Pojmovi na f

FIZIOLOŠKI OBROK

FIZIOLOŠKI OBROK , (engl. physiological meal), obrok koji sadrži u odgovarajućem odnosu energetske komponente ugljene hidrate, masti i proteine, odgovarajuću količinu dijetnih vlakana, minerala, vitamina i oligoelemenata. Ugljeni hidrati čine…

Opširnije

FIZIOLOŠKA ISHRANA

FIZIOLOŠKA ISHRANA , ishrana putem koje se u organizam unosi adekvatna količina energije, bar minimum proteina sa svim esencijalnim aminokiselinama, odgovarajuća koli-čina ugljenih hidrata, esencijalne masne kiseline, dijetna vlakna, vitamini,…

Opširnije

FIZIKALNA TERAPIJA

FIZIKALNA TERAPIJA (engl. physical therapy), deo fizikalne medicine koja podrazumeva primenu fizičkih agenasa u lečenju. Tako npr., elektrostimulacija se primenjuje za aktiviranje paralitičkih i jačanje zdravih mišića, masaža se primenjuje…

Opširnije

FIZIKALNA REHABILITACIJA

FIZIKALNA REHABILITACIJA (engl. phy-sical rehabilitation), primena fizičkih metoda (vežbanje, primena vode, vazduha, svetlosti, toplote ili hladnoće, elektriciteta i elektromagnetskog zračenja), u cilju vraćanja radne sposobnosti osobama kod kojih je ta…

Opširnije

FIZIKALNA MEDICINA

FIZIKALNA MEDICINA (engl. physical medicine), medicinska disciplina koja se bavi proučavanjem biološkog dejstva pojedinih oblika fizičke energije i njihovom primenom u lečenju, dijagnostici i profilaksi. Deli se na fizikalnu terapiju,…

Opširnije

FIZIČKA VELIČINA

FIZIČKA VELIČINA (engl. physical quantity), količina ili funkcija koja predstavlja merljivo svojstvo materije. Veličine su, npr., masa, zapremina, sila, ureja, glikemija itd. jer svaka od njih ima svoju jedinicu. Veličine…

Opširnije

FIZIČKA POVREDA

FIZIČKA POVREDA , povreda (v. povreda) nastala usled dejstva fizičkog agensa na celo telo ili delove tela. Pod fizičkim agensima se podrazumevaju: visoka ili niska temperatura (v. termičke povrede), tehnički…

Opširnije

FIZIČKA AKTIVNOST

FIZIČKA AKTIVNOST (engl. physical activity), svaki pokret tela u kome učestvuje skeletna muskulatura, a koji rezultira utroškom energije. U svakodnevnom životu razlikuju se profesionalna fizička aktivnost (posao), sportska, rekreativna, poslovi…

Opširnije

FITOVANJE

FITOVANJE (engl. fitting), podešavanje matematičkih funkcija sa eksperimentalnim podacima medicinskih merenja u cilju izdvajanja pojedinih fizioloških parametara iz dijagnostičke studije. Koristi se u procesu interpretacije mnogih dijagnostičkih studija, naročito u…

Opširnije

FITOTERAPIJA

FITOTERAPIJA (engl. phytotherapy), lečenje biljnim preparatima. U okvirima alternativne medicine i na talasu ekološkog pokreta promovišu se prednosti prirodnih preparata nad lekovima koji se dobijaju sintetskim putem, mada bez dovoljno…

Opširnije

FITAT

FITAT , inozitol heksafosforna kiselina; u obliku kalcijumove ili kalajne soli i obeležena sa 99mTc. U nuklearnoj medicini služi za statičku scintigrafiju i emisionu tomografiju (SPET) jetre. 

Opširnije

FISURA

FISURA (engl. fissure, lat. fissura), pukotina. Dubok usečeni deo, žleb ili pukotina koja se nalazi između pojedinih mekotkivnih tvorevina, organa ili koštanih struktura. F. horizontalis pulmonis (engl. horizontal f. of…

Opširnije

FISTULA

FISTULA (engl. fistula), kanal ili komunikacija, najčešće između dva unutrašnja organa ili od unutrašnjeg organa do spoljne površine tela koji nije fiziološki. Najčešće se naziva prema organima i delovima tela…

Opširnije

FISIJA

FISIJA (engl. fission), 1. cepanje, razdvajanje, deoba; 2. nuklearna fisija je proces cepanja teških atomskih jezgara na više jezgara. Najčešći uzrok fisije je nestabilnost težih jezgara (neravnoteža broja protona i…

Opširnije

FINKELSTEINOV ZNAK

FINKELSTEINOV ZNAK (engl. Finkelst-ein’s sign), znak De Quervainovog tendovaginitisa. Vrši se pasivna ulnarna devijacija ručja bolesnika, koja u slučaju postojanja bolesti izaziva oštar bol u korenu palca. 

Opširnije

FINASTERID

FINASTERID (engl. finasteride), sprečava pretvaranje testosterona u još aktivniji dihidrotestosteron u tkivu prostate. Time se postepeno smanjuje veličina prostate, ubla-žavaju tegobe i poboljšava protok mokraće. Koristi se oralno za lečenje…

Opširnije

FIMBRIJA

FIMBRIJA (engl. fimbria), končasta izraslina na površini nekih bakterija (najčešće Gram- -negativnih). Označene su i kao pili. Izrastaju iz citoplazmatske membrane i probijaju ćelijski zid na površini bakterijske ćelije. Fimbrije…

Opširnije

FILUM

Šta je Filum? (engl. filum, lat. filum), končić. Tanka, nežna i duga anatomska struktura. F. terminale (engl. terminal f., lat. f. terminale), tanak, završni glijalno-vezivni snop kičmene moždine koji polazi…

Opširnije

FILTRACIONA MEMBRANA GLOMERULA

FILTRACIONA MEMBRANA GLOMERULA (engl. glomerular filtration membrane, barier), filtraciona barijera, krvno-urinarna barijera. Sastoji se od tankog, fenestriranog endotela glomerularnih kapilara, glomerularne bazalne membrane i stopalastih produžetaka podocita. Zahvaljujući hemodinamskim uslovima…

Opširnije

FILTRACIJA

FILTRACIJA (engl. filtration), proces odvajanja čvrste, suspendovane supstance iz tečnosti ceđenjem kroz filter. Filter je porozna sredina lako propustljiva za tečnost. Tečnost koja se filtrira nazivamo suspenzija, a tečnost koja…

Opširnije

FILTER PAPIR

FILTER PAPIR (engl. filter paper), specijalni papir koji se koristi kao filter u levku ili kao potporni medijum za hromatografiju ili elektroforezu

Opširnije

FILOVIRUSI

FILOVIRUSI, porodica virusa koja je dobila ime prema latinskoj reči filum što značI nit, najmanja porodica RNK virusa u kojoj se nalaze samo dva virusa: Ebola (reka u Zairu) i…

Opširnije

FILOPODIJE

FILOPODIJE , tanki citoplazmatski produžeci makrofagnih ćelija. Pretpostavlja se da služe za „usidravanje“ makrofaga radi efikasne fagocitoze

Opširnije

FILIFORMAN, KONČAST

FILIFORMAN, KONČAST (engl. filiform), koji je u vidu niti, konca (npr. Actinomycetes, Gram-pozitivni anaerobni štapićI koji imaju tendenciju grupisanja u vidu niti, filamenata). 

Opširnije

FILICIDIUM

FILICIDIUM, ubistvo deteta od strane majke ili oca u periodu od rođenja do puberteta (v. čedomorstvo i deteubistvo).

Opširnije

FILGASTRIM

 FILGASTRIM (engl. filgastrim), stimulator hematopoeze u kostnoj srži. Naročito sti-muliše stvaranje neutrofilnih granulocita i njihov prelazak u cirkulaciju. Koristi se za le-čenje neutropenije kod bolesnika koji dobijaju hemioterapiju zbog nemijeloidnog…

Opširnije

FILARIJAZA

FILARIJAZA (engl. filariasis), obuhvata grupu oboljenja izazvanih nematodama iz familje Filaroide, koje napadaju limfatični sistem, površna i duboka vezivna tkiva, oči i ređe druge organske sisteme (pluća, nervi sistem). Bolest…

Opširnije

FILARIJA

FILARIJA (engl. filaria), rod nematoda, potkolo valjkastih crva Nemathelmintes. Parazitiraju u potkožnom tkivu, krvi i lim-fnom sistemu životinja i čoveka prouzrokujući filarijazu. Odvojenih su polova, cilindričnog tela sa suženim krajevima,…

Opširnije

FILAMENT

FILAMENT (engl. fillament), 1. anatomski: nit, vlakno, končasta anatomska struktura; 2. hirurški konac (v. šav, hirurški konac). 

Opširnije

FILADELFIJA HROMOZOM

FILADELFIJA HROMOZOM (engl. Phila-delphia chromosome), citogenetska abnormalnost koja predstavlja recipročnu translokaciju genetskog materijala, dugog kraka hromozoma 22 i hromozoma 9. Prisutna je kod 95% bolesnika sa hroničnom mijeloidnom leukemijom a…

Opširnije

FILA OLFAKTORIJA

FILA OLFAKTORIJA , (engl. olfactorial fila), snopovi amijelinskih nervnih vlakana, aksona olfaktivnih ćelija. Nemaju mijelinski omotač i obavija ih samo Schwannova košuljica. Jedna Schwannova ćelija može svojom citoplazmom da obuhvati…

Opširnije

FIKSNI ORTODONTSKI APARAT

FIKSNI ORTODONTSKI APARAT, aparat za lečenje ortodonskih nepravilnosti koji se fiksira na zube metalnim prstenovima ili posebnom tehnikom

Opširnije

FIKSIRANO-NEPOKRETNO STANJE

FIKSIRANO-NEPOKRETNO STANJE (engl. locked inside syndrome), neurološka bolest koja je posledica oštećenja supranuklearnog mozga, a manifestuje se pojavom oduzetosti sva četiri ekstrmiteta, pri čemu je svest očuvana. Bolesnik je nepomičan,…

Opširnije

FIKSACIJA VILICA

FIKSACIJA VILICA (engl. fixation of jaw, arch bar fixation), kod preloma vilica i hirurških korekcija deformiteta vilica, fragmenti se reponiraju, a imobilizacija i fiksacija se postižu plasiranjem žičanih udlaga i…

Opširnije

FIKSACIJA KOMPLEMENTA

FIKSACIJA KOMPLEMENTA (engl. complement fixation), imunološka reakcija u kojoj se antigen vezuje sa antitelom i njegovim komplementom, uzrokujući inaktiviranje ili “fiksiranje” faktora komplementa. Reakcija fiksacije komplementa može se testirati u…

Opširnije

FIKSACIJA

FIKSACIJA (engl. fixation), procedura koja ima za cilj da očuva ćelije, tkiva i organe u što boljem stanju od trenutka uzimanja do dalje pripreme za svetlosnu i elektronsku mikro-skopiju. Idealna…

Opširnije

FIBULA

FIBULA (engl. fibula, fibular bone, lat. fibula), lišnjača. Spoljašnja, tanja kost potkolenice, koja se gornjim okrajkom spaja sa gole-njačom, a donjim sa golenjačom i skočnom kosti. Tela lišnjače i golenjače…

Opširnije

FIBROZNI PRSTENOVI SRCA

FIBROZNI PRSTENOVI SRCA (engl. annuli fibrosi cordis), četiri prstena gustog vezivnog tkiva koji okružuju atrioventrikularne otvore i otvore aorte i pulmonalnog stabla. Desni i levi atrioventrikularni prsten sa prstenom aorte…

Opširnije

FIBROZNA DISPLAZIJA

FIBROZNA DISPLAZIJA (engl. dysplasia fibrosa, lat. dysplasia fibrosa polyostotica, syndroma Albright), bolest kostiju sa fibrozno- -cističnim promenama, pojačanom pigmenta-cijom kože i preranom polnom zrelošću, v. fibrodisplazija

Opširnije

FIBROZA PLUĆA

FIBROZA PLUĆA (engl. lung fibrosis), stvaranje vezivnog, fibroznog tkiva u plućima kao terminalni stadijum mnogih plućnih obo-ljenja (v. alergijski alveolitis, sarkoidoza, tuberkuloza). Dovodi do insuficijencije ventilacije restrikcijskog tipa i respiratorne…

Opširnije