MEDICINSKA PARAZITOLOGIJA

MEDICINSKA PARAZITOLOGIJA (engl. medical parasitology), grana mikrobiologije, nauka koja proučava parazite i parazitizam u humanoj medicini. Za razliku od opšte parazitologije koja proučava morfologiju i fiziologiju parazita kao i zakonitosti…

Opširnije

MEDICINSKA BAKTERIOLOGIJA

MEDICINSKA BAKTERIOLOGIJA (engl. medical bacteriology), grana mikrobiologije, nauka koja se bavi proučavanjem osobina i života bakterija značajnih za humanu medicinu. Opšta bakteriologija proučava morfo-logiju, strukturu bakterija, metabolizam, razmnožavanje, rast i…

Opširnije

MEDICINA RADA

MEDICINA RADA (engl. occupational medicine), „multidisciplinarna delatnost koja teži da zaštiti i poboljša zdravlje radnika spre-čavanjem i kontrolom profesionalnih bolesti i povreda na radu, da eliminiše profesionalne rizike i…

Opširnije

MEDAZEPAM

MEDAZEPAM (engl. medazepam), benzodiazepin dugog dejstva, sličan diazepamu. Primenjuje se kao anksiolitik. Preparati: Nobrium, Nobritem.

Opširnije

MEČOVANJE

MEČOVANJE (engl. matching), procedura izbora subjekata kontrolne grupe tako da po svim važnim karakteristikama, izuzev po vari-jabli koja se proučava, budu upareni (podudarni) sa subjektima eksperimentalne grupe. Na primer, u…

Opširnije

MECKELOV DIVERTIKULUM

MECKELOV DIVERTIKULUM (engl. Mec-kel’s diverticulum ), vrećasta formacija na zidu tankog creva nasuprot mezenterijumu, koja predstavlja nepotpuno obliteriran ductus vitelinus spojen sa ileumom i leži 10 – 100 cm proksimalno…

Opširnije

MEBROFENIN

MEBROFENIN , 3-brom-2,4,6-trimetil IDA, derivat iminodiacetil sirćetne kiseline, iz jetre se brzo izlučuje u žuč, obeležen sa 99mTc je naj-povoljniji radiofarmaceutik za izvođenje hepatobilijarne scintigrafije i detekciju duodenogastričnog refluksa.

Opširnije

MEBHIDROLIN

MEBHIDROLIN (engl. mebhydrolin), sedativni antihistaminik, kompetitivni antagonist histaminskih H1 receptora, sa antimuskarinskim dejstvom. Primenjuje se u terapiji alergijskih poremećaja (urtikarija, alergijskih rinitisa) i kinetoza. Preparati: Fabahistin, Incidal.

Opširnije

MEBENDAZOL

MEBENDAZOL (engl. mebendazole), antihelmintik iz grupe benzimidazola. Koristi se za lečenje crevnih infestacija uzrokovanih valjkastim crvima (nematodama): Enterobius vermicularis, Trichuris trichiura, Ascaris lumbricoides, Ancylostoma duodenale, Necator americanus. Deluje i protiv…

Opširnije

MEATUS

MEATUS (engl. pathway, meatus, lat. meatus), hodnik ili kanal preko koga se pristupa određenoj anatomskoj strukturi ili koji se nalazi unutarnje. M. akustikus eksternus (engl. external acoustic m., lat. m.…

Opširnije

MCNEMAROV TEST

MCNEMAROV TEST (engl. McNemar’s test ), statistički test za procenu značajnosti razlike frekvencija (proporcija) dihotomnog obeležja (obeležja sa alternartivama’+’ i’ -’) dva zavisna uzorka. Na primer, za poređenje rezultata jedne…

Opširnije

MCHC

MCHC (engl. mean corpuscular haemoglobin concentration), utvrđena koncentracija hemoglobina izražena u gramima na 100 ml eri-trocita, a proističe iz odnosa hemoglobina i hematokrita. Normalni MCHC je 30% do 35%.

Opširnije

MCH

MCH (engl. mean corpuscular haemoglobin), prosečna vrednost hemoglobina u eritrocitu koja se izračunava iz odnosa između nađene količine hemoglobina i prisutnog broja eri-trocita. Normalne vrednosti su 28 do 34 pg…

Opširnije

Mc BURNEY ZNAK

Mc BURNEY ZNAK (engl. Mc Burney’s sign ), lokalna osetljivost na blagu palpaciju u predelu McBurnijeve tačke (spoj spoljne i srednje trećine linje koja spaja pupak i desnu gor-nju bedrenu…

Opširnije

MAZOHIZAM

MAZOHIZAM (engl. masohism), seksualna perverzija (parafilija) u kojoj jedinka doživ-ljava polno zadovljstvo ako joj se nanosi bol. Termin potiče od austrijskog pisca Mazoha, koji je u XIX veku pisao romane…

Opširnije

MATIČNA ĆELIJA

MATIČNA ĆELIJA (engl. stem cell), ćelija čije ćerke mogu da se diferentuju u druge vrste ćelija. Pluripotentna matična ćelija se može diferentovati na nekoliko različitih tipova ćelija uključujući limfocite, trombocite,…

Opširnije

MATERNALNI (PUERPERALNI) MORTALITET (STOPA)

MATERNALNI (PUERPERALNI) MORTALITET (STOPA) Šengl. maternal (puerperal) mortality (rate)Ć, meri rizik umiranja porodilja usled uzroka vezanih za nošenje dece. U brojiocu se nalaze smrtni slučajevi nastali tokom i/ili usled porođaja,…

Opširnije

MATERICA

MATERICA (engl. uterus, womb, lat. uterus), neparan, šupalj, kruškolik organ, debelog zida u kome se oplođeno jaje razvija u dete. Van trudnoće materica je oko 7,5 cm duga, 3 –…

Opširnije

MATERIČNE ŽLEZDE

MATERIČNE ŽLEZDE (engl. uterine glands, lat. glandulae uterinae), proste tubularne žlezde koje su smeštene u endometrijumu i čije baze dosežu miometrijum gde se mogu granati. Okružene su materičnom stromom, a…

Opširnije

MASTURBACIJA

MASTURBACIJA (engl. masturbation), sino-nimi su: manusturpatio, ipsasio, onanismus, onanizam. Označava polno samozadovoljavanje, samozadovoljenje seksualnog nagona, manipulacijama penisom ili klitorisom radi samozadovoljenja. Smatra se da orgazmička masturbacija kod muškaraca počinje u…

Opširnije

MASTODINIJA

MASTODINIJA (engl. mastodynia), bol u dojkama. Javlja se kao simptom kod različitih oboljenja dojke, kao što su zapaljenja, tumori, hormonski disbalans ili kao bol nepoznatog porekla

Opširnije

MASTOCITOZA

MASTOCITOZA (engl. mastocytosis), pove-ćan broj mast ćelija ili infiltracija određenih tkiva mastocitima. Kao posledica mastocitoze javlja se povećano oslobađanje medijatora alergijske reakcije. Postoji i sistemska mastocitoza koja je praćena pigmentacijom…

Opširnije

MASTITIS

MASTITIS (engl. mastitis), zapaljenje dojke koje se obično javlja tokom babinja i laktacije i praćeno je visokom temperaturom, crveni-lom i bolnom osetljivošću dojke. Najčešći uzročnik je Staphylococcus aureus koji pro-dire…

Opširnije

MASTIKACIJA

MASTIKACIJA (engl. mastication, chewing), žvakanje, proces koji se odvija refleksno i u kome se hrana priprema za gutanje i varenje; složen fiziološki proces u kome pored zuba koji odgrizaju, kidaju,…

Opširnije

MASTEKTOMIJA

MASTEKTOMIJA (engl. mastectomy), hirurško odstranjenje dojke. Prosta m. (engl. simple mastectomy), hirurško odstranjenje dojke bez uklanjanja limfnih nodusa pazušne jame. Radikalna m . (engl. radical mastectomy) po Halstedu je sinonim…

Opširnije

MAST ĆELIJA

MAST ĆELIJA (engl. mast cell), ćelija vezivnog tkiva koja se nalazi u velikom broju u koži, sluznicama i neposredno uz krvne sudove. Mast ćelija je jedna od ključnih ćelija koje…

Opširnije

MAST

MAST (engl. fat), hranjiva materija, koja obezbeđuje energetske potrebe organizma. To su uglavnom trigliceridi, koji bivaju hidro-lizirani pod dejstvom fermenata lipaze u masne kiseline i glicerol i potom apsorbovane kroz…

Opširnije

MASNE KISELINE

MASNE KISELINE (engl. fatty acid), ravne ili razgranate monokarboksilne kiseline. U prirodi se nalaze samo u maloj količini u slobodnom stanju. U lipidima se vezuju estarskim ili amidnim vezama. Postoje…

Opširnije

MASNA NEKROZA

MASNA NEKROZA (engl. fatty necrosis), stanje u kome neutralne masti u ćelijama ili u masnom tkivu podležu razlaganju na masne kiseline i glicerol. Najčešće pogađa pankreasnu i peripankreatičnu mast u…

Opširnije

MASNA DEGENERACIJA

MASNA DEGENERACIJA (engl. fatty degeneration), taloženje masnih globula u tkivu. To je stari naziv za promenu u tkivu koja se sada označava kao masna promena (fatty change).

Opširnije

MASKIRANJE

MASKIRANJE (engl. masking), proces kada jedna pojava koju čovek može da oseti postane pod dejstvom druge, jače pojave, nedostupna ljudskom čulu. Termin se koristi u audiologiji (nauka o čulu sluha)…

Opširnije

MASENI SPEKTROMETAR

MASENI SPEKTROMETAR (engl. mass spectrometer), analitički instrument koji se koristi za tačno utvrđivanje molekulske mase i strukture složenih molekula koji se nalaze u mikrogramskim količinama u uzorku. Može da se…

Opširnije

MASAŽA SRCA

MASAŽA SRCA (engl. cardiac massage), ritmička kompresija srca korenovima dlanova postavljenim na donju polovinu sternuma (grudne kosti). Zatvorena ili spoljna masaža srca , direktna kompresija srca kroz otvor na grudnom…

Opširnije

MASAŽA

MASAŽA (engl. massage), metoda tretiranja tela u higijenske svrhe, pomoću ruku ili pomoću aparata. Time se postiže bolja cirkulacija krvi, bolji rad mišića, a jača otpornost organizma. Primenjuje se iz…

Opširnije

MASA

MASA (engl. mass), 1. pojam koji je obično vezan za telesnu masu (TM) i predstavlja bitan pokazatelj stanja uhranjenosti. Telesna masa se meri medicinskom decimalnom vagom sa pomičnim tegom do…

Opširnije

MARSUPIJELIZACIJA

MARSUPIJELIZACIJA (engl. marsupielisation), operativni zahvat kojim se preko otvora na prednjem trbušnom zidu formira komunikacija između patološke šupljine, ciste ili apscesa organa, sa spoljnom sredinom. To se postiže šivenjem zida…

Opširnije

MARSHALLOV SINDROM

MARSHALLOV SINDROM (engl. Marshall syndrome), hereditaran sindrom po tipu autosomno dominantnog načina nasleđivanja. Karakterišu ga: sedlast nos, senzornoneuralna gluvoća, miopia, katarakte, ezotropija, hiper-tropija, sekundarni glaukom, hipertelorizam, uvećani frontalni sinusi, smanjene…

Opširnije

MAROTEAUX-LAMYEV SINDROM

MAROTEAUX-LAMYEV SINDROM (engl. Maroteux-Lamy sindrome), 1. hereditarna sistemska mukopolisaharoidoza, prenosi se na autosomno recesivni način. Karakterišu ga: patuljast rast trupa i ekstremiteta, zakasnelo zatvaranje fontanela, displazija lobanje, hipo-plazija gornje i…

Opširnije

MARKER

MARKER (engl. marker), obeleživač, materija karakteristična za neki određeni proces. Npr. tumor marker je materija koju izlučuje taj tumor i pomoću utvrđivanja postojanja te materije i merenja njene količine mogu…

Opširnije

MARIHUANA

MARIHUANA (engl. marijuana), osušeni delovi indijske konoplje (Cannabis sativa), u žargonu zavisnih osoba: „trava“; smola. Ako je dobijena ekstrakcijom iz indijske konoplje naziva se hašiš. Najvažniji sastojak marihuane je tetrahidrokanabinol…

Opširnije