Živite u inostranstvu?
Do termina kod lekara se čeka, a strani lekar ne poznaje lekove iz Srbije. Postavite pitanje lekaru iz Srbije, na svom jeziku — o leku koji koristite, svojim tegobama ili zdravlju roditelja u Srbiji. Odgovor stiže na Vaš mejl, besplatno.
Pitajte lekara iz SrbijeOdgovor lekara je informativan i ne zamenjuje pregled.
Slikovne metode u dečjoj nefrologiji — najkraće
- Ultrazvuk
- Jednostavan, brz i bezopasan. Pokazuje veličinu i oblik bubrega, osobine parenhima, kamenčiće, proširenje kanalnog sistema, bešiku i mokraćnu cev, i meri zaostalu mokraću posle mokrenja. Koristi se i kao vodič za biopsiju.
- Nativni snimak trbuha
- Daje podatke o položaju, veličini i konturi bubrega, kalcifikatima, kamenčićima i promenama na kostima.
- Intravenska urografija
- Odlično prikazuje anatomiju, slabije funkciju. Mane: relativno visoka doza zračenja, posebno za jajnike, alergijske reakcije, potreba za venskom punkcijom i pripremom, i slab prikaz kad je bubrežna funkcija snižena.
- Mikciona cistoureterografija (MCUG)
- Otkriva vezikoureteralni refluks i prepreke protoku kroz mokraćnu cev. Bešika se puni kontrastom preko katetera, pa dete mokri. Nikada se ne radi u toku akutne infekcije mokraćnih puteva.
- Zašto radioizotopske metode
- Daju i podatke o funkciji, nisu invazivne, nema alergije, nema pripreme, zračenje je manje i mogu se raditi u svakom uzrastu — za novorođenče su metoda izbora.
- Dinamička scintigrafija
- Određuje ukupnu i pojedinačnu funkciju bubrega uz prikaz oblika. Radi se pri praćenju anomalija, posle operacija i posle presađivanja bubrega.
- Statička scintigrafija (DMSA)
- Metoda izbora za analizu parenhima — koristi se za akutni pijelonefritis i za ožiljke kore bubrega.
- Diuretska renografija
- Razdvaja pravu prepreku od bezopasnog proširenja: daje se furosemid, i ako se radiofarmak izluči, dilatacija nije opstruktivna. Najčešće kod hidronefroze.
- Kada magnetna rezonanca
- Posebno je korisna za prikaz promena na kičmenoj moždini kod neurogenih smetnji mokraćnog sistema.
Ovaj pregled je informativan i ne zamenjuje pregled kod lekara. Ceo tekst je ispod.
Ultrazvučne pretrage
Ultrazvučni pregled (UZ) Ultrazvuk je jednostavna, brza i sigurna metoda prikazivanja urotrakta. Njime se određuje veličina i oblik bubrega, osobine bubrežnog parenhima, otkrivaju konkrementi, proširenje kanalnog sistema bubrega i odvodnih puteva, prikazuje mokraćni mehur i uretra, izračunava količina rezidualnog urina nakon mikce (slika 3). Koristi se i za određivanje mesta za izvođenje biopsije bubrega.
Obojeni dvostruki doplerski ultrazvuk se upotrebljava za prikazivanje i analizu protoka u krvnim sudovima bubrega, te neinvazivnu procenu renalne vaskularne rezistencije.
Ultrazvučna mikciona cistografija je zbog svoje neškodljivosti posebno pogodna za praćenje pacijenata s vezikoureteralnim refluksom (VUR).
Rendgenske pretrage
Nativnim snimkom abdomena dobijaju se informacije o položaju, veličini i konturi bubrega, prisustvu kalcifikata u tkivu bubrega, konkremenata u izvodnim mokraćnim putevima i promenama na kostima (spina bifida i renalna osteodistrofija).
Eksureciona urografija Njome se pomoću datog kontrastnog sredstva intravenskom injekcijom (intravenska urografija IVU) ili u infuziji (infuziona urografija) prikazuje bubrežni parenhim, pelvikalicealni sistem, ureteri i mokraćni mehur. Ova pretraga daje odlične informacije o anatomiji, a u nešto manjoj meri i funkciji mokaćnog sistema. Nedostaci su joj: relativno visoka doza zračenja, posebno ženskih gonada, alergijske reakcije, neophodnost venepunkce, slab prikaz kada je bubrežna funkcija snižena (u novorođenčadi i kod bubrežne insuficijencije) i potreba za pripremom pre snimanja (pražnjenje creva). IVU je u prošlosti bila zlatni standard u dijagnostičkoj obradi, posebno opstruktivnih anomalija urotrakta. Iako je IVU, pojavom ultrazvuka i radioizotopskih metoda, u velikoj meri izgubila na značaju, ipak je mnogi urolozi i dečiji hirurzi često koriste pošto daje vrlo precizne anatomske detalje.
Mikciona cistoureterografija (MCUG) prikazuje mokraćni mehur i uretru. Njome se otkrivaju VUR i prepreke protoka mokraće kroz uretru. Indikacije za ovu pretragu su uroinfekcije, asimptomatska bakteriurija, hematurija s dizurijom, smetnje pri mokrenju, dnevna enureza, kada se na ultrazvuku nađe proširenje uretera i pelona, ožiljci parenhima, bubrežna insuficijencija nepoznata uzroka. Postupak se sastoji od punjenja mehura kontrastom preko katetera uvedenog u mokraćni mehur, nakon čega dete mokri. Snima se kod punog mehura i pri mokrenju. MCUG se nikada ne radi u vreme akutne uroinfekcije.
Selektivna renalna angiografija služi za prikaz sistema krvnih sudova bubrega. Izvodi se punkcijom femoralne arterije (u novorođenčadi umbilikalne) i uvođenjem specijalnog katetera u renalnu arteriju. Glavna indikacija za ovu pretragu je sumnja na stenozu renalne arterije. U nove vreme se koristi digitalna suptrakciona angiografija
Kompjuterizovana tomografija (CT) bubrega daje jasne informacije o postojanju kongenitalnih anomalija, kalkuloze, renalnih neoplazma i apscesa, a može služiti i kao vodič za perkutanu biopsiju. Nedostatak mu je visoka cena i velika doza zračenja, te potreba za sedacijom pacijenta.
Radioizotopske pretrage u ispitivanju bolesti bubrega pored morfoloških daju i kvantitativne podatke o funkciji mokraćnog sistema koji nisu lako dostupni radiološkim tehnikama. Prednosti ovih metoda su neinvazivnost, odsustvo alergije, nepotrebna prethodna priprema, manje zračenje, primena kod dece sa smanjenom bubrežnom funkcijom i u svakoj životnoj dobi (za novorođenče su metoda izbora).
Dinamička scintigrafija temelji se na serijskom snimanju bubrega i mokraćnih organa nakon intravenske aplikacije 99mTcDTPA (dietilentriaminopentaoctena kiselina), 99mTcMAG3 (mercaptoacetil triglicin) i 123Jhipuran (ortojodhipurna kiselina), koji se izlučuju bubregom. Dinamička scintigrafija bubrega osigurava određivanje renalne funkcije (ukupne i pojedinačne), slikovni prikaz morfoloških osobina bubrega i mokraćnih organa. Indicirana je kod dece s anomalijama urotrakta pri praćenju nakon operacija i transplantacije bubrega.
Statička scintigrafija je metoda izbora za analizu parenhima bubrega, te se koristi prvenstveno u dijagnostici akutnog pelonefritisa i kortikalnih renalnih ožiljaka. Za ovakav prikaz primenjuje se 99mTcDMSA (dimerkaptojantarna kiselina) koja se fiksira za ćelije proksimalnih tubula .
Diuretska renografija indicirana je u dece s opstruktivnim anomalijama urotrakta, a najčešće kod hidronefroze. Svrha pretrage je razlikovanje prave opstrukcije od neorganske dilatacije (staze) pomoću intravenske primene diuretika (furosemid). Naime, ako na furosemid nastupi eliminacija radiofarmaka, u pitanju je neopstruktivna dilatacija .
Direktna radioizotopska mikciona cistografija (RMCUG) je prihvaćena metoda za dijagnostiku VURa. Njena je glavna prednost značajno manje zračenje nego kod MCUGa.
Nuklearna magnetna rezonanca Posebno je klinički korisna u prikazu spinalnih abnormalnosti kod neurogene disfunkcije mokraćnog sistema.
Endoskopija
Cistoskopijom se promatra unutrašnjost mokraćnog mehura da bi se uočile upalne promene sluznice mehura, krvarenja, kamenci, divertikulumi, tumori. Poseban značaj ove metode je utvrđivanje oblika, smeštaja i funkcije ušća uretera. Prilikom cistoskope mogu se kateterizirati ureteri i sakupljati urin iz svakog uretera posebno.
Ureteroskopija se radi u sve muške dece sa sumnjom na anomalije uretre (npr. valvula stražnje uretre).
Urodinamsko ispitivanje donjeg urinarnog sistema Ovim se pretragama ispituje funkcija mokraćnog mehura i uretre, te koordinacija njihovog rada u fazi punjenja i pražnjenja mokraćnog mehura. Zbog svoje invazivnosti urodinamske studije se izvode jedino kod sumnje na neurološku leziju, kod čestih recidiva uroinfekta, nalaza na MCUGu velikog mehura s trabekulima, divertikulima, ekcesivnog rezidualnog urina (>30 ml), VURa, dnevne i noćne enureze posle 10. godine života i kod enureze udružene s enkoprezom.
Biopsija bubrega Biopsijom bubrega dobija se uzorak tkiva bubrega za patohistološku analizu (svetlosnom, imunofluorescentnom i elektronskom mikroskopijom). Najčešće se izvodi perkutana biopsija uz pomoć rendgena ili ultrazvuka, a tek kad ona ne moguća otvorena hirurška biopsija. Indicirana je kod nerazjašnjene hematurije ili proteinurije, nefrotskog sindroma, akutnog nefritičkog sindroma s brzim pogoršavanjem bubrežne funkcije, hroničnog glomerulonefritisa, sistemskih bolesti u kojih je pogođen bubreg, hipertenzije, bubrežne insuficijencije nepoznata uzroka, transplantacije bubrega.
