Defekt atrijalnog septuma

Defekt atrijalnog septuma definiše se kao delimični nedostatak pretkomorskog septuma koji omogućava protok krvi izmedu pretkomora.

Urodene srčane mane kod odraslih se dele na mane sa primarno levo-desnim šantom (defekt atrijalnog i ventrikularnog septuma, ductus arteriosus persistens), mane sa primarno desno-levim šantom (Tetralogija Fallot) i mane bez mešanja arterijske i venske krvi (koarktacija aorte).

DEFEKT ATRIJALNOG SEPTUMA

Definiše se kao delimični nedostatak pretkomorskog septuma koji omogućava protok krvi izmedu pretkomora.

Etiologija:

Urodena mana, nastala kao posledica nepravilnog srastanja i/ili nedostatka septuma primuma i septuma sekunduma. Fizički nedostatak dela atrijalnog septuma omogućava prelaz krvi iz leve u desnu pretkomoru (levo-desni šant), što dovodi do povećanja protoka krvi kroz pluća. Posledica povećanog protoka krvi jesu razvoj plućne hipertenzije i dilatacija desne komore. Kada pritisak u plućnoj cirkulaciji postane veći od pritiska u sistemskoj cirkulaciji, dolazi do obrtanja smera šanta, tako da krv iz desne pretkomore teče u levu (desno-levi šant). Ova pojava se naziva Eisenmengerov kompleks. Postoje tri tipa defekta atrijalnog septuma i to: tip primum (nalazi se nisko u septumu i to odmah ispod mitralne valvule, često je udružen sa rascepom prednjeg mitralnog listića), tip sekundum (najčešći, nalazi se na mestu fossae ovalis) i tip sinus venosum (nalazi se visoko u septumu, oko ušća gornje šuplje vene, često je udružen sa anomalnom drenažom plućnih vena).

Dijagnoza:

Bolesnici su često asimptomatski do treće ili četvrte decenije. Od tegoba se javljaju dispneja pri naporu, palpitacije i ponavljane respiratorne infekcije. U terminalnoj fazi javljaju se znaci i simptomi popuštanja desnog srca, dok se, kod reverzija šanta, javlja cijanoza. U fizičkom nalazu tipičan je nalaz sistolnog šuma nad plućnom arterijom (funkcionalna stenoza zbog povećanog protoka krvi), naglašena pulmonalna komponenta drugog srčanog tona (znak plućne hipertenzije) i fiksno udvajanje drugog srčanog tona. EKG može pokazati devijaciju srčane osovine u desno, hipertrofiju desne komore, blok desne grane Hisovog snopa i usporeno sprovodenje impulsa kroz AV čvor (AV blok razl ičitog stepena). RTG srca i pluća pokazuje dilataciju desnih srčanih šupljina i znake plučne hipertenzije. Ehokardiografija omogućava pouzdano utvrdivanje tipa defekta atrijalnog septuma i njegovu težinu. Težina se utvrduje na osnovu odnosa količine protoka krvi kroz plućnu i sistemsku cirkulaciju. Normalno je da je ovaj odnos približan jedinici, a kod velikih defekata atrijalnog septuma koji zahtevaju hiruršku korekciju, on je najmanje jedan i po prema jedan, što će reći da kroz plućnu cirkulaciju prode jedan i po put više krvi nego kroz sistemsku. Postojanje i veličina defekta atrijalnog septuma mogu se odrediti tokom kateterizacije i to odredivanjem saturacije kiseonika u više uzoraka krvi, uzetih sa različitih mesta u plućnoj cirkulaciji.

Terapija:

Terapija je, pre svega, hirurško zatvaranje defekta (direktna sutura ili patch plastika), a takode se može primeniti perkutano zatvaranje pojedinih vrsta defekata pomoću specijalno dizajniranih sistema (tzv. kišobrana). Kada dode do razvoja desno-levog šanta, zatvaranje defekta atrijalnog septuma je kontraindikovano.