ETAR

ETAR (engl. ether), hemijsko ime diethyl ether, CH3CH2OCH2CH3, lako isparljiva, zapaljiva tečnost karakterističnog mirisa, koristi se udisanjem kao opšti anestetik. U upotrebu je uveden 1846. god. kao prvi efikasan hirurški…

Opširnije

ETAMBUTOL

ETAMBUTOL (engl. ethambutol), antituberkulotik prvog reda. Koristi se zajedno sa još 2 – 3 leka u terapiji tuberkuloze. Može prouzrokovati smanjenje oštrine vida, pa su potrebne povremene kontrole kod oftalmologa.…

Opširnije

ETAKRINSKA KISELINA

ETAKRINSKA KISELINA (engl. ethacrynic acid), diuretik Henleove petlje sa vrlo snaž-nim dejstvom. Koristi se ponekad kod edema kad je potrebna hitna diureza, ali sve manje jer može izazvati trajna oštećenja…

Opširnije

ET

ET (engl. emission tomography), tehnike medicinskog slikanja uz upoterbu jonizujućeg zračenja koje se aplikuje pacijentu u obliku radiofarmaka, i koje se prilikom detekcije emituje iz pacijenta. Slike koje se dobiju…

Opširnije

ESTROGENI

ESTROGENI (engl. estrogens), grupa steroidnih ženskih polnih hormona (estriol, estron i estradiol) koji kontrolišu ženski seksualni razvoj, potpomažu rast i funkciju ženskih seksualnih organa (v. menstrualni ciklus) i ženskih sekundarnih…

Opširnije

ESTRIOL

ESTRIOL, E3 (engl. estriol), estrogen koji se stvara u metabolizmu aktivnog hormona estradiola kod žena koje nisu trudne; RMM mu je 288,37. Estriol je glavni estrogen u trudnoći; sintetiše se…

Opširnije

ESTERAZA

ESTERAZA (engl. esterase), velika grupa en-zima iz roda hidrolaza, EC 3.1., koji hidro-lizuju estarske veze različitih estara, pri čemu nastaju alkohol i odgovarajući kiseli anjon

Opširnije

ESTENZIONEUROBLASTOM

ESTENZIONEUROBLASTOM (engl. esthesioneuroblastoma), maligni tumor baze lobanje poreklom iz olfaktornog epitela na nazalnoj strani, ispod lamine kribroze. Leči se kombinacijom hirurške resekcije i zračenja.

Opširnije

ESMOLOL

ESMOLOL (engl. esmolol), beta-blokator sa vrlo kratkotrajnim dejstvom. Koristi se intravenski za lečenje srčanih aritmija i hipertenzivnih reakcija u toku anestezije i u intenzivnoj nezi. Preparat: Brevibloc

Opširnije

ESHARA

ESHARA (engl. eschar), krasta nastala dejstvom korozivne ili kaustične supstance. Javlja se kao posledica suve nekroze kože. Nekrotični sloj kože može da bude različito debeo, tamnosmeđe do crnkaste boje, tvrde…

Opširnije

ESCHERICHIA

ESCHERICHIA (engl. Escherichia), rod koji pripada familiji crevnih bakterija Enterobacteriaceae. Postoji nekoliko vrsta od kojih medicinski značaj ima samo Escherichia coli. E. coli čini znatan deo normalne flore creva kod…

Opširnije

ERYTHEMA NODOSUM

ERYTHEMA NODOSUM, oboljenje koje karakteriše pojava crvenih, bolnih, toplih čvorića u koži i potkožnom tkivu, obično na ekstenzornim stranama potkolenica i natko-lenica, ređe na gornjim ekstremitetima, struku i licu. Nastaje…

Opširnije

ERYTHEMA MIGRANS

ERYTHEMA MIGRANS (engl. erythema migrans), kružna, eritemska kožna promena koja se postepeno širi oko mesta ujeda krpelja kod obolelih od lajmske borelioze. Promena nastaje nekoliko dana do nekoliko nedelja posle…

Opširnije

ERYTHEMA MARGINATUM

ERYTHEMA MARGINATUM (engl. erythema marginatum), kožni osip, ružičaste ili bledo crvene boje, nepravilnog oblika, koji se javlja kod akutnog napada reumatske groznice. Obično se nalazi na trupu, ređe na proksimalnim…

Opširnije

ERYTHEMA ELEVATUM DIUTINUM

ERYTHEMA ELEVATUM DIUTINUM (engl. erythema elevatum diutinum), zajedno sa granuloma faciale (engl. granuloma faciale), retka forma hroničnog kutanog leuko-citoklastičnog vaskulitisa. Uzrok bolesti je nepoznat, a sistemske manifestacije veoma retke. Karakteriše…

Opširnije

ERYSIPELOTRIX

ERYSIPELOTRIX (engl. erysipelotrix), Gram-pozitivne bakterije slične rodovima Corynebacteria i Listeria. Široko su rasprostranjene među sisarima, pticama i ribama. Erysipelotrix rhusiophatiae posle traumatske inokulacije u kožu izaziva erizipeloid ug-lavnom kod osoba…

Opširnije

ERUPTIVNI HEMATOM

ERUPTIVNI HEMATOM (lat. haematoma eruptiva), javlja se neposredno pred izbijanje zuba punjenjem erupcione ciste krvnim koagu-lumom. Prolazi spontano kada zub iznikne.

Opširnije

EROZIVNI ARTRITIS

EROZIVNI ARTRITIS (engl. erosive arthritis), zapaljensko oboljenje perifernih zglobova koje dovodi do koštane erozije zglobnih okrajaka.

Opširnije

EROZIVNA ARTROPATIJA

EROZIVNA ARTROPATIJA (engl. erosive arthropathy), degenerativno oboljenje peri-fernih zglobova koje dovodi do koštane erozije zglobnih okrajaka. Najčešće se radi o erozivnoj artrozi šaka, gde se koštane erozije nalaze u suphondralnoj…

Opširnije

EROZIJA ZUBA

EROZIJA ZUBA (engl. erosion of tooth, lat. erosio dentis), lokalizovan gubitak površinskog sloja tvrdih tkiva zuba (gleđi, dentina). Može biti nepoznate etiologije, profesionalna, hemijska i mehanička.

Opširnije

EROZIJA

EROZIJA (engl. erosion), površni defekt, ogrebotina sluznice. Za razliku od čira nikada ne prodire kroz mišićni sloj sluznice. Retko su pojedinačne, obično brojne, ovalnog, linearnog ili nepravilnog oblika. Veličina im…

Opširnije

EROTOMANIJA

EROTOMANIJA (engl. erotomania), od grčke reči eros – čulna želja, ljubav i manija – ludilo, sumanuti doživljaj osobe da je voljena, odakle počinje niz sledećih sumanutih interpretacija. Najčešće poznata ili…

Opširnije

ERIZIPELOID

ERIZIPELOID (engl. erysipeloid), ery-sipeloid, zarazno oboljenje uzrokovano bakterijom Erysipelotrix rhusiopathiae, a manifestuje se pre svega pojavom lokalnog otoka i crvenila kože na šakama. Izuzetno retko se javlja u crevima i…

Opširnije

ERIZIPELAS

ERIZIPELAS (engl. erysipelas), crveni vetar; streptokokna infekcija sa naglašenim afinitetom prema limfnim sudovima. Javlja se svuda po telu, češće na otkrivenim predelima, na normalnoj ili prethodno promenjenoj koži, naročito na…

Opširnije

ERITROPSIJA

ERITROPSIJA (engl. erythropsia), crveno gledanje; javlja se posle operacije katarakte zbog zablještenja, a takođe kod snežnog slepila zbog prejakog zablještenja u planinama; kod pilota na visinama

Opširnije

ERITROPOEZA

ERITROPOEZA (engl. erythropoiesis), proces diferencijacije i maturacije (sazrevanja) eritrocita. Redosled događanja tokom ovog procesa je sledeći: deoba osnovnih (STEM) ćelija i formiranje CFU-E pod dejstvom eritropoetina; u datom trenutku neke…

Opširnije

ERITROPOETIN

ERITROPOETIN (engl. erythropoietin), relativno termostabilni alfa-globulin, koji je glikoproteinski hormon (RMM 46.000). Sastoji se od 70% proteina i 30% ugljenih hidrata (10,8 % sijalinske kiseline). Stimulator je eri-tropoeze, a stvara…

Opširnije

ERITRON

ERITRON (engl. erythron), naziv koji je Boycott uveo 1933. g., ali se više ne upotrebljava. Označava zbir matičnih eritrocitopoeznih ćelija u kostnoj srži i eritrocita periferne krvi, koji po njemu…

Opširnije

ERITROMICIN

ERITROMICIN (engl. erythromycin), makroli-dni antibiotik, po antibakterijskom spektru sli-čan penicilinima, a različit po strukturi. Mogu da ga koriste bez rizika bolesnici koji su alergi-čni na peniciline. Preparati: Erigalin, Eritromicin.

Opširnije

ERITROMELALGIJA

ERITROMELALGIJA (engl. erythromelalgia), promene na koži koje karakterišu bolne paleće senzacije, povišena temperatura kože, crvenilo, najčešće na donjim ekstremitetima, često bilateralno. Nastaje usled paroksizmalne dilatacije perifernih krvnih sudova.

Opširnije