INTERGLUTEALNI APSCES

Interglutealni apsces — najkraće Šta je Gnojna kolekcija u međusedalnom predelu, između gluteusa. Nastaje kao posledica infekcije kože, znojnih žlezda, perianalnog tkiva ili pilonidalnog sinusa. Simptomi Bol, otok, crvenilo, visoka…

Opširnije

INTERFERON

INTERFERON (engl. interferon), proteinska supstanca koju sintetiše ćelija inficirana virusom ili stimulisana nekim drugim induktorima (endotoksini, sintetske RNK). Produkuju ih ćelije svih vrsta kičmenjaka, ali pokazuju vrsnu specifičnost, deluju samo…

Opširnije

INTERFERENCIJA

INTERFERENCIJA (engl. interference), 1. pojava u kojoj infekcija ćelije jednim virusom sprečava infekciju drugim virusom. Nastaje tako što virus menja ćelijske površinske receptore, metaboličke procese ili indukuje sintezu interferona; 2.…

Opširnije

INTERFAZA

INTERFAZA (engl. interphase), period u životu ćelije, ćelijskom ciklusu, između dve uzastopne deobe. Sastoji se od tri potfaze, označene kao G1, S i G2. U G1 fazi se vrši sinteza…

Opširnije

INTERFALANGEALNI

INTERFALANGEALNI (engl. interphalangeal, lat. interphalangealis), koji se nalazi između dva članka ili falange. Najčešće se odnosi na zglobove između dva susedna članka prstiju.

Opširnije

INTERCEPTIVNA ORTOPEDIJA

INTERCEPTIVNA ORTOPEDIJA, grana stomatologije koja se bavi terapijom orto-dontskih nepravilnosti u ranoj fazi pojave nepravilnosti i obezbeđuje dalji pravilan razvoj organa za žvakanje.

Opširnije

INTERARTIKULARNI

INTERARTIKULARNI (engl. interarticular, lat. interarticularis), međuzglobni, koji se nalazi između zglobnih površina ili dva zgloba.

Opširnije

INTERAKCIJE LEKOVA

INTERAKCIJE LEKOVA (engl. drug interactions), uzajamna dejstva lekova koja mogu dovesti do izmena njihovih farmakoloških karakteristika. Rezultat interakcije između lekova može biti pojačavanje ili slabljenje njihovog dejstva (sinergizam, antagonizam) ili…

Opširnije

INTERAKCIJA U TOKSIKOLOGIJI

INTERAKCIJA U TOKSIKOLOGIJI , me-đusobno reagovanje pri istovremenom ili naizmeničnom delovanju hemijskih materija s radnog mesta i iz kuće, zatim lekova, hemijskih materija uzetih hranom, alkoholnim pićem ili pušenjem i…

Opširnije

INTENZIVNA NEGA

INTENZIVNA NEGA (engl. intensive care), soba ili jedinica za intenzivan nadzor, pra-ćenje i lečenje teško obolelih ili povređenih pacijenata.

Opširnije

INTENZITET

INTENZITET (engl. intensity), 1. vrednost vektorskih veličina; 2. energija po površini u jedinici vremena.

Opširnije

INTELIGENCIJA

INTELIGENCIJA (engl. intelligence), psihi-čka funkcija koja izražava misaonu asocijativnost. Sposobnost sjedinjavanja postojećeg znanja u svrhu snalaženja u novim situacijama ili za izdvajanje bitnog od nebitnog, sposobnost shvatanja, sposobnost apstraktnog mišljenja…

Opširnije

INTELEKTUALIZACIJA

INTELEKTUALIZACIJA (engl. intellectualization), rastavljanje na pojmove, naglašeno razmišljanje (mehanizam egoodbrane), svo-đenje nekog psihološkog problema na kognitivne dimenzije.

Opširnije

INTEGRALNI PROTEINI

INTEGRALNI PROTEINI (engl. integral proteins), proteini plazma membrane koji su utisnuti u fosfolipidni sloj membrane. Mogu biti na spoljašnjoj, unutrašnjoj strani membrane ili prolaziti kroz celu membranu. Mogu da budu…

Opširnije

INTEGRACIJA

INTEGRACIJA (engl. integration), 1. neurofiziološki, svojevrstan proces obrade svih nervnih impulsa koji preko hiljada sinapsi pristižu u telo nervne ćelije. Impulsi iz nekih sinapsi su ekscitacioni, a iz drugih inhibicioni,…

Opširnije

INSULINOM

INSULINOM (engl. insulinoma), redak tumor porekla ćelija pankreasa koje produkuju insulin.

Opširnije

INSULIN

INSULIN (engl. insulin), hormon b-ćelija Langerhansovih ostrvaca pankreasa koji učes-tvuje u metabolizmu organskih materija. Osnovu polipeptidne strukture insulina čine dva peptidna lanca, A (21 aminokiselina) i B (30 aminokiselina), povezana…

Opširnije

INSULA

INSULA (engl. insula, island, lat. insula), velikomoždano ostrvo. Jedan od režnjeva velikog mozga koji se nalazi u središnjem delu hemisfere, na dnu spoljašnje moždane jame. Velikomoždano ostrvo je u potpunosti…

Opširnije

INSUFLACIJA

INSUFLACIJA (engl. insufflation), uduvavanje praha, pare, gasa ili vazduha u telesne šupljine; kranijalna i. , ubacivanje vazduha u subduralni prostor i moždane komore; endotrahealna i. , uvođenje vazduha u traheju…

Opširnije

INSUFICIJENCIJA

INSUFICIJENCIJA (engl. insufficiention), nedovoljnost, nesposobnost funkcije organa ili tkiva da obavi svoju normalnu funkciju u cilju zadovoljavanja potrebe drugih organa ili tkiva koji od te funkcije zavise. Može biti izražena…

Opširnije

INSTRUMENTALNO USLOVLJAVANJE

INSTRUMENTALNO USLOVLJAVANJE (engl. operant conditioning), oblik učenja gde je subjekt, čovek ili životinja, naučen da motorno odgovara ili tehnički izvodi zadatak. Učenje radnje je svaki put vezano za nagra-đivanje ili…

Opširnije

INSTRUMENT ZA ŠIRENJE USNOG OTVORA

INSTRUMENT ZA ŠIRENJE USNOG OTVORA (engl. instrument for oral cavity dilating), konični otvarač u obliku zavrtnja, najčešće od akrilata, plasiran između zuba gornje i donje vilice, okretanjem povećava razmak između…

Opširnije

INSTRUMENT

INSTRUMENT (engl. instrument), 1. sredstvo kojim se može uraditi nešto; koje se koristi radi postizanja neke svrhe; 2. hirurški alat; 3. uređaj za prikazivanje ili zapisivanje.

Opširnije

INSTRUKCIJA

INSTRUKCIJA (engl. instruction), uputstvo, poučavanje, prenošenje znanja drugima. Iako nema semantičkih razloga (osnovno značenje je uređivanje), ustalila se upotreba koja se odnosi na nastavu i obuku veština.

Opširnije

INSTINKT

INSTINKT (engl. instinct), nagon; više ili manje složen obrazac urođenog, nenaučenog ponašanja kod koga postoji stalna, neprome-njiva povezanost serije pojedinačnih odgovora na specifičnu draž: bezuslovni refleks. Prisutan je kod svih…

Opširnije

INSPIRIJUMSKI REZERVNI VOLUMEN, IRV

INSPIRIJUMSKI REZERVNI VOLUMEN, IRV (engl. inspiratory reserve volumen, IRV), maksimalni volumen vazduha koji može biti inspiriran posle normalnog inspirijuma. Jednak je razlici inspiratornog kapaciteta i respiratornog (tidal) volumena.

Opširnije

INSPIRIJUMSKI MIŠIĆI

INSPIRIJUMSKI MIŠIĆI (engl. inspiratory muscles), mišići čija kontrakcija dovodi do inspirijuma; glavni i. m. pri normalnom disanju su dijafragma (abdominalni tip disanja) i spoljašnji interkostalni m. (kostalni tip disa-nja), a…

Opširnije

INSPIRIJUMSKI KAPACITET, IC

INSPIRIJUMSKI KAPACITET, IC (engl. inspiratory capacity), volumen gasa koji se može udahnuti maksimalnim inspirijumom posle pasivnog ekspirijuma; jednak je zbiru totalnog volumena (TV) i inspiratornog re-zervnog volumena (IRV).

Opširnije

INSPIRIJUM

INSPIRIJUM (engl. inspiration), aktivna faza respiracije; nastaje kontrakcijom inspiratorne muskulature, što dovodi do povećanja volumena grudnog koša i smanjenja alveolarnog pritiska u odnosu na atmosferski, pa vazduh struji u pluća…

Opširnije

INSPIRACIJA

INSPIRACIJA (engl. inspiratio), nadahnuće. Prvobitno teološki termin u smislu božanskog nadahnuća, u kome se bog pokazuje čoveku na natprirodan način. U opštoj upotrebi: podstrekač na stvaralački nagon. V . inspirijum.

Opširnije

INSPEKCIJA LEŠA

INSPEKCIJA LEŠA, postupak kojim lekar treba da dođe do sledećih informacija: da li na lešu postoje sveže povrede (oguljotine, krvni podlivi, rane i dr.); da pregledom i eventualno postmortalnim podacima…

Opširnije

INSPEKCIJA

INSPEKCIJA (engl. inspection), zapisivanje promena koje uočavamo pri pregledu bolesnika putem čula vida. Posmatranje bolesnika uvek je prvi i osnovni metod ispitivanja. Ovaj pregled može biti opšti i poseban. Sa…

Opširnije

INSOMNIJA

INSOMNIJA (engl. insomnia), nesanica, nemogućnost spavanja usled unutrašnjih razloga. Može biti trajnijeg oblika.

Opširnije

„IN SITU“

„IN SITU“ (engl. in situ), u početnom položaju, na mestu. 1. izraz se koristi u hirurškoj onkologiji (nauci o tumorima) i patologiji (nauci o organskim promenama pri nastanku i razvoju…

Opširnije

INSEMINACIJA

INSEMINACIJA (engl. insemination), uno-šenje, uz pomoć instrumenta, sperme u va-ginu u cilju zatrudnjivanja. Inseminacija se vremenski podešava sa danom u kome se očekuje ovulacija. Uzorak sperme se može uzeti od…

Opširnije

INSEKTICID

INSEKTICID (engl. insecticide), sredstvo za uništavanje insekata sa određenim stepenom selektivne toksičnosti prema insektima

Opširnije

INSEKT

INSEKT (engl. insect), zglavkar (arthropoda) sa tri para nogu; neke vrste imaju i krila. Me-dicinski značaj imaju kao prenosioci različitih zaraznih bolesti, bilo kao biološki vektori kada se infektivni agens…

Opširnije

INOZIN-5’-FOSFAT, IMP

INOZIN-5’-FOSFAT, IMP (engl. inosine-5’- -phosphate), mononukleotid koji nastaje iz hipoksantina, riboze i fosforne kiseline. Pro-izvod je deaminacije adenilne kiseline pri formiranju mokraćne kiseline.

Opširnije

INOZIN

INOZIN (engl. inosine), nukleozid, hipoksantin ribozid, koji nastaje hidrolizom inozin-5’-fosfata ili deaminacijom adenozina. Inozin je intermedijer u metaboličkom putu purina.

Opširnije

INOTROPIZAM

INOTROPIZAM (engl. inotropic), uticaj na snagu, odnosno kontraktilnost srca. Kontraktilnost, odnosno razvijenu silu za datu po-četnu dužinu srčanog mišića, možemo pove-ćati egzogeno (pozitivan inotropni uticaj), izvođenjem izovolumetrijskog maksimuma. Tako se…

Opširnije