Kortizol – hormon preživljavanja u savremenom okruženju
Kortizol je glavni hormon stresa i ima ključnu ulogu u regulaciji energije, glukoze i odgovora organizma na spoljašnje izazove. Kratkoročno, njegovo lučenje ima adaptivnu funkciju. Međutim, hronično povišen kortizol postaje snažan metabolički disruptor.
Savremeni način života dovodi do dugotrajnog psihološkog stresa, što održava povišene nivoe kortizola i direktno utiče na telesnu težinu i raspored masnog tkiva.
Veza kortizola i visceralne masti
Visceralno masno tkivo poseduje veći broj kortizolskih receptora u odnosu na potkožnu mast. Zbog toga je posebno osetljivo na dejstvo hormona stresa.
U klasičnom radu Rosmonda iz Psychoneuroendocrinology (2005) pokazano je da povišen bazalni kortizol korelira sa povećanim obimom struka i većim udelom visceralne masti, nezavisno od ukupne telesne mase.
Kako stres sabotira pokušaje mršavljenja
Hronično povišen kortizol:
- povećava apetit
- podstiče unos energetski bogate hrane
- otežava lipolizu
- favorizuje taloženje masti u abdominalnoj regiji
Epel i saradnici su u studiji objavljenoj u PNAS (2000) pokazali da osobe sa izraženim stresnim odgovorom imaju izraženiju akumulaciju abdominalne masti, čak i uz sličan kalorijski unos.
Upravljanje stresom kao deo savremenog lečenja gojaznosti
Zbog ovih saznanja, savremeno lečenje gojaznosti sve češće uključuje:
- psihološku procenu
- tehnike upravljanja stresom
- poboljšanje kvaliteta sna
- dugoročnu bihejvioralnu podršku
Bez regulacije kortizola, metabolički odgovor na promenu ishrane i fizičku aktivnost često ostaje ograničen.
Reference
- Rosmond R. Psychoneuroendocrinology, 2005 – sekcije Results, Discussion
- Epel ES et al. Proceedings of the National Academy of Sciences, 2000 – sekcija Stress Reactivity and Fat Distribution
- Adam TC, Epel ES. Current Obesity Reports, 2007 – sekcija Neuroendocrine Mechanisms
Tekst sponzorisan od strane Novo Nordisk Srbija.
