URAHUS

URAHUS (engl. urachus), kanal koji u ranom fetalnom životu povezuje vrh mokraćne bešike sa pupkom. U normalnim okolnostima on se zatvara i pretvara u ligament (vrpcu). Ukoliko je ovo zatvaranje…

Opširnije

URACIL (engl. uracil), kristalna baza, 2,4- -dioksipirimidin, koji je kao pirimidinska baza konstituent ribonukleinske kiseline (RNK) kod životinja i biljaka. Njegova komplementarna baza u sastavu DNK je adenin. Kao slobodna…

Opširnije

UNUTRAŠNJI SLUŠNI KANAL

UNUTRAŠNJI SLUŠNI KANAL (engl. internal auditory meatus), koštani kanal u kome se nalaze: vestibularni ganglion, vestibulokoh-learni nerv, arterija i vena za labirint. V. meatus akustikus internus.

Opširnije

UNUTRAŠNJI KANAL KOHLEJE

UNUTRAŠNJI KANAL KOHLEJE (engl. internal sulcus of cochlea, lat. sulcus spiralis internus), mali spiralni kanal koji se nalazi na spoju bazilarne membrane i spiralnog ligamenta. Obložen je Bottcherovim i Claudiusovim…

Opširnije

UNUTRAŠNJA RESPIRACIJA

UNUTRAŠNJA RESPIRACIJA (engl. internal respiration), respiracija na nivou tkivnih kapilara u kojoj se gasovi razmenjuju tako da kiseonik difunduje iz krvi u ćelije, a ugljen-dioksid iz ćelija u krv.

Opširnije

UNUTRAŠNJE SLUŠNE ĆELIJE

UNUTRAŠNJE SLUŠNE ĆELIJE (engl. auditory cells, inner hair cells, lat. cellula sensoria pilosa interna), krupne, kruškolike ćelije koje spadaju u mehanoreceptore i teleceptore, a primaju zvučne nadražaje. Smeš-tene su u…

Opširnije

UNUTRAŠNJA FISTULA

UNUTRAŠNJA FISTULA (engl. internal fistula), fistula je patološkim procesom stvoren spoj (otvor, kanal) između šupljeg organa ili telesne duplje i neke druge sredine: ako je to spoljna sredina, onda se…

Opširnije

UNOS

UNOS (engl. intake), čin ili proces unošenja ili uzimanja nečega. U ishrani se odnosi na količinu uzete hrane koja može biti iskazana po glavi stanovnika, za pojedine namirnice ili hranjive…

Opširnije

UNKUS

UNKUS (engl. hook, lat. uncus), kuka, kukasto povijen prednji deo parahipokampalne vijuge koji se nalazi u donje-unutrašnjem delu slepoočnog režnja velikog mozga, neposredno iznad bademastog tela. Prednji deo para-hipokampalne vijuge,…

Opširnije

UNIPORT

UNIPORT (engl. uniport), transport proteina koji posreduje u prenosu jedne supstance, suprotno prenosu dve supstance. V. aktivni transport.

Opširnije

UNIPOLARAN

UNIPOLARAN (engl. unipolar), jednopolaran, jednopolan. Fizičko značenje odnosi se na telo koje ima jedan električni pol ili je u vezi sa jednim električnim (ili magnetnim) polom. Medicinsko značenje odnosi se…

Opširnije

UNIOVULARNI

UNIOVULARNI , jednojajčani, odnosi se na višeplodnu trudnoću. Nastaje razdvajanjem i samostalnim daljim razvojem prvih ćelija u deobi oplođene jajne ćelije. Blizanci iz ovih trudnoća uvek su istog pola. Da…

Opširnije

UNDULANTNA GROZNICA

UNDULANTNA GROZNICA (engl. undulant fiver), talasasta temperaturna krivulja. Periodi sa povišenom temperaturom tokom bolesti su nepravilnog trajanja i ponavljaju se posle izvesnog perioda afebrilnosti. Visina temperature je obično oko 38oC…

Opširnije

UNAKRSNA RAZMENA NASLEDNIH FAKTORA

UNAKRSNA RAZMENA NASLEDNIH FAKTORA (engl. crossing over), razmena odgovarajućih (homologih) segmenata iz-među para homologih hromozoma. Proces se odvija tokom profaze I mejotičke deobe kada su homologi hromozomi spareni (sinapsis). Na…

Opširnije

UMRLICA

UMRLICA, javna isprava sa zakonskom važnošću pred svim sudovima, dokument koji služi kao osnov pravnog utvrđivanja smrti. Nju izdaje matičar u opštini gde je smrt nastupila. Činjenica da se na…

Opširnije

UMBILIKUS

UMBILIKUS (engl. belly button, lat. umbilicus), pupak. Ožiljak u središnjem delu prednjeg trbušnog zida koji zaostaje posle presecanja pupčane vrpce. Središnji deo pupka je lako uvučen u odnosu na okolnu…

Opširnije

UMBILIKALNA HERNIJA

UMBILIKALNA HERNIJA (engl. umbilical hernia), pupčana kila, ispadanje dela tankog creva kroz pupak; defekt u trbušnom zidu i izlazak dela creva koji se pokriva kožom i potkožnim tkivom.

Opširnije

UM

UM (engl. mind), najviši stepen saznajne svesti (intelekta), najveća saznajna moć čoveka (kojom on svodi raznovrsnost pojedinačnih i posebnih razumskih saznanja) i njihovo naj-više idejno jedinstvo. Um i razum razlikuju…

Opširnije

ULJE ZA RASTVARANJE BUBREŽNIH KAMENOVA

ULJE ZA RASTVARANJE BUBREŽNIH KAMENOVA , eterična ulja iz četinara koja su blagi urinarni antiseptici, izazivaju hipe-remiju urinarnih puteva i time poboljšavaju peristaltiku pri izbacivanju mikrokalkuloze; sprečavaju agregaciju kristala na…

Opširnije

ULTRAZVUČNI TRETMAN

ULTRAZVUČNI TRETMAN (engl. ultrasound treatment), metoda u kojoj se koriste visoko frekventni ultrazvučni talasi da bi se ultrazvučnim aparatima postiglo dubinsko zagrevanje zapaljenih mekih tkiva, kao što su mišići, tetive…

Opširnije

ULTRAZVUČNA SONDA

ULTRAZVUČNA SONDA (engl. ultrasound probe), primarni deo aparata za ultrazvučnu dijagnostiku, koji je ujedno predajnik i prijemnik ultrazvučnih talasa. Koristeći kristale sa piezoelektričnim efektom, sonda pretvara promene električnog signala u…

Opširnije

ULTRAVIOLETNO SVETLO

ULTRAVIOLETNO SVETLO (engl. ultraviolet light), ultraljubičasta svetlost; deo spektra elektromagnetnih talasa koji se nalazi između vidljive svetlosti i X zraka, talasnih dužina između 400 nm i 15 nm. Sunce je…

Opširnije

ULTRAVIOLETNI MIKROSKOP

ULTRAVIOLETNI MIKROSKOP (engl. ultraviolet microscope), svetlosni mikroskop koji koristi ultravioletnu svetlost, talasne dužine 250 nm u cilju povećanja energije rasturanja. U praksi se to nikada ne radi, već se u.…

Opširnije

ULTRATANKI REZOVI

ULTRATANKI REZOVI (engl. ultrathin sections), rezovi debljine 20 do 60 nm, koji se seku ultramikrotomom, a posmatraju na transmisionom elektronskom mikroskopu.

Opširnije

ULTRASONOTOMOGRAFIJA

ULTRASONOTOMOGRAFIJA (engl. ultrasonotomography), metoda u kojoj se koristi ultrazvuk za ispitivanje unutrašnje strukture tela formirajući slike od reflektovanih talasa sa različitih dubina. Slika strukture unutar jednog sloja, odnosno isečka tela,…

Opširnije

ULTRASONOGRAFIJA

ULTRASONOGRAFIJA (engl. ultrasonography), metoda u kojoj se koriste ultrazvučni talasi iznad 30.000 Hz za dobijanje slike unutrašnjih struktura tela. Kontrolisani snop se usmerava na telo preko sonde (pretvarača), a eho…

Opširnije

ULTRAMIKROTOM

ULTRAMIKROTOM (engl. ultramicrotome), instrument za sečenje ultratankih rezova. Sastoji se od metalne šipke koja je nosač za objekat. Duž kontrolisanog zagrevanja šipka se kreće prema staklenom ili dijamantskom nožu koji…

Opširnije

ULTRAMIKROSKOP

ULTRAMIKROSKOP (engl. ultramicroscope), mikroskop za ispitivanje čestica koje lebde u gasu ili tečnosti i koje su intenzivno osvetljene sa druge strane. Svetlost rasuta ili odbijena od čestica vidi se kroz…

Opširnije

ULTRAKRIOTOMIJA

ULTRAKRIOTOMIJA (engl. ultracryotomy), proces sečenja ultratankih rezova duboko zamrznutog, nefiksiranog preparata, u cilju prikazivanja enzima i drugih supstanci koje su neotporne na fiksaciju. Prikazivanje se vrši pomoću transmisione elektronske mikro-skopije.…

Opširnije

ULTRAFILTRACIJA

ULTRAFILTRACIJA (engl. ultrafiltration), filtracija kroz filtre čije su pore dovoljno male da omogućavaju razdvajanje makromolekularnih (koloidnih) rastvoraka od manjih molekula. Ultrafiltracija se odvija i prirodno, npr. pri filtraciji plazme pomoću…

Opširnije

ULTRACENTRIFUGA

ULTRACENTRIFUGA (engl. ultracentrifuge), centrifuga veoma velike brzine, od 30.000 do 100.000 rpm (obrtaja) i proizvodi relativnu centrifugalnu silu (RCF) od 50.000 do 500.000 g. Analitička ultracentrifuga se koristi za kvantitativno…

Opširnije

ULTIMOBRANHIJALNI FOLIKULI

ULTIMOBRANHIJALNI FOLIKULI (engl. ultimobranchial follicles), vrsta tiroidnih folikula koji potiču od ultimobranhijalnih tela. U. f. sastoje se od dva ili više slojeva pločastih ćelija (U-ćelija), koji okružuju šupljinu punu ćelijskog…

Opširnije

ULTIMOBRANHIJALNA TELA

ULTIMOBRANHIJALNA TELA (engl. ultimobranchial bodies, lat. corpus ultimobranchiale), male ćelijske grupe i/ili folikuli koji potiču od pete faringealne kese i nase-ljavaju štitnu žlezdu u razvoju. U. t. se ne mogu…

Opširnije

ULOGA

ULOGA (engl. function, role), funkcija koju pojedinac vrši u različitim vrstama društvenih grupa, od primarne grupe – porodice, do društva. Svaka ličnost se sastoji od niza uloga. Svaka uloga se…

Opširnije

ULNARNA DEVIJACIJA

ULNARNA DEVIJACIJA (engl. ulnar deviation), deformacija šake koja se javlja kod bolesnika sa reumatoidnim artritisom. Šaka se nalazi u položaju abdukcije, odnosno iskrv-ljenosti upolje, prema ulni. Česta pitanja o ULNARNA…

Opširnije

ULNA

ULNA (engl. ulna, lat. ulna), lakatna kost, parna, unutrašnja kost podlakta koja se svojim gornjim okrajkom spaja sa koloturom ramene kosti i glavom žbice. Svojim donjim okraj-kom lakatna kost se…

Opširnije

ULLRICH-FEICHTIGEROV SINDROM

ULLRICH-FEICHTIGEROV SINDROM (engl. Ullrich-Feichtiger syndrome), kongenitalni sindom koga karakterišu: deformiteti ušnih školjki, gluvoća, polidaktilija, rudimentirani prsti noge, bangava stopala, parcijalna atrezija anusa, hipospadija, mikrognatija, lice oblika maske, vaginalne pregrade, prekobrojne…

Opširnije