MARGO

MARGO (engl. edge, margin, lat. margo), ivi-ca. Rub ili ivica određene anatomske strukture. Ivica može biti oštra ili zaobljena, zup-časta ili glatka, jednostruka, višestruka ili kružna. Posebno je dobro izražena…

Opširnije

MARGINALNI BLEFARITIS

MARGINALNI BLEFARITIS (engl. blepharitis marginalis), bolest ivice kapaka, nastala bakterijskom infekcijom izvodnih trepavičnih kanala. Ponekad može da nastane i kao posle-dica nekorigovane refrakcione anomalije, poremećene ishrane, alergijskog stanja, hro-ničnog nadražaja,…

Opširnije

MARFIJEV ZNAK

MARFIJEV ZNAK (engl. Murphy’s sign ), 1. znak koji govori u prilog akutne upale žučne kesice. Izvodi se pritiskom sa oba palca pod desnim rebarnim lukom na mesto projekcije žučne…

Opširnije

MARFANOV SINDROM

MARFANOV SINDROM (engl. Marfan’s syndrome ), pripada grupi urođenih bolesti vezivnog tkiva. Nasleđuje se autosomno do-minantno, a javlja se sa učestalošću od 4 do 6 na 100.000 stanovnika. Gen odgovoran…

Opširnije

MARCUS-GUNN FENOMEN

MARCUS-GUNN FENOMEN (engl. Marcus-Gunn jaw-winking syndrome), pojava da pri otvaranju usta ili žvakanju dolazi do podiza-nja gornjeg očnog kapka. Uzrok je paradoksalna inervacija, u kojoj postoji spoj između inervacije mišića…

Opširnije

MARBURG VIRUS

MARBURG VIRUS , RNK virus iz porodice filovirusa, koji je dobio ime prema Marburgu, gradu u Nemačkoj. Uzrokuje hemoragičnu groznicu sa veoma visokom smrtnošću.

Opširnije

MARBURG BOLEST

MARBURG BOLEST (engl. Marburg disease), Cerkopitekus hemoragična bolest, akutna infektivna bolest iz grupe hemoragičnih groznica, koja se javlja u Ugandi, Južnoj Rodeziji i u drugim zemljama Afrike. Ova bolest se…

Opširnije

MARAZAM

MARAZAM (engl. marasmus), tip malnutricije u kome potrošnja energije prevazilazi unos proteina i kalorija obično u dužem periodu vremena. Koriste se endogeni energetski resursi, što rezultira ekstremnim gubitkom masti i…

Opširnije

MAPROTILIN

MAPROTILIN (engl. maprotiline), antidepresiv tetraciklične strukture sa izraženim sedativnim i antiholinergičkim svojstvima. Blokira preuzimanje noradrenalina i serotonina u mozgu i koristi se u terapiji endogenih depresija. Klinički efekti se ispoljavaju…

Opširnije

MAPIRANJE

MAPIRANJE (engl. mapping), proces određivanja pozicije gena i drugih DNK markera na hromozomu. Može da se vrši na nekoliko načina: na osnovu vezanog nas-leđivanja sa poznatim genetičkim markerom (linkage analiza),…

Opširnije

MANUS

MANUS (engl. hand, lat. manus), šaka. Distalni i izuzetno pokretan deo gornjeg ekstremiteta koji se nalazi neposredno ispod zgloba ručja. Šaka ima dve strane i dve ivice. Strane šake su…

Opširnije

MANUELNA VENTILACIJA

MANUELNA VENTILACIJA (engl. manuel ventilation), upotrebom ruku, direktno ili indirektno, stvara se razlika između atmosferskog i alveolarnog pritiska što omogućava ventilaciju.

Opširnije

MANUBRIJUM

MANUBRIJUM (engl. handle, lat. manubrium), drška. Anatomska struktura nalik dršci ili ručici. Osobena je za grudnu kost, u okviru koje gradi gornji deo (nalik dršci kratkog rimskog mača), i slušnu…

Opširnije

MANTOUX TEST

MANTOUX TEST (engl. Mantoux test), intrakutani test za tuberkulozu. Bazira se na reakciji kasne preosetljivosti zbog povećanja koncentracije tuberkulinskog antigena priprem-ljenog od Mycobacterium tuberculosis. Tuberkulinski test se primenjuje u dijagnostici…

Opširnije

MANOZIDOZA

MANOZIDOZA (engl. mannosidosis), urođena metabolička greška koja je posledica deficita lizozomalne a-Dmanozidaze, koja je uključena u metabolizam oligosaharidnog dela glikoproteina. Posledice ovog poremećaja su skladištenje oligosaharida u lizozomima i povećano…

Opširnije

MANOZA

MANOZA (engl. mannose), šećer, monosaharid, aldoheksoza koja je epimer glukoze. Nalazi se u nekim glikoproteinima i učestvuje u oboljenju poznatom kao manozidoza.

Opširnije

MANOMETAR

MANOMETAR (engl. manometer), instrument koji služi za merenje pritiska gasova ili tečnosti. Najjednostavniji manometri su u obliku U-cevi, rade na principu poređenja pritisaka (diferencijalni manometar), u kojima se nalazi tečnost…

Opširnije

MANN-WHITNEYEV TEST, U-TEST (WILCOXONOV TEST SUME RANGOVA)

MANN-WHITNEYEV TEST, U-TEST (WILCOXONOV TEST SUME RANGOVA) (engl. Mann-Whitney-Wilcoxon test, Wilcoxon rank sum test ), neparametarski test o jednakosti parametara lokacije (centralnih vrednosti) dve populacije koje su po svemu ostalom…

Opširnije

MANITOL

MANITOL (engl. mannitol), osmotski diuretik, analog sorbitola. Izvodi se iz manoze, HO(CH2OH)4CH2OH. Ima RMM 182,19. Posle intravenske primene, neizmenjen, eliminiše se putem bubrega (glomerularnom filtracijom) i povećava eliminaciju vode, odnosno…

Opširnije

MANIJA

(engl. mania), duševni poremećaj koji se odlikuje izraženo dobrim raspo-loženjem i hiperaktivnošću. Kreće se od prenaglašenog optimizma, preko euforije, sve do oduševljenja i eskstaze sa pratećom manjom, ili većom zbrkom…

Opširnije

MANIČNO-DEPRESIVNA BOLEST

MANIČNO-DEPRESIVNA BOLEST (engl. maniac-depressive dissease), duševna bolest u kojoj se smenjuju faze izraženo dobrog (manija) i izraženo lošeg raspoloženja (depresija). Predstavlja poremećaj prvenstveno emocionalne sfere. Spada u grupu psihoza. Obično…

Opširnije

MANDIBULA

MANDIBULA (engl. mandible, lower jaw, lat. mandibula), donja vilica. Neparna, najveća i potkovičasto oblikovana kost lica koja nosi zube donje vilice. Sastoji se od tela i grane, desne i leve.…

Opširnije

MAMOPLASTIKA

MAMOPLASTIKA (engl. mammoplasty), plastične operativne intervencije na dojkama, koje se dele na augmentacione (operativno unošenje specijalno konstruisanih proteza ispod postojeće dojke radi povećanja veličine), redukcione (smanjenje veličine dojke operativnim uklanjanjem…

Opširnije

MAMOGRAFIJA

MAMOGRAFIJA (engl. mammography), nativni rendgenski snimak dojke. Predstavlja suverenu dijagnostičku metodu koja upotpunjuje klinički pregled, a može prikazati male, nepalpabilne tvorevine u dojci kao i punktiformne kalcifikacije, mikrokalcifikacije čiji je…

Opširnije

MAMA

MAMA (engl. breast, lat. mamma), dojka. Parni organ koji je, kod polno zrele žene, poluloptastog ili kupastog oblika uz odstupnja koja su najčešće genetski ili rasno uslovljena. Dojka se nalazi…

Opširnije

MALJIČASTI PRSTI

MALJIČASTI PRSTI (engl. clubbing fin-gers), digiti hyppocratici; prsti koji liče na maljice za doboš. Vrhovi prstiju nogu i ruku su zadebljali, sa ispupčenim i zadebljalim noktima u vidu sahatnog stakla,…

Opširnije

MALTOZA

MALTOZA (engl. maltose), disaharid O-a-D-glukopiranozil-(1-4)-D-glukopiranoza. Maltoza je beli kristalni šećer koji nastaje kada amilaza hidrolizuje skrob, a koristi se kao zaslađivač i hranljivo sredstvo.

Opširnije

MALTEŠKA GROZNICA

MALTEŠKA GROZNICA (engl. Malta fe-ver), febris undulans, febris caprina, talasasta groznica je akutna infektivna bolest koja počinje naglo, visokom talasastom tempera-turom, znojenjem, intenzivnim mršavljenjem, malaksalošću, anemijom i neuralgičnim bolo-vima sa…

Opširnije

MALPREZENTACIJA

MALPREZENTACIJA (engl. malpresentation), svako odstupanje od normalnog polo-žaja ploda u porođajnom kanalu majke prilikom porođaja. Svako odstupanje otežava ili onemogućava normalno odvijanje poro-đaja i znatno povećava mogućnost pojave komplikacija. Javljaju…

Opširnije

MALOKLUZIJA

MALOKLUZIJA (engl. malocclusion), mal-pozicija kod koje kontakt gornjih i donjih zuba u celini ometaju optimalnu efikasnost izvo-đenja osnovnih pokreta vilice tokom žvakanja. Prema originalnoj klasifikaciji Anglea, u zavisnosti od anterioposteriornog…

Opširnije

MALLORY-WEISSOV SINDROM

MALLORY-WEISSOV SINDROM (engl. Mallory-Weiss syndrome), rascep sluzokože želuca ili završnog dela jednjaka, najčešće nakon povraćanja praćenog naprezanjem (alkoholizam) ili napornog kašlja. Bolesnici prvo povraćaju hranu i želudačni sadržaj, potom sledi…

Opširnije

MALIGNI

MALIGNI (engl. malignant), zloćudan. Opisuje tumor koji urasta i razara tkiva u svojoj okolini i ima sposobnost metastaziranja (rasejavanja) putem krvi i/ili limfe u druge organe ili tkiva. Koristi se…

Opširnije

MALIGNA PUSTULA

MALIGNA PUSTULA (engl. anthrax, carbuncle), crni prišt, bedrenica, prostrel; lokalizovana varijanta akutne, zarazne bolesti izazvane antraksnim tzv. Davaineovim bacilom. Češće se javlja kod nekih domaćih životinja, a čovek se zarazi…

Opširnije

MALIGNA HIPERTERMIJA

MALIGNA HIPERTERMIJA (engl. malignant hyperthermia), fulminantna hiperpireksija; brz nastanak izvanredno visoke temperature. Nasleđuje se autosomno dominantno, a javlja se kod bolesnika koji mora da primi opštu anesteziju (naročito halotan i…

Opširnije

MALIGNA HIPERTENZIJA

MALIGNA HIPERTENZIJA (engl. malignant hypertension), izrazito visok krvni pritisak (dijastolni znatno iznad 130mmHg) koji dovodi do oštećenja različitih organa ili organskih sistema. Patoanatomski je karakterišu fibrinoidna nekroza aferentnih arteriola i…

Opširnije