ENTEROVIRUSI

ENTEROVIRUSI (engl. enteroviruses), rod iz porodice pikorna virusa a naziv potiče od mesta prirodnog boravišta u crevima čoveka i životinja. Veoma su otporni i mogu dugo opstati u spoljašnjoj sredini,…

Opširnije

ENTEROTOKSIN

ENTEROTOKSIN (engl. enterotoxin), egzotoksin koji izaziva poremećaj reapsorpcije tečnosti u nižim delovima tankog creva – na nivou ileuma. Enterotoksin može biti termolabilan i termostabilan, oba su plazmidski kodirana. Luče ih…

Opširnije

ENTEROSTOMIJA

ENTEROSTOMIJA (engl. enterostomy), stva-ranje komunikacije lumena creva sa spoljnom sredinom, preko prednjeg trbušnog zida, u cilju: a. unošenja hrane i tečnosti (nutritivna enterostomija), koja se konstruiše na počet-nom delu tankog…

Opširnije

ENTERORAGIJA

ENTERORAGIJA (engl. enterorrhagia), pojava sveže krvi u stolici. Krvarenja mogu biti oskudna i obilna. Kod postojanja hemoroida i njihove erozije krv pokriva stolicu, tj. javlja se na njoj. Međutim, ako…

Opširnije

ENTERORAFIJA

ENTERORAFIJA (engl. enterorrhaphy), šav (sutura) creva. Presečeno crevo se šije resorptivnim ili neresorptivnim koncem, u jednom ili više slojeva, tako što se mora obezbediti da spoljna, glatka (serozna) strana creva…

Opširnije

ENTEROPEPTIDAZA

ENTEROPEPTIDAZA (engl. enteropeptidase), enzim iz roda hidrolaza (EC 3.4.21.9) koja u tankom crevu katalizuje prevođenje tripsinogena u njegov aktivni oblik tripsin.

Opširnije

ENTEROPEKSIJA

ENTEROPEKSIJA (engl. enteropexy), 1. hirurška procedura kojom se tanka creva fiksiraju međusobno u funkcionalnom položaju, kako bi se sprečilo stvaranje neželjenih priraslica i nastanak ileusa (vezanih creva). Radi se na…

Opširnije

ENTEROPATIJSKI ARTRITISI

ENTEROPATIJSKI ARTRITISI (engl. enteropathic arthropathy), grupa seronegativnih upala zglobova koja se javlja kod bolesnika sa pojedinim zapaljenskim oboljenjima creva (eng. inflammatory bowel disease): ulcerozni kolitis i regionalni enteritis (Cronova bolest);…

Opširnije

ENTEROLIT

ENTEROLIT (engl. enterolith), intestinalni kalkulus formiran od naslaga oko progutane nesvarljive ili teško svarljive materije. Može da izazove delimično ili potpuno začepljenje creva.

Opširnije

ENTEROKOLITIS

ENTEROKOLITIS (engl. enterocolitis), istovremeno zapaljenje tankog i debelog creva. Dominantan simptom je proliv. Izazvan je različitim uzročnicima (virusi, bakterije, antibiotici, zračenje).

Opširnije

ENTEROHEPATIČNA CIRKULACIJA

ENTEROHEPATIČNA CIRKULACIJA (engl. enterohepatic circulation), kruženje žučnih soli (i nekih drugih sastojaka žuči) koje, pošto se reapsorbuju u crevima, preko portne vene dospevaju u jetru, a odatle se ekskretuju i…

Opširnije

ENTEROGASTRIČNI REFLEKS

ENTEROGASTRIČNI REFLEKS (engl. enterogastric reflex), refleksna regulacija praž-njenja želuca izazvana stimulacijom duodenuma i jejunuma istezanjem i sastavom himusa. Hemoreceptori intestinalne sluzokože su osetljivi na pH, amino kiseline (naročito triptofan), masti…

Opširnije

ENTEROBIUS, OXYURIUS

ENTEROBIUS, OXYURIUS (engl. Enterobius), Nematoda koja pripada potkolu valjka-stih crva – nemathelminthes. Parazit završnog dela tankog creva i početnih delova debelog creva. Ženka Enterobius vermicularisa nakon kopulacije napušta tanko crevo…

Opširnije

ENTEROBIJAZA, OKSIURIJAZA

ENTEROBIJAZA, OKSIURIJAZA (engl. enterobiasis), fekooralna infekcija prouzrokovana Enterobius vermicularisom, helmintom koji pripada valjkastim crvima – Nematodama. Klinička slika enterobijaze je različita i u zavisnosti je od jačine infestacije. Varira od…

Opširnije

ENTERITIS

ENTERITIS (engl. enteritis), inflamacija tan-kog creva. E. simplex (engl. simple enteritis), zapaljenje uzrokovano enteričnim bakterijama (najčešće: Salmonela sp., Schigella sp., Campylobacter sp.) i virusima (najčešće: Rotavirus i Ehovirus); e. protozoalis…

Opširnije

ENTERIČNA STOLICA

ENTERIČNA STOLICA (engl. enteric stool), pojava retke ili kašaste stolice. Nastaje kao posledica poremećenih funkcija tankog creva: loše varenje, smanjenje apsorpcije i pojava patološke sekrecije. Javlja se kod infektivnih crevnih…

Opširnije

ENTEREKTOMIJA

ENTEREKTOMIJA (engl. enterectomy), uklanjanje delova tankog creva resekcijom uz naknadnu rekonstrukciju i anastomozu, radi lečenja patoloških promena (tumora, zapa-ljenja, gangrene) ovoga organa. Pri ovakvim zahvatima nastaje delimičan gubitak resorpcione površine…

Opširnije

ENTERALNA GROZNICA

ENTERALNA GROZNICA (engl. enteric fever), pojava visoke temperature različitog izgleda temperaturne krivulje od konstantnih (kontinua), remitentnih sa varijacijama do jednog stepena, do intermitentnih septičnog tipa. Najčešća je kod infekcija sa…

Opširnije

ENTAMOEBA

ENTAMOEBA (engl. Entamoeba), rod ameba. Parazitira u cekumu ili debelom crevu ljudi i drugih primata. Entamoeba hystolitica je patogena ameba koja pripada kolu protozoa, potkolo rizopoda. U ovo kolo svrstana…

Opširnije

ENOLAZA

ENOLAZA (engl. enolase), enzim 2-fosfo-D- -glicerat hidrolaza (EC 4.2.1.11) koja sudeluje u EmbdenMeyerhofovom putu metabolizma glukoze i katalizuje prevođenje 2-fosfo-D- -glicerata u fosfoenolpiruvat.

Opširnije

ENOL

ENOL (engl. enol), jedinjenje koje sadrži neku alkoholnu ili hidroksilnu grupu koja je vezana na dvostruku vezu, vinil-alkohol. Ova jedi-njenja obično postoje kao ketoenol tautomeri.

Opširnije

ENOKSIMON

ENOKSIMON (engl. enoximone), inotropni lek, pojačava snagu srčanog mišića, ali se koristi samo intravenski, u kratkim kurama u toku pripreme bolesnika za transplantaciju srca. Preparat: Perfan.

Opširnije

ENOKSACIN

ENOKSACIN (engl. enoxacin), fluorohinolonski antibiotik sa baktericidnim dejstvom na izazivače gonoreje i urinarnih infekcija. Preparat: Hemoren.

Opširnije

ENOFTALMUS

ENOFTALMUS (engl. enophthalmus), uvu-čenost očnih jabučica zbog promene sadržaja orbitalne duplje. U starosti se količina mas-nog tkiva smanjuje u orbiti i bulbus utone u očnu duplju. Javlja se i posle…

Opširnije

ENKOPREZA

ENKOPREZA (engl. encopresis), nekontrolisani i neželjeni izlazak fecesa. Inkontinencija fecesa koja nije izazvana organskim oboljenjem, već psihijatrijskim poremećajem, demencijom i dr.

Opširnije

ENKEFALINI

ENKEFALINI (engl. encephalins), druga velika grupa supstanci iz familije endogenih opioidnih peptida. Iz proenkefalina A nastaju dva aktivna oblika met- i leu-enkefalin. Iz proen-kefalina B nastaju dinorfini A i B.…

Opširnije

ENGRAM

ENGRAM (engl. engram), memorijski trag; neurofiziološki supstrat pamćenja tj. karakte-rističan spoj neurona („tragovi pamćenja”) koji čini morfološku osnovu individualne memorije.

Opširnije

ENFLURAN

ENFLURAN (engl. enflurane), snažan, nezapaljiv i neeksplozivan inhalacioni anestetik. To je lako isparljiva tečnost koja se koristi za uvod i održavanje opšte anestezije. Hemijsko ime: 2-chloro-1,1,2trifluoroethyl difluoromethyl ether.

Opširnije

ENERVACIJA

ENERVACIJA (engl. enervation), ukidanje inervacije nekog organa. Enervacija može da se izvrši hirurški, presecanjem ili isecanjem izvesne dužine živaca koji pripadaju nekom organu. Ona može da se postigne i lokalnom…

Opširnije

ENERGOGENEZA

ENERGOGENEZA (engl. energogenesis), nastanak energijom bogatih fosfatnih jedi-njenja (adenozintrifosfata – ATP i kreatin-fosfata) u toku oksidacije ugljenih hidrata, masti i belančevina u organizmu. Od ukupne količine oslobođene hemijske energije u…

Opširnije

ENERGIJA

ENERGIJA (engl. energy), sposobnost (svojstvo) materije da vrši rad. U mehanici (klasičnoj) razlikujemo energiju kretanja (kinetičku energiju) i energiju položaja (potencijalnu energiju) tela. Prema zakonu održanja energije, ona se ne…

Opširnije

ENERGETSKE POTREBE

ENERGETSKE POTREBE (engl. energy requirements), kalorijska vrednost unete hrane koja mora da bude jednaka energetskoj potrošnji i koja, kod osobe određene veličine tela i telesne građe i koja obavlja određene…

Opširnije

ENERGETSKA POTROŠNJA

ENERGETSKA POTROŠNJA (engl. energy expenditure), energija utrošena za osnovni energetski promet u bazalnim uslovima (bazalni metabolizam) i energija koja se utroši za pridodati energetski promet, čija je veličina promenljiva i…

Opširnije

ENDOTRAHEALNA INTUBACIJA

ENDOTRAHEALNA INTUBACIJA (engl. endotracheal intubation), uvođenje plastičnog ili gumenog tubusa (cevi), kroz nos ili usta, u traheju, u cilju uspostavljanja slobodnog disa-jnog puta i izvođenja arteficijelne ventilacije.

Opširnije

ENDOTOKSIN

ENDOTOKSIN (engl. endotoxin), intracelularni toksin, koji je integralni deo ćelijskog zida Gram-negativnih bakterija. Bakterije ne mogu izlučivati endotoksine u svoju okolinu, jer se oni oslobađaju tek dezintegracijom bakterijske ćelije. Endotoksini…

Opširnije

ENDOTELINI

ENDOTELINI (engl. endothelins), vazokonstriktorni peptidi sa 21 aminokiselinom. Veruje se da su najsnažniji do sada poznati vazokonstriktori. Jedan od njih je endotelin 1 (ET-l), koji je porekla iz endotela krvnih…

Opširnije

ENDOSPORA

ENDOSPORA (engl. endospore), metabolički inaktivni oblik bakterijske ćelije koji nastaje unutar vegetativnog oblika nekih bakterija koje pripadaju prevashodno rodovima Bacillus i Clostridium. Ove bakterije stvaraju u svojoj citoplazmi okruglu ili…

Opširnije

ENDOSKOP

ENDOSKOP (engl. endoscope), bilo koji instrument koji se koristi za posmatranje unutrašnjosti tela. Primeri endoskopa su otoskop, koji služi za pregled ušnog kanala i bubne opne, i gastroskop, za pregled…

Opširnije

ENDORFIN

Endorfin su vrsta „osećaj-dobra“ hemikalija za mozak. Deluju kao prirodni bol i oslobađanje od stresa. Hipotalamus i hipouitarna žlezda su primarni proizvođači endorfina, mada endorfin može doći i iz drugih…

Opširnije

ENDOPEPTIDAZA

ENDOPEPTIDAZA (engl. endopeptidase), uobičajen naziv za grupu enzima peptidaza (EC 3.4.21-24) koji katalizuju hidrolizu unu-trašnjih peptidnih veza u polipeptidnim lancima. Specifične endopeptidaze su katepsin, himotripsin, trombin i tripsin.

Opširnije