Neurogena disfunkcija mokraćnog sistema

Neurogenu disfunkciju donjeg mokraćnog sistema (neurogena bešike) karakterizira pomanjkanje osećaja punoće bešike, nesposobnost njegovog periodičnog voljnog pražnjenja i inkontinencija. Izazivaju je različite bolesti, kao urođene i stečene lezije mozga, kičmene moždine, perifernih nerava i intramuralnih pleksusa. Neke od njih su očite odmah po rođenju, poput melodisplazije Suprotno tome, druge bolesti su prikrivene i otkrivaju se samo pažljivim promatranjem i ispitivanjem.

Podela Kao rezultat različite etiopatogeneze i kliničke slike bolesti nastalo je više naučnih podela neurogene disfunkcije bešike. Jedne od njih za osnovu uzimaju etiološke faktore, a druge tip neurološke lezije (lezija donjeg i gornjeg motornog neurona). Lezija donjeg motornog neurona dovodi do atoničnog mokraćnog bešike. Oštećenje gornjeg motornog neurona izaziva spastičku (re-fleksnu) neurogenu disfunkciju bešike. U kliničkoj praksi najprihvatljivija je podela zasnovana na aktuelnoj urodinamičkoj situaciji donjeg mokraćnog sistema. Na osnovu nalaza urodinamičke studije funkcija bešike i sfinktera uretre označavaju se normalnim, prekomernim (hiperrefleksija) i slabim ili odsutnim (hipo-(a)refleksija). Među njima moguće su razne kombinacije disfunkcije mehura i uretre. Ako su detrusor i sfinkter uretre pogođeni na isti način, govori se o dissinergiji (nekoordinaciji). Kada su pogođeni različito, tako da se arefleksija jedne komponente kombinira s hiperrefleksijom druge komponente, radi se o sinergiji (koordinaciji). Najveću opasnost za gornji mokraćni sistem predstavlja dissinergija. U tom slučaju se razvija funkcionalna intravezikalna opstrukcija s povećanim intravezikalnim pritiskom. Pod uticajem toga nastaje hidrouretro-nefroza i VUR s progresivnim oštećenjem bubrežne funkcije.

Dijagnoza Dete s neurogenom disfunkcijom bešike je složen klinički problem. Pored disfunkcije donjeg urinarnog sistema, izvestan broj aficirane dece ima disfunkcije creva, genitalne probleme, neurološki deficit, ortopedske defor mitete donjih ekstremiteta i intelektualni hendikep. Složenost date problematike iziskuje multidisciplinarni pristup u dijagnostici i lečenju pacijenata (pedijatar nefrolog, neurolog, hirurg, ortoped, psiholog i socijalni radnik). Kada se posumnja na neurogenu disfunkciju bešike kod deteta – pacijenta, neophodno je od roditelja uzeti detaljnu anamnezu, obaviti opći pedijatrijski pregled, s posebnom pažnjom usmerenom na inspekciju genitalija i kože lumbo-sakralnog predela, i iscrpan neurološki status. Opservacija uriniranja je sastavni deo pregleda. Svako dete sa sumnjom na neurogeni mehur, nakon mikce, podvrgava se proveri kateterom da li ima rezidualnog urina i u kojoj količini. Od kliničkih pretraga radi se kompletna laboratorijska evaluacija hemizma krvi i urina radi procene trenutne bubrežne funkcije i eventualne urinarne infekcije. Radiološka obrada urinarnog sistema obuhvata UZ mokraćnog sistema, MCUG, IVU i radioizotopske pretrage. Urodinamsko ispitivanje tačno definira neurološku leziju i određuje racionalni plan za terapiju.

 Lečenje Ciljevi terapije neurogene disfunkcije bešike su:

1) osigurati ba-lansiranu vezikoureteralnu funkciju;

2) osigurati pražnjenje bešike 4-6 puta u 24 sata (čista intermitentna kateterizacija mokraćnog bešike);

3) sprečiti bu-brežno oštećenje i urinarnu infekciju;

4) omogućiti socijalno prihvatljivu konti-nenciju; i

5) izbeći korištenje katetera, lekova i hirurških procedura, posebno urinarne diverze, ako ne postoje jasne indikacije za njihovu upotrebu.

Četiri najčešća tipa neurogene disfunkcije bešike imaju različitu kliničku sliku i terapijski pristup, što je u domenu lekara specijaliste.