Pojmovi na i

IMIPENEM

IMIPENEM (engl. imipenem), beta-laktamski antibiotik širokog spektra dejstva iz grupe karbapenema. Deluje baktericidno na veliki broj aerobnih i anaerobnih, Gram-pozitivnih i Gram-negativnih bakterija. Posle vezivanja za posebne proteine (PBP-1 i…

Opširnije

IMINODISIRĆETNA KISELINA, IDA

IMINODISIRĆETNA KISELINA, IDA (engl. iminodiacetic acid), obeležena sa 99mTc, u nuklearnoj medicini služi za hepatobilijarnu scintigrafiju i detekciju duodenogastričnog refluksa. Često se u istu svrhu koriste njeni brojni derivati obeleženi…

Opširnije

IMIDAZOL

Imidazol je heterociklično jedinjenje sa aromatičnim prstenom, slaba baza. Osnova je strukture mnogih lekova: antihelmintika (tiabendazol, mebendazol) i antimikotika (klotrimazol, ketokonazol, mikonazol i drugi). IMIDAZOL (engl. imidazole), heterociklično jedinjenje sa…

Opširnije

IMIDŽING TEHNIKE

IMIDŽING TEHNIKE (engl. imaging), omo-gućavaju dobijanje slika organa ili tkiva me-todama i procedurama radiologije i nuklearne medicine na rendgen aparatima, kompjuterizovanim tomografima, magnetnim rezonancama, gama-kamerama, PET-ovima. 

Opširnije

ILUZIJA

ILUZIJA (engl. illusion, lat. ilusio), čulna obmana, iskrivljeno opažanje postojeće draži. Radi terminoloških razgraničenja potrebno je razlikovati: deluzije – bolesno verovanje u nešto što nije istinito, što se može lako…

Opširnije

ILEUS

ILEUS (engl. ileus), vezana creva, crevna prepreka. Sindrom koji označava akutno nastali poremećaj pasaže kroz digestivni trakt, usled prepreke na tankom ili debelom crevu. Manifestuje se tzv. sindromom ileusa koji…

Opširnije

ILEUM

ILEUM (engl. ileum, lat. ileum), usukano crevo. Završni, pokretni deo tankog creva koji se nalazi između jejunuma i slepog creva. Usukano crevo nastavlja prazno crevo. Pruža se do ileocekalnog otvora…

Opširnije

ILEOSTOMA

ILEOSTOMA (engl. ileostomy), ileostomija, izvođenje otvora završnog dela tankog creva (ileuma) na prednji trbušni zid u cilju omogućavanja pražnjenja (derivacije) crev-nog sadržaja. Radi se kao: terminalna ileosto-mija , kada se…

Opširnije

ILEOKOLOSTOMIJA

ILEOKOLOSTOMIJA (engl. ileocolostomy), konstruisanje spoja (anastomoze) između završnog dela tankog creva i bilo kog dela debelog creva. Može da se izvede metodom „kraj za kraj“ (terminoterminalno), „bočna strana na bočnu…

Opširnije

ILEOKOLIČNA INTUSUSCEPCIJA

ILEOKOLIČNA INTUSUSCEPCIJA (engl. ileocolic intususception), spontano stvaranje patološke prepreke (ileusa, odn. opstrukcije) na završnom delu tankog creva (ileumu), pri čemu se kao uvrnut prst od rukavice terminalni ileum uvlači kroz…

Opširnije

ILEOCEKOSTOMIJA

ILEOCEKOSTOMIJA (engl. ileocoecos-tomy), operativni zahvat kojim se posle ukla-njanja patoloških (zapaljenjskih ili tumoroznih) promena sa završnog dela tankog creva (ileuma) kontinuitet digestivnog trakta uspostavlja stvaranjem spoja između ostatka ileuma i…

Opširnije

ILEOCEKALNI

ILEOCEKALNI (engl. ileal-cecal, lat. ileocaecalis), koji se odnosi na usukano i slepo crevo ili se nalazi na granici između navedenih struktura. Najčešće se odnosi na spoj, otvor ili zalistak. 

Opširnije

ILEALNI

ILEALNI (engl. ileal, ileac, lat. ilealis), koji se odnosi na usukano crevo ili ileum. 

Opširnije

IKTERUS

IKTERUS (engl. jaundice), žutica; sindrom koji karakterišu hiperbilirubinemija i talo-ženje žučnih pigmenata u koži, sluzokožama i skleri sa manje ili više izraženom žutom prebojenošću bolesnika; inflamatorno oboljenje jetrinih ćelija. Žutice…

Opširnije

IKTERIČAN

IKTERIČAN (engl. icteric), osoba kod koje su koža i sluzokože prebojene manje ili više izraženom žutom bojom zbog prisustva žučnih boja u krvi i tkivima. Stanje koje se javlja kod…

Opširnije

IHTIOZA

IHTIOZA (engl. ichthyosis), nasledni pore-mećaj keratinizacije, koji može biti generalizovan ili difuzan. Razlikuju se po tipu nasleđivanja i kliničko morfološkoj slici. Neki oblici ihtioza udruženi su s asociranim simptomima od…

Opširnije

IDOKSURIDIN

IDOKSURIDIN (engl. idoxuridine), antivirusni lek za lokalnu primenu, koji se ne prime-njuje sistemski zbog velike toksičnosti. Ranije je korišćen za lečenje labijalnih i genitalnih infekcija uzrokovanih herpes virusom (H. simplex).…

Opširnije

IDITOL DEHIDROGENAZA

IDITOL DEHIDROGENAZA, ID (engl. iditol dehydrogenase), enzim iz roda oksidoreduktaza (EC 1.1.1.14), koji katalizuje reakciju L-iditol + NAD+ = L-sorboza + NADH. Deluje i na D-sorbitol, pri čemu nastaje D-fruktoza.…

Opširnije

IDIOTIP

IDIOTIP (engl. idiotype), specifična molekulska struktura na varijabilnom (promenljivom) delu imunoglobulina, tj. antitela; određuje specifičnost antitela. Idiotipska antitela određenih osobina uvek su proizvedena od jednog klona ćelija koje produkuju antitela. 

Opširnije

IDIOTIJA

IDIOTIJA (engl. idiotism), maloumnost naj-težeg stepena (IQ 0 – 19). Ponašanje ovakve osobe zasniva se na refleksima i impulsima, ne ume da govori ili je jezik krajnje redukovan i zasniva…

Opširnije

IDIOT

IDIOT (engl. idiot), maloumnik, najteži stepen mentalne retardacije. U psihijatriji se kad god je to moguće izbegava ovaj naziv kao oznaka ličnosti, već se radije pribegava terminu idiotija. 

Opširnije

IDIOSINKRAZIJA

IDIOSINKRAZIJA (engl. idiosyncrasy), 1. genetski uslovljena kvalitativno izmenjena reakcija na primenu leka, kao posledica urođenog metaboličkog ili enzimskog deficita; 2. neželjeno dejstvo leka, različito od alergijske reakcije. Nastaje pri prvoj…

Opširnije

IDIOPATSKE INFLAMATORNE MIOPATIJE

IDIOPATSKE INFLAMATORNE MIOPATIJE (engl. idiopathic inflammatory myopathies), vrlo raznolika grupa retkih sindroma kojima je zajedničko hronično zapaljenje mišića nepoznatog uzroka koje dovodi do mišićne slabosti. Klinički se razlikuju: primarni idiopatski…

Opširnije

IDIOPATSKA TROMBOCITOPENIJSKA PURPURA

IDIOPATSKA TROMBOCITOPENIJSKA PURPURA, ITP (engl. idiopathic thrombocytopenic purpura), smanjenje broja trombocita u cirkulaciji usled čega nastaju krvarenja po koži, u organima i iz sluznica. Može se javiti kao akutan ili…

Opširnije

IDIOPATSKA HEMOSIDEROZA PLUĆA

IDIOPATSKA HEMOSIDEROZA PLUĆA (engl. lung hemosiderosis), povremene manje ili veće hemoptizije praćene anemijom i promenama u plućima nastalim zbog deponovanja hemosiderina u alveolama pluća. Javlja se u detinjstvu i kod…

Opširnije

IDEOMOTORIKA

IDEOMOTORIKA (engl. ideomotor), sprega mišljenja (ideje) i motorike (radnje); ideomotorni pokreti, telesni pokreti koji prate ideacione pocese. Ako neko zamišlja ili posmatra neki događaj, prati ga dominirajućim ideacio-nim procesima, taj…

Opširnije

IDENTIFIKACIJA

IDENTIFIKACIJA (engl. identification), skup postupaka kojima se utvrđuje istovetnost oso-be, tj. istinitost ličnosti izvesne osobe. Identifikovanje osoba može se vršiti na živima, od-nosno delovima živih ili na leševima, odnosno na…

Opširnije

IDENTIČNI BLIZANCI

IDENTIČNI BLIZANCI (engl. identical twins), blizanci nastali podelom iste oplođene jajne ćelije, zigota. Imaju identičnu naslednu osnovu, pa su prema tome uvek istog pola. U toku embrionalnog razvoja mogu da…

Opširnije

IDEJNA APRAKSIJA

IDEJNA APRAKSIJA (engl. ideational ap-raxia), nesposobnost formiranja predstave za izvođenje radnje. 

Opširnije

IDEJA

IDEJA (engl. idea), misao, pojam, predstava, zamisao. Bilo koji sadržaj mentalnih procesa. Sve ono što je opaženo i na neki način shvaćeno mentalnim (intelektualnim) procesima, a što se razlikuje od…

Opširnije

IDEALNA TELESNA MASA

IDEALNA TELESNA MASA (engl. ideal body mass), antropometrijska mera za procenu stanja uhranjenosti ljudi. Izračunava se po formuli De Mollea, koji uzima u obzir godine života, pol i visinu.ITM muškarci…

Opširnije

IDEACIJA

IDEACIJA (engl. ideation), mišljenje, obrazovanje pojmova i predstava, misaoni procesi koji prate konkretne događaje. 

Opširnije

IBUPROFEN

IBUPROFEN (engl. ibuprofen), nesteroidni antiinflamatorni lek, derivat propionske kiseline koji ima i analgetička i antipiretička svojstva. Reverzibilno blokira enzim ciklo-oksigenazu. Primenjuje se oralno u terapiji reumatoidnog artritisa i osteoartritisa. Preparati:…

Opširnije

131I

131I , radioaktivni izotop joda; u prirodi nastaje raspadanjem urana (235U); proizvodi se u nuklearnim reaktorima bombardovanjem stabilnog telurijuma neutronima; primenjuje se u nuklearnoj medicini samostalno ili u kompleksima, kao…

Opširnije

125I

125I, radioaktivni izotop joda; nastaje u nuklearnim reaktorima ozračivanjem ksenona (125Xe); emituje Xzrake, vreme poluraspada 60 dana, osnovna energija zračenja 27 – 35 KeV , raspada se do 125Te; u…

Opširnije

123I

123I , radioaktivni izotop joda; nastaje u akceleratorima ozračivanjem ksenona (123Xe); emituje fotone; vreme poluraspada 13,3 sati; osnovna energija zračenja 159 KeV . U nuklearnoj medicini primenjuje se za scintigrafiju…

Opširnije