ACE INHIBITOR

ACE INHIBITOR (engl. angiotensin converting enzyme inhibitor), neki od velikog broja lekova koji se koriste za lečenje hipertenzije i srčane slabosti. ACE inhibitori koče aktivnost enzima koji pretvara neaktivni angiotenzin…

Opširnije

ABULIJA

ABULIJA (engl. abulia), insuficijencija volje, u vidu nemogućnosti donošenja odluka. Javlja se kod depresije, neuroza, ali i shizofrenije. O abuliji se u praksi ne može govoriti u slučaju stupora, konfuznih…

Opširnije

ABRUZZEOV i ERIKSONOV SINDROM

ABRUZZEOV i ERIKSONOV SINDROM (engl. Abruzze and Erikson syndrome), sindrom koji se manifestuje pojavom koloboma očnih kapaka, gluvoćom, patuljastim rastom i blažim oblicima radijalnih sinostoza; tipična je pojava rascepa nepca,…

Opširnije

ABRUPCIJA PLACENTE

ABRUPCIJA PLACENTE (engl. placental abruption lat. abruptio placentae), prevremeno odvajanje normalno postavljene placente. Može da se desi u svakom trenutku tokom čitave trudnoće, ali se obično dešava pri kraju graviditeta.…

Opširnije

ABRAZIJA

ABRAZIJA (engl. abrasion), 1. istrošenost, oštećenost supstance ili strukture tokom mehaničkog procesa kao što je mlevenje, brušenje, struganje; 2. ogoljenost nekog dela tela pri čemu je kožna ili sluzokožna membrana…

Opširnije

ABORTIVNA INFEKTIVNA BOLEST

ABORTIVNA INFEKTIVNA BOLEST (engl. abortive infectious disease), nepotpuno razvijena ili nepotpuno izražena infektivna bolest kratkog trajanja (etimološki, u prenesenom smislu „nedonesena”, od latinskog abortivus = nedonošče). Dakle, kratkotrajno blago oboljenje,…

Opširnije

ABLACIJA RETINE

ABLACIJA RETINE (engl. retinal detachment), patološko stanje koje karakteriše odlubljenje unutrašnje očne opne (mrežnjače). Pri tom, oštrina vida se proporcionalno smanjuje sa povećanjem akumulirane količine tečnosti ispod mrežnjače, koja se…

Opširnije

ABIOTIČAN

ABIOTIČAN (engl. abiotic), ekološki faktori sredine u kojoj organizmi obitavaju. Abiotični faktori su temperatura, vlažnost, svetlost, vazdušna strujanja, orografski i edafski faktori. Organske vrste u prirodi nalaze se u stalno…

Opširnije

ABIOGENEZA

ABIOGENEZA (engl. abiogenesis), prema hipotezi Oparina (1922) pojavi života prethodio je dug period hemijske evolucije. U primitivnoj atmosferi bili su prisutni vodonik, kiseonik, ugljenik i azot, četiri ključna elementa čije…

Opširnije

ABETALIPOPROTEINEMIJA

ABETALIPOPROTEINEMIJA (engl. abetalipoproteinemia), redak genetski poremećaj koji se prenosi autozomno recesivno, a karakteriše ga apsolutna deficijencija betalipoproteina (LDL), prebetalipoproteina (VLDL) i hilomikrona. Smatra se da je posledica deficijentne sinteze apoproteina…

Opširnije

ABERACIJA

ABERACIJA (engl. aberration), promena u broju i strukturi hromozoma vidljiva pod svetlosnim mikroskopom. Postoje numeričke hromozomske aberacije koje mogu biti poliploidije, kada se uvećava ceo hromozomski set pa se sreću…

Opširnije

ABDUKCIJA

ABDUKCIJA (engl. abduction), pokret pri kome se deo tela, ekstremitet ili deo ekstremiteta odmiče od srednje linije tela ili od srednje linije šake ili stopala. Kada je reč o pokretu…

Opširnije

ABDOMINOPLASTIKA

ABDOMINOPLASTIKA (engl. abdominoplasty), plastika trbušnog zida, odnosno pokrivanje ili rekonstrukcija defekata na prednjem trbušnom zidu, mobilizacijom i preklapanjem režnjeva okolnog tkiva, (češće), a ređe ugrađivanjem organizmu stranog ili veštačkog materijala.…

Opširnije

ABDOMINOCENTEZA

ABDOMINOCENTEZA (engl. abdominocentesis, abdominal paracentesis), punkcija trbušne duplje specijalnom iglom, koristi se u dijagnostičke i terapijske svrhe najčešće radi ispitivanja sadržaja trbušne tečnosti (krv, gnoj, crevni sadržaj, pankreasni sok itd.).…

Opširnije

ABDOMINALNI BOL

ABDOMINALNI BOL (engl. abdominal pain), veoma čest simptom koji se javlja u svakom uzrastu, uključujući i novorođenčad. Uzroci su mnogobrojni i raznovrsni: bolesti gastrointestinalnog trakta, drugih intraabdominalnih i ekstraabdominalnih organa;…

Opširnije

ABDERHALDEN-FANCONIEV SINDROM

ABDERHALDEN-FANCONIEV SINDROM (engl. Abderhalden-Fanconi syndrome), sindrom koga karakterišu osteomalacija, renalna glukozurija, aminoacidurija, fosfaturija, cistične formacije celog tela. Već u periodu od 4 – 6. meseca nastaje poremećaj u razviću sa…

Opširnije

AASE-SMITTOV SINDROM

AASE-SMITTOV SINDROM (engl. Aase-Smitt syndrome), sindrom koga karakterišu hidrocefalus, deformiteti na usnim školjkama, iščašenja kukova i manje značajna odstupanja, kao i u izvesnom procentu pojava rascepa nepca. Način nasleđivanja je…

Opširnije

AARS-KOG-SCOTTOV SINDROM

AARS-KOG-SCOTTOV SINDROM (engl. Aars-kog syndrome, Aars-kog-Scott syndrome), nasledna, X-vezana, recesivna bolest. Karakterišu ga manja visina tela, kraniofacijalne, akralne, genitalne, skeletne i orofacijalne abnormalnosti. Glavne kraniofacijalne anomalije su hipertelorizam, antimongoloidne palpebralne…

Opširnije

AARSKOGOV-SCOTTOV SINDROM

AARSKOGOV-SCOTTOV SINDROM (engl. Aarskog syndrome, Aarskog-Scott syndrome), nasledna, X-vezana, recesivna bolest. Karakterišu ga manja visina tela, kraniofacijalne, akralne, genitalne, skeletne i orofacijalne abnormalnosti. Glavne kraniofacijalne anomalije su hipertelorizam, antimongoloidne palpebralne…

Opširnije

AASEOV SINDROM

AASEOV SINDROM (engl. Aaes syndrome), porodični sindrom, nepoznate etiologije. Karakterišu ga hipoplastična anemija, leukopenija, retardacija razvića, trofalangealni palac, blaga radijalna hipoplazija, uzana ramena, zakasnelo srastanje fontanela, kardiovaskularni defekti i hepatosplenomegalija.…

Opširnije

Arteritis

arteritis, zapaljenje arterija; a. brachiocephalica, bolest bez pulsa; a. cranialis, a. temporalis; a. deformans, hronični endarteritis u kojem postoji veliko taloženje soli kalcijuma u zidu arterija; a. gigantocellularis a. temporalis;…

Opširnije

Arteriovenske anastomoze

Arteriovenske anastomoze, kratki sudovi koji direktno spajaju arteriole s venulama, pa krv mimoilazi kapilare. Odlikuju se razvijenim mišićnim slojem i velikim brojem vazokonstriktornih nervnih vlakana.

Opširnije

Arteriosinusoidni sudovi

Arteriosinusoidni sudovi, sudovi slični kapilarima kojima se krv iz svih delova srca izuzev Ieve komore vraća u šupljine srca.

Opširnije

Arterioskleroza

Arteriosclerosis, arterioskleroza, zajednički pojam za grupu bolesti u kojima postoji zadebljanje arterijskog zida, kao i gubljenje njegove elastičnosti. Tri glavne grupe a. čine: ateroskleroza, Mönckebergova a. i arterioloskleroza; a. cerebralis,…

Opširnije

Arteriola

Arteriola, mala arterija, krajnji ogranak arterije koji prelazi u kapilar.

Opširnije

Arteriografija

Arteriographia, arteriografija, rendgensko snimanje arterija posle ubrizgavanja pozitivnog kontraštnog sredstva neposredno u arteriju. A. ima dijagnostički značaj, naročito u izvesnim oboljenjima i povredama arterija (endarteriitis obliterans, embolija, aneurizma, povreda, ruptura).

Opširnije

Arterijski pritisak

Arterijski pritisak, pritisak u velikim arterijama koji za vreme svakog srčanog ciklusa u odraslog čoveka dostiže maksimum od oko 120 mm Hg (sistolički pritisak) i pada do minimuma od oko…

Opširnije

Arterijalizacija

Arterijalizacija, pretvaranje venske krvi u arterijsku u plućnom krvotoku, pri čemu se venska krv zasićuje kiseonikom uz oslobañanje ugljen-dioksida; a. venačne arterije, spajanje aorte s venačnim sinusom pomoću presada, tako…

Opširnije

Arteriektomija

Arteriectomia, arteriektomija, isecanje začepljenog dela arterije koje se primenjuje u slučaju obliterantnog endarteritisa (jedna od Lericheovih operacija). Cilj joj je da se ukloni ožiljačno promenjena i obliterisana arterija kao polazno…

Opširnije

Arterija

Arteria, arterija, odvodnica, krvni sud koji odvodi krv od srca ka organima tela. Anastomotične arterije grade spojnice s granama susednih arterija i omogućuju uspostavljanje pobočnog krvotoka. Završne arterije se ne…

Opširnije

Arsenska trovanja

Arsenska trovanja, trovanja koja nastaju pri unošenju toksičnih količina arsena. Akutno trovanje nastaje pri oralnom unošenju velike količine arsena, obično belog arsenika (sićana). Smrt može nastupiti posle 1-3 dana. Hronično…

Opširnije

Arsenovodonik

Arsenovodonik, hidrid arsena, AsHa, kratkotrajan, nestabilan nervni i krvni bojni otrov; bezbojan gas, u čistom stanju skoro bez mirisa, a raspadanjem daje miris na beli luk. Zbog velike ispar ljivosti…

Opširnije

Arsenizam

Arsenizam, profesionalno trovanje arsenom; javlja se pri proizvodnji pariški zelenog, u industriji stakla i porculana itd. Kao posledica trovanja razvija se pone kad i rak pluća, a dolazi i do…

Opširnije

Aritmija

Arrhythmia, aritmija, odsustvo, nepravilnost ritma; a. absoluta, potpuno nepravilan ritam srčanih komora usled lepršanja ili treperenja pretkomora. Sin. a. completa; a. oordis, aritmičan rad srca; a. extrasystolica, povremeni nepravilan srčani…

Opširnije

Arenoblastom

Arrhenoblastoma, arenoblastom, opaki tumor heteroseksualnog karaktera u devojčica, nastao od mezenhimnih, muški determlnisanih ćelija sa znatno povećanim izlučivanjem androgena, što ima kao posledicu maskulinizaciju prevremeno polno razvijene ženske jedinke.

Opširnije