Rak mokraćne bešike je 10. najčešći karcinom na svetu, sa procenjenim povećanjem učestalosti od čak 60% do 2040. godine.
Procenjuje se da u Srbiji svake godine, od raka mokraćne bešike, oboli od 2.500 do 2.700 pacijenata, sa od oko 1.000 preminulih. Srbija zauzima 10. mesto po incidenciji u Evropi i 4. mesto po stopi smrtnosti.
Faktori rizika za razvoj karcinoma, pa i raka mokraće bešike, su raznovrsni:
- Godine života – >90% slučajeva se javlja od 55 godina starosti i prosečan uzrast prilikom dijagnostikovanja je oko 70 godina.
- Pol – Češće se javlja kod muškaraca, i odnos je 3:1
- Pušenje – >3 puta veći rizik
- Etnička pripadnost – 2-puta je veća incidencija kod pacijenata bele rase nego kod Afroamerikanaca i Hispanoamerikanaca, za razliku od karcinoma prostate
- Genetika – Rak mokraćne bešike u porodičnoj anamnezi
- Hemikalije – Izloženost određenim hemikalijama na radnom mestu (benzidin)
- Hronične infekcije – Spadaju u najčešće uzročnike raka mokraćne bešike. Hronična iritacija zbog infekcije urinarnog trakta ili prisustvo kalkuloze u bubregu i mokraćnoj bešici
Urotelijalni karcinom je najčešći tip raka mokraćne bešike, i čini 90% slučajeva raka mokraćne bešike.
Rak mokraćne bešike se klasifikuje ćelijskom karakterizacijom primarnog tumora i invazijom na mišić mokraćne bešike. Invazija na mišić mokraćne bešike je granično mesto na osnovu koga možemo govoriti o stejdžingu bolesti, odnosno govoriti o mišićno-neinvazivnom i mišićno-invazivnom karcinomu mokraćne bešike. Oni imaju različitu prognozu bolesti, gde je mišićno-invazivni agresivniji i sa lošijom prognozom.
Nekoliko znakova i simptoma mogu ukazati na rak mokraćne bešike:
- Vidljiva ili nevidljiva krv u mokraći (hematurija koja je totalna, bezbolna, kapriciozna i intermitentna)
- Povećana učestalost mokrenja
- Opstrukcija ili bol prilikom mokrenja
- Gubitak apetita i/ili telesne težine (koji se javljaju kod uznapredovalog karcinoma mokraćne bešike kao deo paraneoplastičnog sindroma)
Dijagnoza raka mokraćne bešike se potvrđuje sledećim dijagnostičkim procedurama: pregledom urina, vizualizacijom mokraćne cevi i mokraćne bešike, uzorkom tkiva uzetim transuretralnom resekcijom tumora mokraćne bešike, kompjuterizivanom tomografijom (skenerom) i ultrazvukom.
Ukoliko primetite krv u mokraći javite se lekaru. To je alarmantan simptom za sumnju na rak mokraćne bešike.
Reference:
- Global Cancer Observatory, Globocan 2020
- Bladder Cancer: Statistics | Cancer.Net Pristupljeno Novembar 2023
- Bladder Cancer Risk Factors | Risk for Bladder Cancer | American Cancer Society Pristupljeno Novembar 2023
- Chalasani V et al. Can Urol Assoc J 2009;3(6 Suppl. 4):S193–8
- NCCN Bladder Cancer Guidelines v3.2023
- Bladder Cancer Symptoms – NCI Pristupljeno Novembar 2023.
