ERGOTAMIN

ERGOTAMIN (engl. ergotamine), ergot alkaloid koji snažno sužava arterije pa se koristi za lečenje akutnih napada vaskularne glavo-bolje migrene, koji ne reaguju na analgetike. Ne sme se koristiti za profilaksu…

Opširnije

ERGOT

ERGOT (engl. ergot), ražena glavica, otporni oblik preživljavanja (na niskim temperaturama) gljive Claviceps purpura. Parazit raži koji izaziva transformaciju semena raži pretvarajući ga u kompaktnu masu gljivičnog pseudo-tkiva. Seme sadrži…

Opširnije

ERGOSTEROL

ERGOSTEROL (engl. ergosterol), značajni provitamin D, koji se nalazi u kvascu i biljkama. Pod dejstvom ultravioletne svetlosti prevodi se u ergokalciferol (vitamin D2), antirahitičnu supstancu.

Opširnije

ERGONOMIJA

ERGONOMIJA (engl. ergonomics), grana ekologije koja se bavi izučavanjem čoveka i radnih uslova. Cilj izučavanja je primena na-učnih principa radi poboljšavanja uslova rada.

Opširnije

ERGOMETRIN

ERGOMETRIN (engl. ergometrine), ergot alkaloid, snažno kontrahuje matericu i koristi se u akušerstvu pri kraju porođaja i za zaustav-ljanje krvarenja posle porođaja. Preparat: Ergometrine (generički).

Opširnije

ERGOKALCIFEROL

ERGOKALCIFEROL (engl. ergocalciferol), kalciferol; vitamin D2 koji se razlikuje od vitamina D3 (holekalciferola) po dvostrukoj vezi između C-22 i C-23 i po metil-grupi na C-24. Proizvodi se u biljkama pri…

Opširnije

ERGOGRAF

ERGOGRAF (engl. ergograph), instrument za registrovanje amplitude mišićne kontrakcije ili pritom izvršenog rada.

Opširnije

ERG

ERG (engl. erg), ranije upotrebljavana jedinica za rad; 1 erg predstavlja rad koji izvrši sila od 1din na putu od 1cm. U međunarodnom sistemu jedinica, rad se izražava u džulima…

Opširnije

EREKTILAN

EREKTILAN (engl. erectile), 1. karakteristika ponašanja koje se manifestuje preteranim uzbuđenjem ili nadražljivošću. Termin se naj-češće koristi za nastupe naglog uzbuđenja koji nastaju bez razloga kod MNR lica i autuis-tičnih…

Opširnije

EREKCIJA

EREKCIJA (engl. erection), pojava da penis ili klitoris postaju čvrsti, nabreknuti i uzdignuti usled punjenja krvlju njihovih erektilnih tkiva.

Opširnije

ERADIKACIJA BOLESTI

ERADIKACIJA BOLESTI (engl. erradication of disease), obustavljanje prenosa infekcije uništavanjem infektivnog agensa. Era-dikacija je u slučaju velikih boginja bila zasnovana na udruženim aktivnostima vakcinacije, suzbijanja bolesti i permanentnog nadzora. U…

Opširnije

Er169

Er169 , radioaktivni izotop erbijuma koji emituje b čestice čija je najveća energija 340 KeV i neznatno malo g fotona, a raspada se do stabilnog tulijuma (169Tm). Vreme poluraspada mu…

Opširnije

EPULIS

EPULIS (engl. epulis), benigni tumor desni. Smatra se da je uzrok nastanka prisustvo hroničnih iritacija. Raste sporo i bezbolno. Lečenje je hirurško. E. gigantocelullare , tumor džinovskih ćelija sa osteogenim…

Opširnije

EPSTEIN-BARR VIRUS

EPSTEIN-BARR VIRUS (engl. Epstein-Barr virus), DNK virus iz porodice herpes virusa. Antigenski je veoma složen, sa brojnim antigenima koji se pojavljuju u latentnoj ili litičkoj fazi infekcije. Ima afinitet za…

Opširnije

EPONIM

EPONIM (engl. eponym), imenovanje neke pojave, događaja, bolesti ili simptoma obo-ljenja prema ličnosti koja je prva otkrila ili opisala ili je na drugi profesionalan način povezana sa takvom pojavom, npr.…

Opširnije

EPOKSI SMOLE

EPOKSI SMOLE, organska jedinjenja na bazi metakrilata, polimerizuju hemijskom ili svetlosnom inicijacijom, koriste se za estetske ispune u stomatologiji.

Opširnije

EPIZOOTIJA

EPIZOOTIJA (engl. episootic), epidemija bo-lesti u animalnoj populaciji; često podrazu-meva i ugroženost ljudske populacije.

Opširnije

EPIZOM

EPIZOM (engl. episome), genetički element sastavljen od određenog broja nukleotida; može biti slobodan u citoplazmi, npr. faktor fertiliteta (F faktor) u E. coli, ili integrisan u hromozom ćelije domaćina (v.…

Opširnije

EPIZIOTOMIJA

EPIZIOTOMIJA (engl. episiotomy), prosecanje međice u cilju proširenja izlaza porođajnog kanala. Vrši se pri kraju drugog doba porođaja (faze istiskivanja ploda) u momentu trajanja jednog od napona. Indikacije mogu da…

Opširnije

EPITOP

EPITOP (engl. epitope), mesto na nekom antigenu koje biva prepoznato od strane odgovarajućeg antitela ili odgovarajućeg limfocita T, kao strano, i preko koga se antitelo, odnosno limfocit T, vezuje na…

Opširnije

EPITELIOM

EPITELIOM (engl. epithelioma), benigni ili maligni epitelijalni tumori u koje spadaju papilomi, polipi, adenomi i karcinomi.

Opširnije

EPITEL TRAHEJE

EPITEL TRAHEJE (engl. epithelium of trachea, lat. epithelium trachealis), pseudoslojevit, cilijaran, cilindričan epitel koji se sastoji od nekoliko tipova ćelija: cilijarne ćelije, cellulae ciliate, visoke su, cilindrične ćelije čiji su…

Opširnije

EPITEL MATERICE

EPITEL MATERICE (engl. epithelium of uterus), jednoslojan, cilindričan epitel koji oblaže materičnu šupljinu i materične žlezde. Sastoji se od dve vrste ćelija: sekretorne ćelije ili cellulae noncilliate su cilindrične ćelije…

Opširnije

EPITALAMUS

EPITALAMUS (engl. epithalamus, lat. epithalamus), najmanji deo međumozga koji gradi delimično gornji i zadnji zid treće moždane komore. Epitalamus se nalazi iz-među zadnjih delova desnog i levog talamusa, neposredno ispred…

Opširnije

EPISTAZA

EPISTAZA (engl. epistasis), 1. sprečavanje sekrecije ili ekskrecije kao što su krv, menstrualna krv, lohije; 2. interreakcija između gena na različitim lokusima što ima za posledicu da se neka nasledna…

Opširnije

EPISTAKSA

EPISTAKSA (engl. epistaxis), krvarenje iz nosa, najčešće iz arteriovenskog spleta u prednje-donjem delu nosne pregrade (locus Kiesselbachi). Uzroci krvarenja su lokalni i opšti. Među lokalne uzroke spadaju: hemijsko-fizičke iritacije sluznice…

Opširnije

EPISPADIJA

EPISPADIJA (engl. epispadias), urođena urogenitalna anomalija kod koje se spoljašnji otvor uretre nalazi na dorzalnoj strani penisa. U zavisnosti od položaja meatusa uretre, razlikujemo: glandijalne, penilne i penopubične forme. Anomaliju…

Opširnije

EPIRUBICIN

EPIRUBICIN (engl. epirubicin), citotoksični antibiotik sličan doksorubicinu, po strukturi i efikasnosti u lečenju raka dojke. Preparat: Pharmorubicin.

Opširnije

EPIPLOITIS

EPIPLOITIS (engl. epiploitis), zapaljenje omentuma (opornjačke kese). Opornjačka kesa je špag, džep, koji trbušna maramica pravi u trbušnoj duplji.

Opširnije

EPIORHIJUM

EPIORHIJUM (engl. epiorchium, lat. epiorchium), jedan od omotača semenika. Unutrašnji list seroznog omotača semenika koji prisno naleže na površinu semenika. Vodi poreklo od organskog ili visceralnog lista trbušne maramice.

Opširnije

EPINEFRIN

EPINEFRIN (engl. epinephrine), hormon koji luči kora nadbubrega. Sintetizuje se iz tirozina. Dopa, dopamin i norepinefrin su intermedijeri ovog metaboličkog puta. Metaboliti epinefrina koji se izlučuju urinom su metanefrin i…

Opširnije

EPIMERAZA

EPIMERAZA (engl. epimerase), podgrupa enzima koji pripadaju rodu izomeraza (EC 5.1) a katalizuju inverziju konfiguracije oko asi-metričnog atoma, kao što je npr. prevođenje ribuloze-5-fosfat u ksilozu-5fosfat, koje katalizuje ribuloza-5-fosfat-3-epimeraza.

Opširnije