INFEKTIVNA BOLEST

INFEKTIVNA BOLEST (engl. infective disease), bolest koja je nastala kod osetljivog organizma pod dejstvom infektivnog agensa, klice (bakterije, rikecije, virusi, gljive, protozoe itd.), koji su ma kojim putem prodrli u…

Opširnije

INFEKCIJSKI ARTRITIS

INFEKCIJSKI ARTRITIS (engl. infectious arthritis), upala zglobova prouzrokovana mikroorganizmima. Najčešći prouzrokovači su bakterije (najčešće stafilokoke, u 80% slučajeva), virusi, gljivice i paraziti koji u zglob dospevaju hematogenim putem, posle traume,…

Opširnije

INFEKCIJE GORNJEG RESPIRATORNOG TRAKTA

INFEKCIJE GORNJEG RESPIRATORNOG TRAKTA (engl. infection of upper part of respiratory tract), gornji respiratorni trakt obuhvata nos, nazofarings, usta, ždrelo i grk-ljan. Mogući su svi tipovi infekcije, najčešće virusne etiologije.…

Opširnije

INFEKCIJA UGLA USANA

INFEKCIJA UGLA USANA (lat. angulus infectiosus oris), žvale, perlehe, heilitis angularis; javlja se jednostrano ili obostrano. Za-razna je, uzročnici su bakterije (streptokoke i stafilokoke) i gljivice (kanndida). Infekciju pospešuje vlaženje…

Opširnije

INFEKCIJA RESPIRATORNOG TRAKTA

INFEKCIJA RESPIRATORNOG TRAKTA (engl. respiratory tract infection), infekcija disajnih puteva uzrokovana patogenim mikroorganizmima (bakterijama, virusima, gljivicama itd.).

Opširnije

INFEKCIJA HANTAN VIRUSOM

INFEKCIJA HANTAN VIRUSOM (engl. haemorragic fever with renal syndrome), v. hemoragična groznica sa bubrežnim sindromom

Opširnije

INFEKCIJA

INFEKCIJA (engl. infection), prodiranje i razvoj ili razmnožavanje infektivnog agensa, u organizmu čoveka ili životinje. Infekcija nije sinonim za infektivnu bolest; njen tok može da bude inaparentan, supklinički (neprimetan) bez…

Opširnije

INFARKT PLUĆA

INFARKT PLUĆA (engl. pulmonary infarction), nekroza plućnog parenhima kao posle-dica tromboembolije plućne arterije ili njenih grana. Prate ga znaci zapaljenja, pleuralni bol i pleuralni izliv.

Opširnije

INFARKT MIOKARDA

INFARKT MIOKARDA (engl. miocardial infarction), srčani udar, nekroza dela mišićnog tkiva srca, odnosno dela srčanog mišića zbog naglog prekida cirkulacije u jednom delu srčanog mišića, uzrokovanog okluzijom jedne od koronarnih…

Opširnije

INFARKT INTRAARTERIJSKI

INFARKT INTRAARTERIJSKI (engl. anemic infarction), nekrozno mesto u organizmu usled opstrukcije krvnog suda. Predstavlja naglo zapušenje krvnog suda izraženo izumiranjem tkiva usled arterijske embolije ili tromboze, kome se pridružuje vazospazam…

Opširnije

INFARKCIJA

INFARKCIJA (engl. infarction), patološki proces izumiranja tkiva u regionu pripadajuće arterije, koja je okludirana (zapušena) embolusom ili trombom (često u kombinaciji sa spazmom ili vazokonstrikcijom krvnog suda na mestu njegove…

Opširnije

INFANTILNI GLAUKOM

INFANTILNI GLAUKOM (engl. congenital glaucoma), kongenitalni glaukom; povećanje intraokularnog pritiska zbog poremećene raz-vijenosti komornog ugla, a time i povećanje otpora oticanju komorne tečnosti. Javlja se u prvim mesecima života i…

Opširnije

INFANTILIZAM

INFANTILIZAM (engl. infantilism), detinjasto ponašanje, nedozrelost. U francuskoj terminologiji koristi se termin puerilizam. U različitim oblicima javlja se kod psihoza, neuroza ili kod potpuno zdravih ličnosti u uslovima frustracije, koja…

Opširnije

INERCIJA

INERCIJA (engl. inertia), svojstvo materije da ostane u stanju mirovanja ili uniformnog kretanja po pravolinijskoj putanji, ukoliko na nju ne počne da deluje neka spoljašnja sila.

Opširnije

INDUKCIJA POROĐAJA

INDUKCIJA POROĐAJA, veštačko izazivanje kontrakcija materice radi završavanja porođaja vaginalnim putem. Vrši se najčešće kod nekih oblika rizične trudnoće, kada plodu preti opasnost po život od njegovog daljeg zadržavanja u…

Opširnije

INDOMETACIN

INDOMETACIN (engl. indomethacin), nesteroidni antiinflamatorni lek, derivat sirćetne kiseline. Primenjuje se u simptomatskoj tera-piji reumatskih i drugih oboljenja sa izra-ženom inflamacijom. Suzbija bol i znake zapaljenja, ali ne usporava progresiju…

Opširnije

INDOLSIRĆETNA KISELINA

INDOLSIRĆETNA KISELINA (engl. indolacetic acid), metabolit triptofana. Izlučuje se urinom u povećanoj količini kod osoba sa fenilketonurijom.

Opširnije

INDOL

INDOL (engl. indole), heterociklično jedinjenje sa kondenzovanim benzolovim i pirolovim prstenom; derivat aminokiseline triptofana koji se izlučuje urinom i fecesom. Promenjeni nivoi indola u urinu imaju dijagnostički značaj.

Opširnije

INDIREKTNA STANDARDIZACIJA

INDIREKTNA STANDARDIZACIJA (engl. indirect standardization), 1. postupak formiranja uporedivih fiktivnih opštih stopa nekog vitalnog događaja (npr. smrtnosti) za različite populacije. Metod se primenjuje kada se ne raspolaže stopama (smrtnosti), već…

Opširnije

INDIKATOR

INDIKATOR (engl. indicator), organsko jedi-njenje (često boja) koja ukazuje na prisustvo neke supstance ili njene koncentracije na osnovu promene boje. Boja se menja kada se kiseli oblik boje indikatora promeni…

Opširnije

INDIGESTIJA

INDIGESTIJA (engl. indigestion), slabost varenja; obično se na taj način definiše neprijatan osećaj u trbuhu nakon uzimanja obroka, što podrazumeva više simptoma među kojima su: gorušica, nadimanje, neprijatan osećaj punoće…

Opširnije

INDEKS PRELAMANJA

INDEKS PRELAMANJA (engl. index of refraction), odnos (količnik) brzine kretanja elektromagnetnog talasa u vakuumu i brzine kretanja elektromagnetnog talasa u drugoj sredini.

Opširnije

INDEKS ORALNE HIGIJENE

INDEKS ORALNE HIGIJENE, OHI, poka-zuje stepen čistoće usne šupljine merenjem količine mekih naslaga i zubnog kamenca. Iz-ražava se numerički. Meri se na svim zubima.

Opširnije

INDAPAMID

INDAPAMID (engl. indapamide), diuretik za oralnu primenu, srodan tiazidima. Pospešuje izlučivanje natrijuma putem urina i izaziva perifernu vazodilataciju. Primenjuje se u tera-piji hipertenzije. Može da se koristi i kod starijih…

Opširnije

INCIZIJA

INCIZIJA (engl. incision), oštro zasecanje, rasecanje ili otvaranje pogodnim instrumentom (skalpel, lanceta, električni nož) tkiva, organa ili patološkog procesa (kolekcije) u cilju pristupa dubljim tkivima ili u cilju pražnjenja (evakuacije)…

Opširnije

INCIDENCIJA

INCIDENCIJA (engl. incidence), čini stopu incidencije i kumulativnu incidenciju. Stopa incidencije pokazuje odnos broja novo-obolelih i zbira osoba – vremena izloženosti, odnosno procenjenog broja stanovnika sredinom posmatranog perioda. Ovaj odnos…

Opširnije

INCEST

INCEST (engl. incest), potiče od latinske reči incestare – sramotom okaljati; seksualni odnos između bliskih rođaka (otac-ćerka, brat-sestra, majka-sin). Zabrana incesta potiče od vremena prvobitnih zajednica, veza-na je za totemizam…

Opširnije

113mIn

113mIn , radioaktivni izotop indijuma, emituje g zračenje, vreme poluraspada 1,7 sati, osnovna energija zračenja 390 KeV.

Opširnije

111In

111In , radioaktivni izotop indijuma, emituje g fotone. Vreme poluraspada je 2,8 dana; osnovne energije zračenja 170 i 250 KeV.

Opširnije

IMUNSKI KOMPLEKSI

IMUNSKI KOMPLEKSI (engl. immune complexes), spoj antigena i antitela za koje mogu naknadno da se vežu i razni proteini: komponente sistema komplementa, fibronektin ili reumatoidni faktor

Opširnije

IMUNOTERAPIJA

IMUNOTERAPIJA (engl. immunotherapy), terapija korišćenjem lekova koji modifikuju imuni odgovor. Primena gotovih antitela humanog ili životinjskog porekla (pasivna imunoterapija), imunizacija pacijenta antigenima u cilju stvaranja antitela (aktivna imunoterapija) ili nespecifična…

Opširnije

IMUNOSUPRESIV

IMUNOSUPRESIV (engl. immunosuppressive), lek koji vrši potpuno kočenje ili sma-njuje odgovor organizma na antigen ili na izazivače bolesti (bakterije i sl.). Imunosupresivni lekovi daju se u slučajevima transplantacije organa ili…

Opširnije

IMUNOSUPRESIJA

IMUNOSUPRESIJA (engl. immunosuppression), kočenje (inhibicija) ili značajno smanjivanje imunog odgovora (reakcije) na prisustvo antigena. Može se postići nekim lekovima, rendgenskim zračenjem ili serumom protiv limfocita.

Opširnije

IMUNOSUPRESANT

IMUNOSUPRESANT (engl. immunosuppressant), materija koja vrši potpuno kočenje ili značajno oslabljuje imuni odgovor na antigen

Opširnije

IMUNOSELEKCIJA

IMUNOSELEKCIJA (engl. immunoselection), preživljavanje određenih vrsta ćelija koje se zasniva na njihovoj sposobnosti da izbegnu citotoksična (ubijanje ćelija) dejstva antitela ili odgovarajućih ćelija sa citotoksičnim svojstvima.

Opširnije

IMUNOSCINTIGRAFIJA

IMUNOSCINTIGRAFIJA (engl. immuno-scintigraphy), planarna s.c. i/ili SPECT malignih tumora pomoću radioobeleženih monoklonskih antitela (MoAt) ili njihovih imunoreaktivnih fragmenata (Fab, F(abđ )2, Fab’, Fv, MRU) protiv različitih tumor asociranih antigena. Obeležavanje…

Opširnije

IMUNOREAKTIVNOST

IMUNOREAKTIVNOST (engl. immunoreactivity), sposobnost za odigravanje interakcije između antigena i antitela ili antigena i odgovarajućih plazma ćelija (ćelija koje stvaraju antitela).

Opširnije

IMUNOREAKTIVAN

IMUNOREAKTIVAN (engl. immunoreactive), materije, najčešće hormoni koji imaju sposobnost da sudeluju u reakcijama antigen-antitelo.

Opširnije

IMUNORADIOMETRIJSKA ANALIZA

IMUNORADIOMETRIJSKA ANALIZA, IRMA (engl. immunoradiometric assay), nuklearnomedicinski mikroanalitički postupak velike osetljivosti, srodan RIA (v. radioimunološka analiza); služi za merenje koncentracije biološki aktivnih supstancija (hormona, lekova, virusnih i tumorskih mar-kera i…

Opširnije

IMUNOPROFILAKSA

IMUNOPROFILAKSA (engl. immunoprophylaxis), sprečavanje bolesti bilo aktivnim merama koje se ogledaju u tome da se u organizam unese mala količina antigena i na taj način podstiče organizam da sam proizvodi…

Opširnije