

Opširnije

DIPLOKOKUS

DIPLOKOKUS (engl. diplococcus), par bakterija loptastog oblika sa jednom ravni deljenja koje posle deobe ostaju zajedno po dve u parovima. Streptococcus pneumoniae (pneu-mokok) ranije je pripadao rodu Diplococcus i nazivan…

Opširnije