Živite u inostranstvu?
Do termina kod lekara se čeka, a strani lekar ne poznaje lekove iz Srbije. Postavite pitanje lekaru iz Srbije, na svom jeziku — o leku koji koristite, svojim tegobama ili zdravlju roditelja u Srbiji. Odgovor stiže na Vaš mejl, besplatno.
Pitajte lekara iz SrbijeOdgovor lekara je informativan i ne zamenjuje pregled.
Vitalno-statistički pojmovi u pedijatriji — najkraće
- Živorođeno dete
- Plod koji posle odvajanja od majke diše ili pokazuje neki drugi znak života — kucanje srca, pulsiranje pupčanika ili jasan pokret voljnih mišića — bez obzira na trajanje trudnoće.
- Gestacijska dob
- Računa se od prvog dana poslednje normalne menstruacije do dana porođaja, a iskazuje u navršenim nedeljama i danima.
- Razdoblja
- Novorođenačko — do navršenih 28 dana. Postneonatalno — od 28 do 365 dana. Dojenačko — do navršenih 365 dana. Perinatalno — od navršene 22. nedelje trudnoće do navršenih 7 dana života.
- Mala porođajna težina
- Dete rođeno sa težinom manjom od 2.500 g.
- Nedonošče, doneseno, preneseno
- Nedonošče — trudnoća kraća od punih 37 nedelja. Doneseno — posle punih 37 nedelja (259 dana), a pre pune 42. (294 dana). Preneseno — sa punih 42 nedelje ili kasnije.
- Granica između mrtvorođenja i pobačaja
- Mrtvorođenim se smatra dete koje ispunjava bar jedan uslov: težina 500 g ili više, trudnoća 22 nedelje ili više, ili dužina 25 cm ili više. Ako nije ispunjen nijedan, reč je o pobačaju.
- Perinatalna smrtnost
- Broj mrtvorođene dece uvećan za broj živorođene koja su umrla pre navršenih 7 dana, na 1.000 ukupno rođene dece, na određenom području u kalendarskoj godini.
- Neonatalna smrtnost i smrtnost odojčadi
- Neonatalna — deca umrla pre navršenih 28 dana na 1.000 živorođene. Smrtnost odojčadi — umrla u prvoj godini na 1.000 živorođene.
- Šta ubija decu — razlika u svetu
- U zemljama u razvoju u prvoj godini vode proliv, infekcije disajnih puteva i veliki kašalj. U razvijenim zemljama vode uzroci vezani za trudnoću i porođaj, urođene mane i iznenadna smrt odojčeta, a od 1. do 4. godine nesreće.
Ovaj pregled je informativan i ne zamenjuje pregled kod lekara. Ceo tekst je ispod.
Živorođeno dete je potpuno istisnut ili izvađen plod začeća iz majke, bez obzira na trajanje trudnoće, koje nakon odvajanje diše ili pokazuje neki drugi znak života, npr. kucanje srca, pulsacije pupkovine ili uverljivo pokretanje voljnih mišića.
Gestacijska dob računa se od prvog dana poslednje normalne menstruacije do dana poroda, a iskazuje se u navršenim nedeljama i danima.
Dojenačko razdoblje: od rođenja do navršenih 365 dana života.
Novorođenačko razdoblje: od rođenja do navršenih 28 dana.
Postneonatalno razdoblje: od navršenih 28 dana do navršenih 365 dana.
Perinatalno razdoblje: vreme od navršene 22. nedelje gestacije do kraja ranog neonatalnog razdoblja, tj. do navršenih 7 dana života.
Porođajna težina je prva izmerena težina fetusa ili novorođenčeta nakon rođenja.
Dete male porođajne težine je dete (plod) rođeno s težinom manjom od 2500 gr.
Nedonešeno dete (nedonošče) je dete s gestacijom kraćom od punih 37 nedelja.
Doneseno dete je dete rođeno nakon punih 37 nedelja (259 dana), a pre pune 42. nedelje (pre 294. dana) gestacije.
Prenešeno dete je rođeno s pune 42 nedelje (294 dana) gestacije ili kasne.
Fetalna smrt (mrtvorođeno dete) je ono koje ima porođajnu težinu 500 gr ili veću, ili je nošeno pune 22 nedelje ili više, ili mu je telesna dužina 25 cm ili veća. Ako plod ne zadovoljava barem jedan od navedena tri uslova, posredi je pobačaj.
Mortinatalitet je broj mrtvorođenčadi s porođajnom težinom 1000 gr ili većom na 1000 ukupno rođene dece porođajne težine 1000 gr i više na određenom području u određenoj kalendarskoj godini.
Perinatalna smrtnost je broj mrtvorođene dece zbrojen s brojem živorođene ali umrle dece pre navršenih 7 dana na 1000 ukupno rođene dece na određenom području u određenoj kalendarskoj godini.
Neonatalna smrtnost je broj dece umrle pre navršenih 28 dana na 1000 živorođene dece na određenom području u određenoj kalendarskoj godini.
Smrtnost dojenčadi je broj umrle dece u prvoj godini na 1000 živorođene dece na određenom području u određenoj kalendarskoj godini.
Glavni uzroci perinatalne smrtnosti:
– fetalna: insuficijencija placente s IURR-om, intrauterine infekcije, teške urođene anomalije, komplikacije s pupčanikom, odljuštenje placente, fetalni hidrops;
– nedonoščad: sindrom novorođenačke dispneje, BPD, visok stepen nezrelosti, IHE, intraventrikularno krvarenje, urođene malformacije, infekcije, nekrotizirajući enterokolitis;
– donešena novorođenčad: urođene malformacije, novorođenačka asfiksija, porođajne traume, mekonijski aspiracijski sindrom, PP cirkulacija.
Vodećih sedam uzroka smrtnosti dojenčadi:
– sindrom novorođenačke dispneje,
– intrakranijalno krvarenje fetusa i novorođenčeta,
– USA,
– poremećaji vezani s nedonešenošću i malom porođajnom težinom,
– druge perinatalne bolesti respiratornih organa,
– nagla smrt dojenčeta,
– druge urođene anomalije.
Glavni uzroci smrtnosti dece prema dobi:
Zemlje u razvoju;
Dojenačka dob: proliv, respiracijske infekcije, pertusis, perinatalni uzroci, 1-4 godine: proliv, respiracijske infekcije i pneumonija, ospice,
5-14 godina: proliv, gripa, pneumonija, nasilne smrti i nesreće.
Razvijene zemlje:
Dojenačka dob: pre- i perinatalni uzroci: intrauterino zaostajanje rasta i nedonešenost, sindrom neonatalne dispneje, majčine komplikacije u vezi s placentom i pupkovinom, kongenitalne malformacije, iznenadna smrt dojenčeta, infekcije, nesreće,
1-4 godine: nesreće, kongenitalne anomalije, neoplazme, pneumonije i infekcije,
5-14 godina: nasilne smrti i nesreće, kongenitalne anomalije, bolesti srca i krvotoka.
Zdravstveni problemi dece i mladih od 5. do 20. godine: hronične bolesti (alergija, hronične respiratorne bolesti, maligne bolesti, dijabetes, HRI), nesreće, samoubistva, zarazne bolesti, spoljno prenosive bolesti, adolescentne trudnoće, psihosocijalni problemi.
Organizacija i provođenje zdravstvene zaštite majki i dece je sistem koji treba povezati sve faze razvoja deteta od pretkoncepcijskog, prenatalnog, perinatalnog i postnatalnog razdobolja do odrasle dobi u njezinoj reproduktivnoj fazi. To je zatvoreni krug zdravstvenih i socijalnih mera koji se temelji na načelu da je zaštita deteta nedeljiva od zaštite majke i porodice. Preduslov za njen kontinuitet je zdravstvena dokumentacija, kao i rad koji podrazumeva prekoncepcijsku zaštitu, prenatalnu zaštitu – preventivne mere u trudnoći, zaštiti dojenčadi i predškolske dece, kao i školske, te mladeži. Planiranje zdravstvenog sistema podrazumeva, uz evaluaciju troškova zdravstvene nege, i evaluaciju zdravstvenog sistema, potrebe za subspecijalizacijama unutar pedijatre, kao i potrebe za kontinuiranom edukacijom u ovoj oblasti.
